I SA/Po 714/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca JS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że ze względu na trudną sytuację materialną, nie może uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania swojej rodziny. Skarżąca podała, że pozostałą część uzasadnienia wniosku stanowi pismo procesowe z dnia [...], z którego wynika, że obecnie jest zatrudniona na umowę o pracę w firmie A z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości [...] netto. Na utrzymaniu skarżąca ma pełnoletnią córkę, która uczy się w B w P. Wnioskodawczyni nie otrzymuje na córkę alimentów z funduszu alimentacyjnego ze względu na przekroczenie dochodu. Na zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego dochód za [...] został zawyżony o wkład mieszkaniowy, który otrzymała w [...] niższej wysokości. Skarżąca podała, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania:[...]. Wskazała, że korzysta z pomocy rodziców, ponadto zapożycza się w rodzinie. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada zdolności kredytowej i wobec tego nie jest w stanie zaciągnąć kredytu w celu uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Wnioskodawczyni nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca z tytułu umowy o pracę otrzymuje dochód netto w wysokości [...] miesięcznie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca pracuje, z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje kwotę netto w wysokości [...] zł miesięcznie, ma na utrzymaniu córkę, która uczy się. Z akt podatkowych wynika, że skarżąca nie otrzymuje alimentów na córkę od byłego męża, nie otrzymuje również alimentów z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawczyni uzyskiwane z tytułu wynagrodzenia za pracę dochody przeznacza na swoje i córki miesięczne utrzymanie. Z uwagi na okoliczność, że dochody te nie wystarczają na koszty utrzymania, korzysta z pomocy rodziców. Wnioskodawczyni nie ma zatem środków na uiszczenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, a zatem nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.