I SA/Po 7/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-04-12
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Dominik Mączyński, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, uwzględniając przesłanki z art. 67a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę dwuinstancyjności i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a także wadliwie zastosowało normę prawa materialnego (art. 67a Ordynacji podatkowej). Organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do przesłanek umorzenia zaległości podatkowej, opierając swoje rozstrzygnięcie na błędnie ustalonym stanie faktycznym i lakonicznej argumentacji, co uniemożliwiło kontrolę zasadności decyzji.Stan faktyczny
R. B. wniosła o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za II i III ratę za 2017 r., powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając, że choć występuje ważny interes podatnika, to podatniczka generuje koszty, które wydają się priorytetowe, a pomoc z MOPS i świadczenie 500+ powinny wystarczyć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, jednak w uzasadnieniu błędnie wskazało R. B. jako właścicielkę nieruchomości, podczas gdy faktycznie była nią jej matka, I. B. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i braku merytorycznego odniesienia się do jej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant: referent stażysta Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 r. - tj. II i III raty uchyla zaskarżoną decyzję.
W dniu [...] listopada 2017 r. R. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości II I III rata za 2017 r. wraz z odsetkami.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle stanu faktycznego sprawy, w której wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. R. B. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy O. z prośbą o umorzenie II i III raty podatku od nieruchomości za 2017 r., motywując to trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji, powołując się na art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa) podkreślił, że umorzenie zaległości podatkowej uzależnione jest od wystąpienia interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika. Zaistnienie którejkolwiek z powyższych przesłanek nie nakłada jednak na organ obowiązku takiego umorzenia, a tylko zobowiązuje do rozważenia takiej możliwości.
Organ wskazał, że rozpatrywany wniosek dotyczył podatku od podatku od nieruchomości w miejscowości B., której R. B. jest właścicielem, ale nie mieszka tam ze względu na zły stan zabudowań. Mieszka natomiast u swojej matki I. B. na ul. [...]. M. [...] w O.. Wniosek o umorzenie podatniczka uzasadniła niskimi dochodami, złym stanem zdrowia, "nie korzystaniem od początku roku z pomocy społecznej", wydatkami związanymi z zakupem podręczników do szkoły ponadgimnazjalnej, koniecznością zakupu węgla na zimę, spłacaniem zobowiązań za J. G., zapłatą abonamentu RTV, kredytu konsolidacyjnego i kart kredytowych. W złożonym oświadczeniu majątkowym wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzą małoletnie córki: E. i K., a miesięczne wydatki na wodę, prąd, telefon, abonament RTV, spłatę kredytu, spłaty ratalne kart kredytowych, kurs dla córek, wydatki na ochronę zdrowia w zależności od potrzeby, koszty Internetu, spłaty ratalne za sprzęt gospodarstwa domowego, ogrzewanie mieszkania wynoszą ok. [...] zł.
Na wezwanie organu, które miało na celu zbadanie sytuacji rodziny i wyjaśnienie czy poniesione wydatki faktycznie obejmują 1 miesiąc rozliczeniowy wnioskodawczyni przedstawiła wraz z pismem rachunki za: spłatę kredytu za nieżyjącego J. G. (ojca jej dzieci) - [...] zł, opłatę za Internet (opłata z konta wspólnego z matką I. B.) - [...] zł, zakupione książki do szkoły ponadgimnazjalnej - [...] zł, abonament RTV w [...] [...] - [...] zł, spłatę kredytu na kurs dla córek (opłata z konta wspólnego z matką I. B.) - [...] zł, spłatę zakupu pralki (opłata z konta wspólnego z matką I. B.) - [...] zł, spłatę kredytu zaciągniętego z I. B. - [...] zł, spłatę pierwszej karty kredytowej - [...] zł, spłatę drugiej karty kredytowej - [...] zł, telefon- [...] zł.
Analizując powyższe wyjaśnienia Burmistrz zaznaczył, że wnioskodawczyni nie udzieliła odpowiedzi na wszystkie podnoszone we wezwaniu kwestie oraz nie przedłożyła wszystkich rachunków, o które była wzywana. Ponadto, zdaniem organu, z przedłożonych rachunków wynika, że podatniczka generuje takie koszty utrzymania jak: telefon [...] zł, Internet [...] zł i abonament RTV w [...] [...] [...] zł. Organ zwracając również uwagę na fakt spłaty kredytu zaciągniętego przez J. G. - ojca dzieci skarżącej podkreślił, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a co za tym idzie powinny być one odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika i nie prowadzić do jego uprzywilejowania kosztem innych podatników. Każdy podatnik powinien w taki sposób układać tak swoje wydatki, by jego możliwości finansowe pozwoliły w pierwszej kolejności na wywiązanie się z ciążących na nim należności publicznoprawnych. Udzielenie ulgi podatkowej nie może być traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Tym samym organ wykluczył przesłankę "interesu publicznego". Wskazał również, że z kolejnych wyjaśnień podatniczki oraz załączonych rachunków za prąd i wodę wynika, iż są one wystawiane na właściciela nieruchomości, tj. I. B., ale płacone wspólnie przez obie kobiety. Faktura za prąd na kwotę [...]zł skopiowana została jednostronnie i jedynie można przypuszczać, że jest w ujęciu dwumiesięcznym. Wydatki za opał zostały przedstawione w połowie, którą płaci R. B. i obejmują cały sezon grzewczy. Wnioskodawczyni mieszkając u swojej matki I. B. partycypuje w kosztach utrzymania takich jak opał, prąd i woda. Ponadto spłacają wspólny kredyt po [...] zł, i mają wspólne konto w banku. Oświadczając, że prowadzą osobne gospodarstwa domowe, obydwie Panie występują co ratę o umorzenie podatku od nieruchomości, w której mieszkają, tj. na ul. [...]. M. w O. (własność I. B.), jak i od niezamieszkałej nieruchomości w [...] (własność R. B.).
Organ pierwszej instancji dokonał również analizy dochodów wnioskodawczyni wskazując, że na podstawie złożonego oświadczenia majątkowego całkowity dochód na rodzinę, za miesiąc poprzedzający dzień złożenia wniosku wyniósł [...] zł. Składa się na niego renta chorobowa w kwocie [...]zł, zasiłek pielęgnacyjny [...] zł, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami [...] zł oraz renta rodzinna na dwoje dzieci po zmarłym ojcu [...] zł. W przeliczeniu dochód na jedną osobę wyniósł [...] zł. We wniosku wymieniono jeszcze świadczenie 500+ na dwoje dzieci, tj. łącznie [...] zł, niewliczane do dochodu. Ponadto organ wskazał, że z przekazanego materiału dowodowego (odpowiedź Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z [...] września 2017 r.) wynika, iż podatniczce udzielana jest pomoc z tego Ośrodka zarówno w formie pieniężnej, jak i materialnej. Forma pieniężna obejmuje wachlarz świadczeń socjalnych poprzez zasiłek rodzinny na dzieci w wieku 5-18 lat w kwocie [...]zł, dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci w kwocie [...]zł i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] zł, następnie zasiłku pielęgnacyjnego [...] zł i świadczenia wychowawczego 500+ na dwoje dzieci o łącznej kwocie [...]zł. Poza tym udzielana jest pomoc materialna w formie dożywiania dzieci (obiady dla obydwu córek) oraz pomoc w formie artykułów spożywczych na łączną kwotę [...]zł.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wnioskodawczyni znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, wychowując samotnie dwoje dzieci, przewlekle chorując i osiągając miesięczny dochód, który w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. Tym samym w ocenie organu zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Jednakże podatniczka otrzymuje wsparcie z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., zarówno w formie pieniężnej, jak i w formie dożywiania dzieci. Co miesiąc otrzymuje wparcie w kwocie [...]zł z programu 500+ na dwoje dzieci, które może być przeznaczone na takie wydatki jak zakup podręczników, czy opłata kursów. Otrzymywała także wsparcie z Urzędu Miasta i Gminy w O. w formie umorzenia zaległości podatkowych w poprzednich ratach płatniczych podatku. Ponadto organ zwrócił uwagę, że skarżąca wnosi o umorzenie podatku od nieruchomości przy jednoczesnym płaceniu innych zobowiązań, takich jak abonament w [...] [...], płatności za telefon i Internet, spłat kart kredytowych. W ocenie organu zobowiązania te wydają się być priorytetowe dla wnioskodawczyni, skoro są płacone co miesiąc, natomiast w sposób ciągły brakuje na zapłacenie podatku.
W związku z powyższym organ uznając zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika i analizując całokształt sytuacji wskazał, że każdy podatnik powinien w swoich wydatkach uwzględniać przede wszystkim wydatki na zobowiązanie publicznoprawne jakim jest między innymi podatek. Nie można zakładać, że zawsze zaległość podatkowa będzie umorzona. Względy społeczne wymagają, by zobowiązanie podatkowe, było realizowane, a podatnik nie był w sposób ciągły z niego zwalniany.
W odwołaniu na ww. rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o jego uchylenie i umorzenie wnioskowanych należności podatkowych. Ponadto wskazała na nieprawidłowości w zakresie ustalenia przez Burmistrza stanu fatycznego sprawy w zakresie jej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] listopada 2017 r., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołując się na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej podniosło, że umorzenie zaległości może mieć miejsce z uwagi na uzasadniony ważny interes podatnika, który występuje w przypadku trudności finansowych spowodowanych nadzwyczajnymi okolicznościami. Następstwem umorzenia ma być sytuacja, która pozwoli na bieżące opłacanie podatków.
Organ odwoławczy, powołując się na poczynione ustalenia faktyczne, wskazał że z akt sprawy wynika, iż odwołująca jest właścicielką nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]. M., prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma córkami (16 i 14 lat), dochód miesięczny netto rodziny stanowi kwota [...]zł. Zainteresowana jest właścicielką domu jednorodzinnego o pow. 50,80 m˛, położonego na działce o pow. 1.700 m˛, nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, a koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego zostały wykazane przez nią na kwotę [...]zł. Zainteresowana jest osobą schorowaną (reumatyzm, przepuklina), wymagającą opieki lekarskiej i leków farmakologicznych.
W oparciu o zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy Kolegium bezsprzecznie stwierdziło, że odwołująca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej (niskie źródło dochodu i wysokie koszty utrzymania). Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne SKO zaznaczyło, że w przypadku decyzji uznaniowej organ podatkowy zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania, stwierdzając jednocześnie, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z przepisami prawa, a organ ten nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz w sposób dostateczny uzasadnił rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w odniesieniu do zindywidualizowanych przesłanek.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie R. B. podniosła przede wszystkim, że to ona jest stroną postępowania a nie jej matka I. B. wskazana w sentencji decyzji organu odwoławczego. Ponadto właścicielką nieruchomości przy ul. [...]. M. 19 w O. jest również jej matka I. B., a nie - jak błędnie wskazało Kolegium – R. B.. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że wyraźnie podała w oświadczeniu majątkowym, iż mieszka u matki, a jest właścicielką domu w stanie surowym na działce [...] m˛. Odnosząc się natomiast do wskazanej przez Burmistrza pomocy udzielanej przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w O., podkreśliła że jest to tylko urząd, który wypłaca zasiłki rodzinne, opiekuńcze, osobom lub rodzinom, którym te zasiłki przysługują na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast ona nie korzystała z formy pieniężnej na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Nie podzieliła również stanowiska organu, że opłaty za telefon, telewizję, Internet czy spłata kart kredytowych są dla niej priorytetem, ponieważ - w jej ocenie - są to normalne płatności, które każdy płaci, a nie wydatki na wycieczki, biżuterię, obrazy, alkohol czy używki. Ponadto przy rencie i zasiłkach w tak niskiej wysokości nie stać jej na płacenie podatku od nieruchomości. Kwota [...]zł na 3 osoby musi wystarczyć na zakup żywności, środki czystości, odzież, artykuły szkolne, leki i opał. Skarżąca rozumie konieczność płacenia podatków jednakże bez uszczerbku na podstawowe utrzymanie swoje i rodziny.