I SA/Po 7/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-31
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Jej sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów (renta, zasiłki, świadczenie 500+), licznych zobowiązań finansowych oraz posiadania domu w stanie surowym, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, liczne zobowiązania finansowe oraz posiadanie domu w stanie surowym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi RB na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 r. – t.j. II i III raty postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca RB pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca pobiera rentę w wysokości [...], zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...], rentę rodzinną na córki po zmarłym ojcu w wysokości [...] oraz świadczenie wychowawcze 500+. Skarżąca podała, że ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym od [...]. Wnioskodawczyni podała, że ponosi opłaty za energię elektryczną co dwa miesiące w wysokości [...], abonament za RTV w wysokości [...], spłaca ratę kredytu zaciągniętego przez ojca dzieci co miesiąc w wysokości [...], opłaca córkom kursy w wysokości [...], opłata za Internet wynosi [...], za telefon [...], spłaca ratę kredytu za tablet dla młodszej córki w wysokości [...], spłaca zadłużenie na kartach kredytowych w wysokości [...], spłaca połowę raty kredytu konsolidacyjnego z matką co miesiąc w wysokości [...]. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi córkami. Wnioskodawczyni posiada dom w stanie surowym do wykończenia, po babci o pow. [...] m2 i wartości ok. [...] oraz działkę, na której znajduje się w.w budynek, nie posiada mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, córki nie posiadają żadnego majątku. Skarżąca podała, że ma zadłużenie na kartach kredytowych wobec A w wysokości [...], wnioskodawczyni spłaca [...]% zadłużenia na kartach. Skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że dom, który posiada, jest w stanie surowym, do wykończenia, wnioskodawczyni obecnie nie posiada środków na jego wykończenie oraz możliwości zaciągnięcia kredytu na wykończenie domu. Skarżąca podała, że dochód rodziny składa się z uzyskiwanej przez nią renty, zasiłku pielęgnacyjnego, zasiłków rodzinnych, świadczenia 500+, renty rodzinnej. Wnioskodawczyni podała, że po opłaceniu wszystkich opłat na życie pozostaje jej około [...] z renty rodzinnej, chorobowej i zasiłków rodzinnych. Świadczenie 500+ przeznacza dla dzieci na ubiór, pomoce szkolne, zeszyty, lekarstwa. Do wniosku załączyła kserokopie: decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji renty, decyzji ZUS z dnia [...] o przeliczeniu renty, decyzji ZUS z dnia [...] o przeliczeniu renty rodzinnej, decyzji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, decyzji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu świadczenia wychowawczego.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi córkami, wnioskodawczyni utrzymuje się z renty oraz korzysta z pomocy opieki społecznej. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło