I SA/Po 715/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi BK na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 17, art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) odmówił B. K. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] obejmującego zaległość w podatku od czynności cywilnoprawnych za okresy 05,06/2008 i 01/2009. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...], obejmującego zaległość w podatku od czynności cywilnoprawnych za okresy 05,06/2008 i 01/2009, wszczął w dniu [...] egzekucję z majątku zobowiązanego poprzez zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą "X." Sp. z o.o. w P. Zobowiązany pismem z dnia [...], powołując się na art. 33 pkt 1 u.p.e.a., wniósł o umorzenie postępowania ze względu na wykonanie obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. Podniósł, iż pismem z dnia [...] 2010r. zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w P (właściwego do dnia 1.01.2011r.) o zawartych przez siebie umowach pożyczki oraz o niedopełnieniu obowiązku złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, wyraził czynny żal oraz jednocześnie przedłożył deklaracje PCC-3 oraz dowody uiszczenia w/w podatku wraz z odsetkami. Wskazał także, iż wpłaty zostały omyłkowo dokonane na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w S. W odpowiedzi na wezwanie organu o sprecyzowanie powyższego wniosku, zobowiązany pismem z dnia [...] wyjaśnił, iż jego wniosek należy traktować jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego organ I instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., w związku z brakiem zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych, postanowieniami z dnia [...] 2011r. o nr [...], [...], [...], zarachował dokonane przez zobowiązanego w dniu [...] 2010r. wpłaty na zaległości w podatku od spadków i darowizn za 2006r. O sposobie rozliczenia powyższych wpłat zobowiązany został poinformowany w dniu [...] 2011r. Mając na względzie wyżej powołane okoliczności, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. stwierdził, że zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym nr [...] jest nadal wymagalne. Zażaleniem z dnia [...] zobowiązany wniósł o uchylenie lub zmianę powyższego postanowienia. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż zobowiązany nie wykonał przedmiotowego obowiązku podatkowego w całości, a także naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo wykonania obowiązku podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] 2012r. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w P. o stwierdzenie nieważności postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2011r., albowiem w jego ocenie organ podatkowy dopuścił się rażącego naruszenia art. 62 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 i art. 59 § 5 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zobowiązany posiadał wiedzę, że dokonane przez niego w dniu [...] 2010r. wpłaty Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniami z dnia [...] 2011r. o nr [...], [...], [...], zarachował na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn za 2006r., a zatem zobowiązany miał świadomość, iż nie wykonał obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...]. Organ odwoławczy podniósł także, iż wniosek zobowiązanego o stwierdzenie nieważności w/w postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. został przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. postanowieniami z dnia [...] 2012r. o nr [...], [...] i [...], załatwiony odmownie. Podkreślił także, iż zarzut rażącego naruszenia art. 62 Ordynacji podatkowej nie może być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu, albowiem ustawodawca enumeratywnie wymieniając w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanki uzasadniające obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zaliczył do nich naruszenia art. 62 Ordynacji podatkowej. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w P. zauważył, iż zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nie może stanowić przedmiotu rozpoznania w postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania egzekucyjnego, jak i w postępowaniu wszczętym wskutek zażalenia na postanowienie kończące takie postępowanie, gdyż nie są to tryby właściwe na jego rozpoznanie. B. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, w której wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W P.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., polegające na uznaniu, iż nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wykonanie w całości obowiązków podatkowych przez skarżącego oraz art. 33 pkt 1 u.p.e.a. polegające na prowadzeniu egzekucji administracyjnej pomimo wykonania obowiązku podatkowego, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 121, art. 122, art. 187 ust. 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organy obu instancji w całości pominęły wskazane przez niego okoliczności w sprawie. Wyjaśnił, iż w piśmie z dnia [...] 2010r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., poinformował właściwy wówczas organ podatkowy o zawartych przez siebie umowach pożyczki oraz o niedopełnieniu obowiązku złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, wyraził czynny żal oraz jednocześnie przedłożył deklaracje PCC-3 oraz dowody uiszczenia w/w podatku wraz z odsetkami. Podkreślił, iż wpłaty zostały omyłkowo dokonane na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w S., jednakże obejmowały one kwoty wynikające ze złożonych deklaracji wraz z odsetkami za opóźnienie, a tym samym stanowiły spełnienie obowiązku podatkowego w całości. W ocenie skarżącego, przedmiotowe wpłaty nie mogły zostać przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. zarachowane na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn za 2006r., lecz powinny być przekazane do właściwego Urzędu Skarbowego w P., celem zaliczenia ich zgodnie z dyspozycją wpłacającego, tj. na poczet zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych. Powyższe, zdaniem skarżącego, dowodzi, iż zrealizował on w całości ciążący