I SA/Po 718/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. W dniu [...] sierpnia 2019 r. W. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2019 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Związku Międzygminnego "[...]" w [...] z [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której skarżący, będąc właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonej w miejscowości [...], złożył w dniu [...] sierpnia 2013 r. deklarację wskazując, że na terenie jego nieruchomości zamieszkują dwie osoby, które zbierają odpady komunalne w sposób selektywny. W dniu [...] czerwca 2018 r. Związek podjął uchwałę w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności, którą zmienił stawkę dotychczasowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uchwała weszła w życie [...] sierpnia 2018 r. Organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z [...] marca 2019 r. określił skarżącemu opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od ww. nieruchomości od [...] sierpnia 2018 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2019 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na element błędnie ustalonego stanu faktycznego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji decyzją z [...] czerwca 2019 r. określił skarżącemu opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od [...] sierpnia 2018 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Powołując się na art. 6m ust. 2b, art. 6q ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.; dalej: "u.c.p.g."), § 1 uchwały nr [...] Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]" z dnia [...] czerwca 2018 r. ([...] oraz art. 144 § 1, art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa"), organ wyjaśnił, że skarżący wraz z rodziną od lipca 2013 r. do chwili obecnej zamieszkuje w miejscowości [...], [...] oraz jest właścicielem objętej decyzją nieruchomości. Podjęta przez Zgromadzenie Związku Międzygminnego w dniu [...] czerwca 2018 r. uchwała [...] weszła w życie z dniem [...] sierpnia 2018 r. Organ wyjaśnił, że zawiadomieniem z [...] lipca 2018 r., wysłanym listem poleconym [...] lipca 2018 r., po powtórnym awizowaniu operator pocztowy w dniu [...] sierpnia 2018 r. postanowił o zwrocie przesyłki (zwrot nastąpił w dniu [...] sierpnia 2018 r.). Nadawca otrzymał zwrot pisma z adnotacją "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE". Organ, wskazując że podatnik nie pokwitował bezpośredniego odbioru zawiadomienia, zaznaczył że Związek podjął wszystkie przewidziane prawem działania, mające na celu zawiadomienie podatnika o zmianie wysokości opłaty. Powołując się na przepisy art. 150 Ordynacji podatkowej, stwierdził że trudno zakwestionować skuteczność doręczenia zastępczego, gdyż dane podatnika wskazane na zawiadomieniu były prawidłowe i aktualne. Tym samym, przyjmując doręczenie zastępcze, organ naliczył opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu z [...] lipca 2018 r. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżący podkreślił, że dopiero po miesiącu od podniesienia stawki opłaty zostało do niego wysłane zawiadomienie o tym fakcie i tylko tydzień od daty, w której w życie wchodzi podwyżka. Nie otrzymał zawiadomienie, którego treści nie znał, choć odbiera wszystkie listy i przesyłki. Zaznaczył, że od kiedy dowiedział się, że jest podwyżka, to płaci należność w nowej stawce, na dowód czego załączył potwierdzenia przelewów z [...] lutego 2018 r. oraz z [...] marca i [...] maja 2019 r. Decyzją z [...] lipca 2019 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując że z akt sprawy wynika, iż zawiadomienie o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od sierpnia 2018 r. zostało wysłane stronie listem poleconym w dniu [...] lipca 2018 r. W dniu [...] sierpnia 2018 r. zostało awizowane, [...] sierpnia 2018 r. nastąpiło powtórne awizo, a [...] sierpnia 2018 r. operator pocztowy postanowił o zwrocie przesyłki. SKO podkreśliło, że nadawca otrzymał zwrot pisma z adnotacją "zwrot; nie podjęto w terminie". W sytuacji, kiedy adresat nie odbierze pisma, wówczas następuje tzw. doręczenie zastępcze. W związku z powyższym Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że nie można zakwestionować skuteczności doręczenia zastępczego, ponieważ adres oraz dane podatnika były prawidłowe i aktualne, zaś podatnik został skutecznie poinformowany o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie tzw. doręczenia zastępczego. W skardze na powyższą decyzję, skarżący - wnosząc o jej uchylenie - podniósł, że zawiadomienie skuteczne dotyczy sądów, a nie innych instytucji, ponieważ w sądach odbywa się kolejna rozprawa i wtedy kolejny raz wysyła się wezwanie. W przypadku Związku jednorazowe wysłanie nie może być uznane za zawiadomienie skuteczne do momentu otrzymania pisma i jego odebrania przez właściciela. W sytuacji gdy nie dotarło do skarżącego żadne zawiadomienie, ani nie miał w skrzynce pocztowej żadnego awizo Związek powinien niezwłocznie wysłać kolejne zawiadomienie, a nie czekać ponad pół roku, żeby wysłać dopiero kolejne pismo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2019 r. skarżący oświadczył, że nie kwestionuje wysokości stawki określonej w decyzji, ale termin, od którego ma płacić podwyższoną stawkę. Podkreślił, że nie otrzymał ani pierwszego, ani drugiego awizo, ale reklamacji w urzędzie pocztowym nie składał. Sąd zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest skuteczność zawiadomienia skarżącego o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od sierpnia 2018 r. W myśl art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć u wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 6m ust. 2a u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Stosownie do treści art. 6m ust. 2b u.c.p.g. w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu. Nie uregulowano wprawdzie w przepisach powoływanej wyżej ustawy terminu, w którym podatnika należy zawiadomić o uchwaleniu nowej stawki opłaty, jednakże skoro taki obowiązek na gminy nałożono, to powinien on zostać wykonany w czasie umożliwiającym właścicielom nieruchomości terminowe uiszczenie opłaty w zmienionej wysokości. W świetle wyżej przywołanych przepisów prawa uzasadniona jest teza, że organ powinien zawiadomić właściciela nieruchomości o nowej wysokości stawki niezwłocznie, co najmniej przed terminem płatności opłaty, a wydanie decyzji na podstawie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. może dotyczyć tych miesięcy, w których właściciel nie uiścił opłaty za gospodarowanie odpadami w nowej, określonej w zawiadomieniu stawce, pod warunkiem, że zawiadomienie to zostało właścicielowi nieruchomości doręczone. Innymi słowy dopóki właściciel nieruchomości nie otrzyma zawiadomienia, nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w wysokości określonej w tym dokumencie. Sensem wprowadzonej regulacji jest to, by właściciel nieruchomości wiedział, w jakiej wysokości ma uiścić opłatę w związku ze zmianą jej stawek. Wprawdzie stawki opłat za gospodarowanie odpadami określane są w drodze publikowanych w dziennikach urzędowych uchwał, stanowiących akty prawa miejscowego, to jednak dopiero doręczenie podatnikowi zawiadomienia, które ma charakter indywidualny – skierowane jest do konkretnego właściciela nieruchomości, wskazuje dedykowany dla niego rachunek bankowy, na który należy uiszczać opłaty, a przede wszystkim określa wysokość miesięcznej opłaty oraz terminy jej zapłaty - tworzy po stronie podatnika obowiązek zapłaty opłaty w nowej wysokości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z [...] czerwca 2018 r., I SA/GL [...] – wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontrolowanej sprawie skarżący deklarację o wysokości opłaty złożył [...] sierpnia 2013 r., wskazując w niej, że dotyczy ona nieruchomości zamieszkałej przez 2 osoby. Uchwałą [...] Zgromadzenie Związku Międzygminnego "[...]" ustaliło stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi selektywnie w wysokości [...] zł od mieszkańca (§ 1 pkt 2), przy czym Zgromadzenie wskazało (§ 5), że uchwała wchodzi w życie z dniem [...] sierpnia 2018 r. Natomiast w myśl § 1 uchwały nr [...] z [...] czerwca 2016 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ([...]), opłatę uiszcza się w terminie do 10 dnia następnego miesiąca kalendarzowego, po miesiącu w którym powstał obowiązek ponoszenia tej opłaty. Biorąc pod uwagę ten ostatni przepis, istotne znaczenie ma okoliczność, czy zawiadomienie podatnika o ustaleniu stawki opłaty w nowej wysokości zostało dokonane przed terminem jej płatności, tj. przed dniem [...] września 2019 r. Należy podkreślić, że zawiadomienie o nowej wysokości stawki opłaty zostało sporządzone [...] lipca 2018 r., a następnie wysłane do skarżącego listem poleconym w dniu [...] lipca 2018 r., co wynika z zapisów pocztowej książki nadawczej oraz stempla pocztowego na kopercie przesyłki (k. 4A i 3B akt administracyjnych). Zwrot przesyłki zarządzono [...] sierpnia 2018 r., co wynika ze stempla pocztowego i adnotacji "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE". Na kopercie przesyłki znajduje się wprawdzie tylko jedna data – [...] sierpnia 2018 r. – z adnotacją "awizowano" i nieczytelnym pod nią podpisem, jednakże z wydruku elektronicznego śledzenia przesyłki (k. 4B akt administracyjnych) wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana – [...] i [...] sierpnia 2018 r., a następnie – [...] sierpnia 2018 r. zadecydowano o jej zwrocie do nadawcy. Zgodnie z wyrażoną w art. 144 Ordynacji podatkowej zasadą oficjalności doręczeń organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (§ 1 pkt 1). Z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że osobom fizycznym pisma doręcza się w pierwszej kolejności pod adresem ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma – sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy – gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres dla doręczeń (art. 149 Ordynacji podatkowej). Dopiero w razie niemożności doręczenia w sposób wskazany w dwóch poprzednich przepisach, zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 ww. ustawy operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, zaś (§ 2 ww. artykułu) zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej. Dopiero, gdy nie jest top możliwe, przepis wskazuje inne miejsca umieszczenia tzw. awizo. Natomiast z § 3 powołanego wyżej artykułu wynika, że w przypadku niepodjęcia pisma w czternastodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. W kontrolowanej sprawie z wydruku elektronicznego śledzenia przesyłki wynika, że była ona dwukrotnie awizowana pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego, zatem organ pierwszej instancji był uprawniony do zastosowania art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach. Zatem skoro termin płatności zmienionej uchwałą [...] opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przypadał na dzień [...] września 2018 r., a zawiadomienie o jej zmianie zostało skutecznie doręczone [...] sierpnia 2018 r., to skarżący był zobowiązana do zapłaty opłaty według nowej stawki wskazanej w zawiadomieniu we wrześniu 2018 r., poczynając od sierpnia 2018 r. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.