I SA/Po 708/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŻZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. ŻZ - reprezentowana przez doradcę podatkowego KR pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a od [...] zawiesiła prowadzoną działalność z powodu braku zamówień. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...]. We [...] wniosła pozew o rozwód i o alimenty. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu dziecko, na które nie otrzymuje alimentów. Mieszka w domu rodziców. Nie posiada rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie. Do wniosku załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, odpis pozwu o rozwód, zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zawieszeniu działalności gospodarczej i z dnia [...] o uzyskiwanych dochodach za [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy ŻZ w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego oraz lokat bankowych. Nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: [...]. Skarżąca nie posiada samochodu osobowego. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącej wynika, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Zauważyć nadto należy, że wnioskodawczyni wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, łączna wartość wpisów od tych skarg wynosi [...]. Natomiast skarżąca z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] i ma na utrzymaniu syna, na którego nie otrzymuje alimentów. Aktualnie skarżąca jest w trakcie sprawy o rozwód i o alimenty. Mieszka w domu rodziców. Nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności. Wnioskodawczyni od [...] zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono natomiast skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Jednakże w sytuacji gdyby nie była w stanie ich uiścić będzie mogła zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek