I SA/Po 703/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym (III rata) za 2012 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym (III rata) za 2012 r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że gospodarstwo rolne dotknęła klęska wymarznięcia pszenicy w [...] w [...]%. Ponadto wnioskodawca wskazał, że w związku z możliwością uzyskania renty strukturalnej, w [...] przekazał synowi za zgodą i wiedzą ARiMR gospodarstwo rolne, jednakże nie wypłacono mu renty strukturalnej. Obecnie nie ma zatem środków do opłacenia wpisu od skargi. Skarżący wskazał, że syn obejmując gospodarstwo rolne przejął je z obciążeniami i wobec tego również nie może partycypować w kosztach. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, mieszka w mieszkaniu o pow. [...] m2, które jest własnością jego brata. Wnioskodawca podał, że nie posiada z żoną rozdzielności majątkowej i że do [...] prowadzili gospodarstwo rolne. Skarżący oświadczył, że z tytułu pisania wierszy uzyskuje dochód miesięczny w wysokości ok. [...]. Wyjaśnił, że ma zobowiązania wobec brata. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada gospodarstwa rolnego, nie otrzymał renty strukturalnej i utrzymuje się z pisania wierszy i prowadzenia jako konferansjer okazjonalnych imprez estradowych, ewentualnie autor i prezenter własnych tekstów satyrycznych. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która nie pracuje, a ich miesięczne dochody wynoszą ok. [...] z tytułu umów o dzieło. Wnioskodawca podał, że ponoszą następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Skarżący posiada samochód osobowy marki O z [...], wartość rynkowa ok. [...], przy czym samochód jest niesprawny. Natomiast dom, w którym mieszka należy do rodziny brata. Skarżący oświadczył, że poza dochodami z tytułu umów o dzieło i pisania wierszy, nie posiada innych dochodów. Wnioskodawca wyjaśnił, że główne dochody uzyskuje w okresie letnim, gdy odbywają się imprezy plenerowe – festyny i uroczystości dożynkowe, np. w tym roku [...] prowadził dożynki miejskie za kwotę brutto [...]. Do pisma załączył zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o uzyskanych dochodach w [...], wyciąg z rachunku bankowego, kserokopię umowy dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Wnioskodawca i jego żona znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu umowy o dzieło oraz pisania wierszy, które wnioskodawca określił na kwotę [...] miesięcznie. Skarżący oddał synowi nieruchomość rolną, przy czym nie otrzymał renty strukturalnej. Obecnie razem z żoną mieszka u swojego brata. Skarżący zatem wykazał, że nie ma środków na uiszczenie kosztów sądowych, nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.