I SA/Po 73/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A Spółka Akcyjna o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy obejmujący okres od 01.01.2004r. do 31.12.2004r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Skarżąca spółka pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Spółka nie posiada żadnych wpływów ponieważ jedyna pozostała wierzytelność, wynikająca z zapłaty czynszu dzierżawy oczyszczalni korzeniowej oraz zestawu kotłów została zajęta przez Urząd Skarbowy. Blokada środków powoduje, że spółka nie posiada żadnych wpływów, nie może również wykonać jakiegokolwiek działania o charakterze finansowym. Urząd Skarbowy zajął również i wystawił na licytację ruchomości Spółki. A SA nie posiada środków na wynagrodzenia, a wnioski o zwolnienie spod zajęcia równowartości kwot przeznaczonych na wynagrodzenia za pracę pozostają bez merytorycznej odpowiedzi. W Krajowym Rejestrze Sądowym dokonano wpisu [...] postanowień o umorzeniu egzekucji komorniczych ze względu na to, że pozyskane środki nie są wystarczające na pokrycie kosztów egzekucji. Posiadane przez dłużnika ruchomości objęte są zastawem skarbowym, a w dalszej kolejności licytowane. Zarząd A SA wnioskiem z dnia [...] wniósł o ogłoszenie upadłości spółki. Ze względu na fakt, że spółka nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości. Brak środków uniemożliwił także pokrycie przez dłużnika wstępnego wynagrodzenia tymczasowego nadzorcy sądowego ustalonego na [...]. Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych [...] zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu [...], stan rachunku bankowego prowadzonego w B wynosił [...], w C natomiast [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że czynsz wynajmu lokalu związany z utrzymaniem siedziby wynosi [...] miesięcznie i obejmuje korzystanie z energii elektrycznej, wody i ogrzewania. Skarżąca zatrudnia [...] pracowników, z tytułu wynagrodzenia za pracę wypłaca łącznie [...] netto. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie produkcji. Z dniem [...] została postawiona w stan likwidacji. Wyjaśniła, że w złożonych do Sądu kserokopiach deklaracji VAT-7 za miesiące [...] zawarte zostały kwoty uzyskane przez Urząd Skarbowy z licytacji majątku ruchomego spółki. Z załączonych do pisma zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy [...] wynika, że przychód skarżącej spółki wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych], za okres [...] przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Bilans sporządzony na dzień [...] po stronie aktywów i pasywów zamykał się sumą [...], zaś na dzień [...] odpowiednio sumą [...] [karta nr [...]]. Z załączonych deklaracji VAT-7 sporządzonych za miesiąc [...] wynika, iż podstawa opodatkowania wynosiła odpowiednio [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Ponadto z w.w deklaracji wynika, że spółka nabyła towary i usługi, których wartość netto wynosiła odpowiednio [...] i wobec tego wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości odpowiednio [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Do pisma załączyła także odpisy z wyciągów z rachunków bankowych, informacje dodatkowe do sprawozdań finansowych za lata [...]. Z oświadczenia skarżącej wynika, że roczne zeznanie podatkowe za [...] nie zostało jeszcze sporządzone. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] załączyła wykaz środków trwałych. Jednocześnie podała, że wpływy z dzierżawy oczyszczalni korzeniowej są zajęte przez Urząd Skarbowy. Pozostałe środki trwałe, t.j. [...] nie znalazły nabywcy w drodze licytacji prowadzonej przez Urząd Skarbowego i nadal podlegają zajęciu przez organ egzekucyjny. W dopowiedzi z dnia [...] skarżąca przedłożyła bilans sporządzony na dzień [...],rachunek zysków i strat na dzień [...], zestawienie zmian w kapitale własnym, sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych, informację dodatkową za okres [...], sprawozdanie zarządu spółki, zeznanie podatkowe za rok podatkowy [...], z którego wynika, że przychody Spółki wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze wskazane kryterium wyjaśnić należy, że przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącą dysponuje i obraca ona środkami przekraczającymi wysokość wpisu od skargi. W złożonym oświadczeniu skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych na dzień [...] [...]. Z deklaracji CIT-8 za rok [...] wynika, iż przychody w tym roku wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...], strata [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Skarżąca podniosła, że również w [...] poniosła stratę Jednakże zauważyć należy, że strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą. Skarżąca oświadczyła, że zatrudnia [...] pracowników, z tytułu pracy wypłaca wynagrodzenie miesięczne w wysokości łącznie [...] netto [karta nr [...] akt sądowych]. Spółka przedłożyła także informację o kosztach utrzymania siedziby. Z informacji tej wynika, że ponosi koszty w wysokości [...] (za czynsz, energię elektryczną, wodę i ogrzewanie) [karta nr [...] akt sądowych]. Godzi się zauważyć, że skarżąca spółka dysponuje majątkiem o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu od skargi. Skarżąca posiadała również na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy środki na rachunkach bankowych. Posiadany przez spółkę majątek wielokrotnie przewyższa kwotę wymaganego wpisu od skargi. Taka sytuacja nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 cyt. ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004r., sygn. akt FZ 463/04). Nawet jeśli spółka nie ma możliwości spieniężenia składników ruchomych majątku, czy nieruchomości, mogą one przynosić potencjalne pożytki, mogą również służyć jako zabezpieczenie pożyczki, czy też kredytu, jeśli właścicielowi, który jest obowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04). Ponadto spółka, ubiegająca się o prawo pomocy, może zwrócić się do akcjonariuszy o pomoc w sfinansowaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Z przedłożonych przez skarżącą informacji nie wynika zaś, aby w związku z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej zwróciła się o taką pomoc do akcjonariuszy. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek