I SA/Po 73/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KD o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi KD na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2008 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę K D na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2008 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który kolejnym wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu w dniu [...] rozszerzyła poprzez żądanie ustanowienia adwokata. Wobec tego przyjąć należy, że skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podał, że nie jest w stanie sama utrzymać rodziny z własnych dochodów, które łącznie z dochodami małżonka podlegają zajęciu. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. [...] m2, działkę gruntu wraz z budynkiem gospodarczym po byłej kotłowni, nie posiada mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Mąż nie posiada majątku. Mąż skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...], skarżąca z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...], z tytułu umowy dzierżawy [...]. Skarżąca podała, że Urząd Skarbowy pobiera od dzierżawcy całą kwotę czynszu, t.j. [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca podniosła, że wnosi o ustanowienie adwokata, którego rola będzie się ograniczała wyłącznie do podpisania sporządzonych przez nią dokumentów [por. karta nr [...] akt sąd.]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] przedłożyła zestawienie kosztów utrzymania, z którego wynika, że koszty te wynoszą [...], przy czym [...]. Skarżąca podała, że posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], wartość rynkowa pojazdu [...]. Podała, że z tytułu dzierżawy uzyskuje dochód w wysokości [...], przy czym kwota ta w całości jest egzekwowana przez Urząd Skarbowy. Natomiast wyegzekwowana do chwili obecnej kwota z wynagrodzenia za pracę męża wynosi [...]. Wnioskodawczyni podała, że małżonek jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, kwota netto wynagrodzenia wpływa na rachunek bankowy. Do pisma załączyła umowę dzierżawy z dnia [...], z której wynika, że wydzierżawiła nieruchomość położoną w P o pow. [...] m2, strony ustaliły czynsz dzierżawny w wysokości [...]. Załączyła również decyzję Starosty z dnia [...] o uznaniu jej za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, umowę zlecenia nr [...] zawartą w dniu [...]. zawartą przez A sp. z o.o. w P z wnioskodawczynią na okres [...] na wykonanie następujących prac: obsługa imprez okolicznościowych, za kwotę [...] zł brutto za godzinę, wyciągi z jej rachunku bankowego prowadzonego przez B za okres [...]. Z przedłożonych wyciągów wynika, że saldo na tym rachunku przez cały w.w okres jest dodatnie, na rachunek wpływają środki z wynagrodzenia z C w R w wysokości [...] (w dniu [...]) w wysokości [...] (w dniu [...]) i [...] (w dniu [...]). Ponadto na ten rachunek w dniu [...] wpłynęła kwota w wysokości [...] tytułem "Uznanie FŚS" z C w R, natomiast w dniu [...] "świadczenie PZ, świadczenie z polisy" z D w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], zatem saldo końcowe na tym rachunku w dniu [...] wynosiło [...]. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku po przyznanie prawa pomocy nie podała czy saldo na tym rachunku w okresie od dnia [...] do dnia sporządzenia odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy uległo zmianie. Ponadto z przedłożonych wyciągów nie wynika, że rachunek bankowy został zajęty. Wnioskodawczyni przedłożyła również szczegóły transakcji z rachunku bankowego dzierżawcy, z których wynika, że dzierżawca przekazuje na rachunek bankowy Naczelnika Urzędu Skarbowego czynsz dzierżawny. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej nie wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Posiada dom o pow. [...] m2, działkę gruntu o pow. [...] m2 zabudowaną budynkiem po kotłowni, samochód osobowy marki F, rok prod. [...] o wartości [...]. Skarżąca oświadczyła, że ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...]. Mąż skarżącej utrzymuje się z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. [...] brutto, skarżąca w okresie [...] pracowała na umowę zlecenia, obecnie od [...] jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Skarżąca wydzierżawia nieruchomość za kwotę [...], która w całości podlega zajęciu egzekucyjnemu. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych za okres [...] wynika, że saldo końcowe na tym rachunku jest dodatnie i tak w dniu [...] wynosiło [...], w dniu [...] i w dniu [...]. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wyjaśniła, czy w okresie [...] saldo na tym rachunku uległo zmianie, zatem przyjąć należy, że z posiadanych na tym rachunku bankowym środków jest w stanie ponieść koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego. Ponadto na uwagę skarżącej zasługuje okoliczność, że w piśmie z dnia [...] podała, że wnosi o ustanowienie adwokata po to, aby podpisał sporządzone przez nią pisma. Zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, natomiast na podstawie art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być również sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Zatem jeżeli referendarz sądowy lub Sąd na wniosek strony skarżącej ustanawia adwokata, radcę prawnego, to nie po to, żeby podpisywał sporządzone przez nią pisma, t.j. skargę kasacyjną czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, ale po to, żeby to właśnie profesjonalny pełnomocnik sporządzał ww. pisma procesowe. Przymus adwokacko-radcowski przy ich sporządzeniu wynika bowiem z przepisów prawa. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.