na nim obowiązek w zakresie zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa procesowego poprzez dokonanie pobieżnej analizy materiału dowodowego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Ponadto zwrócił uwagę, że profesjonalny pełnomocnik podnosząc zarzut naruszenia w niniejszej sprawie przepisów Ordynacji podatkowej, utożsamił Dyrektora Izby Skarbowej w P. z organem podatkowym, gdy tymczasem organ ten działał w sprawie jako organ II instancji nad organem egzekucyjnym, a nie jako organ podatkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 59 §1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. – Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. Natomiast na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Warunkiem zastosowania normy prawnej wynikającej przytoczonych powyżej przepisów jest stwierdzenie, że obowiązek objęty zakresem postępowania egzekucyjnego został wykonany przed wszczęciem tego postępowania lub obowiązek ten nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Odnosząc treść przytoczonych powyżej przepisów do stanu faktycznego sprawy należy jednak podkreślić, że organ zasadnie ustalił, że na gruncie analizowanej sprawy nie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych wynika bowiem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...], obejmującego zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych za okresy 05,06/2008 i 01/2009. Bezsporny jest także fakt, że wskazane powyżej zaległości powstały. Świadczy o tym fakt, że skarżący pismem z dnia [...] 2010 r. zawiadomił właściwy organ podatkowy o niedopełnieniu obowiązku złożenia deklaracji w podatku od czynności cywilnoprawnych i nie uiścił podatku w związku z zawarciem umów pożyczek z dnia [...] 2008 r., [...] 2008 r. i [...] 2009 r. Do pisma załączone zostały stosowne deklaracje podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych oraz dowody uiszczenia podatku wynikającego z tych deklaracji. Następnie jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., na rachunek którego to organu wpłynęła dokonana przez skarżącego wpłata, trzema postanowieniami z dnia [...] 2011 r., zaliczył dokonane wpłaty na poczet istniejących zaległości skarżącego w podatku od spadków i darowizn za miesiąc grudzień 2006 r. Postanowienia te zostały skarżącemu skutecznie doręczone i wobec nie wniesienia zażalenia stały się ostateczne. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając na wniosek skarżącego, postanowieniami z dnia [...] 2012 r., odmówił stwierdzenia nieważności postanowień z dnia [...] 2011 r. W konsekwencji, w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu [...] 2012 r. w obrocie prawnym pozostawały postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2011 r. w przedmiocie zaliczenia dokonanych przez skarżącego wpłat na poczet istniejących zaległości w podatku od spadków i darowizn za miesiąc grudzień 2006 r. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia należy stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z pozostających w obrocie prawnym postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2011 r. wynika, że dokonane przez skarżącego wpłaty zostały zaliczone na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn za miesiąc grudzień 2006 r., a nie – jak wywodzi skarżący – na poczet zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych. Postanowienia te zostały skarżącemu doręczone i nie były przez niego kwestionowane w toku postępowania administracyjnego, przez co stały się ostateczne. W konsekwencji należy przyjąć, że skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, a tym samym w pełni uzasadnione było podejmowanie czynności egzekucyjnych zmierzających do przymusowej realizacji tego obowiązku. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi należy podkreślić, że trafnie wywodzi organ, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Należy bowiem wyjaśnić, że na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty wnosi się w terminie 7 dni, od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika natomiast, że przedmiotem rozpoznania przez organ egzekucyjny nie były zarzuty, lecz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, którego podstawą prawną jest art. 59 u.p.e.a. Potwierdza to wniosek skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który został złożony w dniu [...] 2012 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu na wniesienie zarzutów, ponieważ tytuł wykonawczy został doręczony skarżącemu w dniu [...] 2012 r. Ponadto, w piśmie z dnia [...] 2012 r., wezwany przez organ egzekucyjny, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że powołanie art. 33 u.p.e.a. było oczywistą omyka pisarską, a wniosek o umorzenia postępowania egzekucyjnego wniesiony jest na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że poniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 33 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przepis ten nie znalazł zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Nie są ponadto zasadne zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2005 r., poz. 8, nr 60 ze zm.). Jak trafnie wyjaśnił bowiem organ odwoławczy w postępowaniu egzekucyjnym znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. – Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: kpa), a nie przepisy Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu nie zostały jednak także naruszone odpowiednie przepisy kpa. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny trafnie ustalił, że istniały przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności w sprawie nie budzi wątpliwości, że wobec zarachowania wpłat dokonanych przez skarżącego na poczet zaległości w podatku od spadku i darowizn istniały podlegające egzekucji zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych. Konkludując należy stwierdzić, że w świetle powyższych rozważań oraz wobec braku uchybienia przez zaskarżone postanowienie normom prawa procesowego i materialnego także w zakresie nie objętym skargą – w ocenie Sądu – nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.