I SA/Po 71/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za lata 2001-2003 i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę. /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił umorzenia A.M. zaległości w łącznym zobowiązaniu podatkowym za lata 2001, 2002 i 2003 (II i III rata) w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 15 i 17 lat i żonę, która uzyskuje dochód z zakupionego gospodarstwa rolnego położonego w gminie B. (około [...] zł rocznie). Na dochód rodziny składają się zatem: dochody z wynajmu pomieszczeń na działalność gospodarczą, renta w wysokości [...] zł i dochód z gospodarstwa rolnego. Ponadto podano, że miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosił w 2001r. [...] zł, w 2002r. [...] zł, a 2003r. [...] zł. Z zebranych dokumentów wynika także, że podatnik i jego żona nigdy nie byli zainteresowani poszukiwaniem pracy, jako źródła dodatkowego dochodu ( nie byli i nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoby poszukujące zatrudnienia). Natomiast Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. poinformował, że A.M. wraz z żoną nie korzystali z żadnej formy pomocy, gdyż nie kwalifikowali się do jej otrzymania ze względu na wysokość uzyskiwanych dochodów. Od powyższej decyzji A.M. wniósł odwołanie, kwestionując ustalenia, co do wysokości uzyskiwanych dochodów i nie uwzględnienie poniesionych strat spowodowanych suszą, a także poniesionych kosztów leczenia. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji ww. organ stwierdził, że niniejsza sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Przede wszystkim organ I instancji winien podać podstawę prawną i w oparciu o nią dokonać wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Ponadto należy ustalić, czy w gospodarstwie wystąpiła susza, na którą powołuje się odwołujący, jej zakres w oparciu o protokół oraz czy podatnikowi wypłacono odszkodowanie, czy zastosowano ulgi podatkowe przez organ właściwy miejscowo, z uwagi na położenie tego gospodarstwa. Dochód podatnika i jego rodziny należy ustalić w odniesieniu do gruntów nie objętych klęską. Ponadto z akt sprawy nie wynika, w jakiej wysokości podatnik uzyskuje dochody z wynajmu pomieszczeń na działalność gospodarczą i w oparciu, o jakie dowody (np. umowa). Poza tym należy w oparciu o zebrane dowody wykazać jakie podatnik ponosi koszty związane z leczeniem i nabyciem leków. Dochody podatnika należy odnieść do dochodu uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej, który także należy wyliczyć lub odnieść do najniższej renty lub emerytury, bądź dochodu osiąganego przez większość mieszkańców danej gminy. Nadwyżka w dochodach będzie świadczyła o możliwościach płatniczych podatnika. Decyzje tę A.M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc m.in. argumenty jak w odwołaniu, a ponadto podkreśla, że choruje na promienicę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną wydaną w trybie art.233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylającą w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wydając powyższą decyzję stwierdził, że niniejsza sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym stopniu. Dopiero bowiem dokładne zebranie i przeanalizowanie materiału dowodowego pozwoli na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji szczegółowo wskazało, co należy w niniejszej sprawie ustalić. Zgodnie bowiem z art.122 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organów podatkowych jest podjecie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Powyższy przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącą bez wątpienia naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Natomiast zasady ogólne postępowania są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami proceduralnymi, przy czym jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art.122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą. Odnosząc powyższe ogólne uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy uczynił zadość obowiązkom ciążącym na nim z mocy powołanego wyżej przepisu. Użyte w art.67 § 1 Ordynacji podatkowej sformułowanie "może" świadczy, że przepis ten zawiera upoważnienie organu podatkowego do uznania administracyjnego. Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzyganiu sprawy nie upoważnia jednak do działania dowolnego. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach sprawy wyniki tego badania. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dokładnie przeanalizował całość zawartego w aktach materiału dowodowego i prawidłowo wskazał kwestie, które należy wyjaśnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, albowiem decyzja organu I instancji jest ogólnikowa i powierzchowna, brak w niej istotnych informacji m.in. dotyczących wysokości dochodów uzyskiwanych przez podatnika z wynajmu pomieszczeń na działalność gospodarczą, kosztów związanych z leczeniem i zakupem leków na podstawie rachunków i faktur. Ponadto jak trafnie wskazał organ II instancji dochody podatnika należy odnieść do dochodu uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej, który należy wyliczyć lub odnieść do najniższej renty lub emerytury, bądź dochodu osiąganego przez większość mieszkańców danej gminy. Nadto obowiązkiem organu I instancji jest wzięcie pod uwagę okoliczności takiej jak susza, na którą powołuje się skarżący, a która może rzutować na sytuację finansową podatnika. Ustalenie, kiedy susza miała miejsce, jakie przyniosła straty, czy skarżącemu wypłacono odszkodowanie i w jakiej wysokości jest istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero dokładne wyjaśnienie wskazanych kwestii pozwoli na ustalenie, czy po stronie podatnika zaistniały okoliczności uzasadniające przyjęcie istnienia po jego stronie ważnego interesu, co stanowić może przesłankę zastosowania przez organ podatkowy umorzenia zaległości podatkowej zgodnie z postanowieniami art.67 § 1 Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy także, że w świetle powyższego, zaskarżona decyzja wydana została również w interesie skarżącego. Z tych względów, mając na uwadze okoliczność, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza art.233 § 2 Op. i ma na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnie z art.122 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji wydanie prawidłowej merytorycznie decyzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego Sąd na podstawie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ J. Małecki. /-/M. Skwierzyńska /-/M. Jaśniewicz