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Należy wskazać, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych ukształtowana jest na zasadzie uznania administracyjnego w granicach kierunkowych dyrektyw wyboru określonych jako ważny interes podatnika lub interes publiczny. Uprawnienie organu do wydania decyzji uznaniowej, ogranicza kontrolę celowości i zasadności rozstrzygnięcia, nie zwalnia jednak Sądu kontrolującego legalność decyzji od obowiązku oceny, czy decyzję podjęto z uwzględnieniem przesłanek określonych w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej. Jest to przepis o charakterze wyjątkowym, dlatego też umorzenie zaległości podatkowych stosuje się w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza w razie znacznego ograniczenia możliwości płatniczych podatnika wskutek zaistnienia zdarzeń losowych lub niezależnych od podatnika. Przesłanki, w granicach których orzeka organ: ważny interes podatnika lub interes publiczny to pojęcia nieostre, co obliguje organ stosujący prawo do szczególnie wnikliwej ich oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Ocena ta, a zwłaszcza istnienie ważnego interesu podatnika, musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.
W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada, czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w Ordynacji podatkowej zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto na mocy art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej są one zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bowiem tylko wówczas wysnute z analizy tego materiału wnioski będą pozostawały w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Ustalenie przez organ, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie ulgi, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie zobowiązuje organu do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika. To do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia, przy czym w sytuacji odmowy organ powinien w sposób szczegółowy, wnikliwy, oparty o zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz logiczny uzasadnić dlaczego nie załatwił sprawy zgodnie wnioskiem strony (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej). Nie powinno budzić wątpliwości, że ocena ta musi odnosić się do aktualnej sytuacji podatnika, tj. sytuacji istniejącej w dniu wydania decyzji. Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza zatem dowolności.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego tut. Sąd stwierdził szereg nieprawidłowości w zakresie procedury administracyjnej, ale także wadliwe zastosowanie normy prawa materialnego. Uchybienia te są widoczne w postępowaniu organu odwoławczego a waga naruszeń (nie oceniając zasadności rozstrzygnięcia), obligowała Sąd do wyeliminowania decyzji organu odwoławczego z obrotu prawnego.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na błędne wskazanie w sentencji decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. jako odwołującej I. B. zamiast R. B.. Powyższy błąd można byłoby jeszcze uznać za oczywistą omyłkę ponieważ numer oraz data decyzji organu pierwszej instancji są wskazane prawidłowo. Jednakże poważne wątpliwości budzi treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że R. B. jest właścicielką nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]. M.. Natomiast z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że właścicielem ww. nieruchomości jest I. B. - matka skarżącej. R. B. jest właścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości B. i to tej nieruchomości dotyczy rozpatrywany wniosek. Ponadto, jak zostało wskazane w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji oraz było wielokrotnie podnoszone przez skarżącą, ze względu na zły stan zabudowań w Bledzianowie mieszka ona z rodziną u swojej matki w O.. Tego zdaje się nie dostrzegać organ odwoławczy, myląc elementy stanu faktycznego dotyczące skarżącej z elementami stanu faktycznego dotyczącymi jej matki. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że obie kobiety – R. B. i I. B. składają wnioski o umorzenie podatku od nieruchomości, przy czym każda z nich podatku od nieruchomości której jest właścicielką. Częściowo błędne ustalenia faktyczne poczynione przez SKO, jak i błąd w sentencji decyzji, nie pozwalają na przyjęcie, że organ ten rozpatrzył w istocie sprawę R. B. a nie jej matki I. B.. Takie procedowanie narusza wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ odwoławczy naruszył również art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie ustalił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a dokonane ustalenia faktyczne są częściowo sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji.
Nie można też zaakceptować merytorycznego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, które nie spełnia standardów stosowania prawa przez organy administracji. SKO w zasadzie nie odniosło się do przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Powołało wprawdzie treść przepisu, przytoczyło fragmenty uzasadnień wyroków sądów administracyjnych odnoszące się do wykładni tego przepisu, jednakże – poza lakonicznym stwierdzeniem, że decyzja Burmistrza jest zgodna z przepisami prawa, a organ podatkowy nie przekroczył granic uznania i w sposób dostateczny uzasadnił rozstrzygnięcie - nie rozważyło istotnych dla rozstrzygnięcia przesłanek zakreślonych ww. przepisem. Powołując się na zawartą w wyroku WSA w Lublinie z 8 października 2008 r. (sygn. akt I SA/Lu 149/08) słuszną konstatację, że w przypadku decyzji uznaniowej organ podatkowy zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania, sam żadnych przesłanek faktycznych i interpretacyjnych własnego wnioskowania nie przedstawił, uniemożliwiając tym samym jakąkolwiek kontrolę zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie takie oparte na częściowo błędnie ustalonym stanie faktycznym, a ponadto nie odnoszące się w żaden sposób do przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, którego ocena w realiach konkretnej sprawy winna stanowić podstawę rozstrzygania, stanowi naruszenie wspomnianych wyżej zasad postępowania, jak również art. 210 § 1 pkt 3 i 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej, jak i naruszenie normy prawa materialnego – art. 67a Ordynacji podatkowej, przez całkowite pominięcie zawartych w niej dyrektyw kierunkowych, nakazujących organowi ocenić i rozważyć sprawę. Zauważyć bowiem należy, że zastosowanie przepisu prawa materialnego, nie polega tylko na jego powołaniu w podstawie rozstrzygnięcia, ale głównie na subsumcji zawartej w nim normy prawnej do określonego stanu faktycznego. Konieczne jest przy tym wyjawienie podatnikowi, którego żywotnych interesów dotyczy rozstrzygnięcie, jakie motywy legły u podstaw wydanej decyzji.
W związku z powyższym Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył także zawartą w art. 127 Ordynacji podatkowej zasadę dwuinstancyjności postępowania, całkowicie odstępując od oceny materiału dowodowego i ignorując przesłanki z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja w żadnym jej stwierdzeniu nie odnosi się do przesłanek, które winny stanowić podstawę rozstrzygania. Natomiast powołania się przez Kolegium jedynie na fragmenty z uzasadnień wyroków sądów administracyjnych nie można uznać za analizę przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego na tle opisanego we wniosku stanu faktycznego i zgromadzonego materiału. Podobnie, jak stwierdzenia zgodności decyzji Burmistrza z przepisami prawa, nieprzekroczeniu przez niego zasad uznania administracyjnego i dostatecznego uzasadnienia rozstrzygnięcia, nie sposób uznać za zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania, której istotą jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Z zasady tej wynika obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie weryfikacja decyzji pierwszoinstancyjnej. Należy też podkreślić, że mimo podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu argumentów, SKO całkowicie je zlekceważyło, nie odnosząc się do nich w jakiejkolwiek sposób.
Wskazane wyżej naruszenia szeregu norm prawa procesowego, w tym zasad ogólnych postępowania, przy ogólności i lakoniczności argumentacji zawartej w uzasadnieniu organu odwoławczego i brak odniesienia konkretnej sytuacji podatniczki do przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiają ustalenie, czy nie zostały przekroczone granice przyznanego organom uznania administracyjnego. Błędy kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia muszą skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji SKO w K.. Jednocześnie Sąd stwierdza, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy odwoławczy zobligowany będzie uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Powinien merytorycznie rozpatrzyć wniosek skarżącej, po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, dokonując rzetelnej analizy sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej R. B. w kontekście przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Wyniki tej analizy powinny zostać zawarte w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło