I SA/Po 730/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-06-02
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może skierować decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, uznając, że brak jest podstaw do dzielenia zobowiązania podatkowego do wysokości ich udziałów we współwłasności, podczas gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób fizycznych?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może skierować decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli, jeśli nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób fizycznych. Zgodnie z przepisami, obowiązek podatkowy w takim przypadku ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Decyzja wymiarowa powinna być doręczona wszystkim współwłaścicielom, ponieważ tylko w ten sposób powstaje zobowiązanie podatkowe wobec tych, którym decyzja została doręczona. Skierowanie decyzji tylko do jednego współwłaściciela narusza prawo.Stan faktyczny
Prezydent Miasta ustalił M.S. wymiar podatku od nieruchomości za określony rok. Nieruchomość stanowiła współwłasność M.S. oraz M. i S. J. Decyzja podatkowa została skierowana wyłącznie do M.S., z uzasadnieniem, że brak jest podstaw do dzielenia zobowiązania podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący M.S. wniósł o uchylenie decyzji, twierdząc, że powinien płacić podatek odpowiadający jego udziałowi we współwłasności.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 02 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...] rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont
Niesporne winno być to, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ustalił M.S. wymiar podatku od nieruchomości za rok [...].
Niesporne winno być też to, że nieruchomość opodatkowana tym podatkiem położona w P. przy ul. [...] stanowi współwłasność M. S. oraz M. i S. J. oraz, że decyzję podatkową skierowano wyłącznie do M. S. uznając, że brak jest podstaw do dzielenia zobowiązania podatkowego od poszczególnych współwłaścicieli do wysokości ich udziałów we współwłasności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło powyższy pogląd stwierdzając dodatkowo, że dokonanie wyboru jednego ze współwłaścicieli nieruchomości jako zobowiązanego do uiszczenia podatku nie narusza prawa i decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] r.
W skardze na powyższą decyzję M. S. wniósł o jej uchylenie.
Skarżący twierdzi, że winien płacić podatek od nieruchomości w wysokości odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarówno skarżący jak i organy samorządowe nieprawidłowo interpretują obowiązujące prawo.
Z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w [...] i [...] roku wynika, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
Z mocy art. 91 Ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Dz.U. Nr 137 poz. 926) do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilno-prawnych.
Oznacza to, że organ podatkowy może żądać całości lub części naliczonego podatku od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie (zapłacenie podatku) organu podatkowego przez któregokolwiek ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych od obowiązku zapłacenia organowi podatkowemu podatku.
Podatnicy będący osobami fizycznymi ponoszą odpowiedzialność solidarną za zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości tylko wówczas, gdy zostanie im doręczona decyzja wymiarowa. Jest to bowiem decyzja o charakterze konstytutywnym a więc tworzącym zobowiązania podatkowe z chwilą jej doręczenia podatnikowi.
W praktyce oznacza to m.in., że jeżeli tylko dla jednego ze współwłaścicieli nieruchomości zostanie skutecznie doręczona decyzja o wymiarze podatku, to tylko ten współwłaściciel ponosi odpowiedzialność za zobowiązania w podatku od nieruchomości. W stosunku do pozostałych współwłaścicieli nie powstało zobowiązanie podatkowe, bo nie doręczono decyzji, a zatem nie mogą oni ponosić odpowiedzialności za to zobowiązanie.
Solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli za zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości jest odpowiedzialnością wynikającą z ustawy podatkowej. Oznacza to, że organy podatkowe muszą ją stosować przez wymierzanie osobom fizycznym podatek od nieruchomości w kwocie ogólnej w jednej decyzji adresowanej do wszystkich współwłaścicieli. Decyzja ta winna być doręczona wszystkim współwłaścicielom. W przeciwnym przypadku zobowiązanie podatkowe nie powstałoby w ogóle wobec współwłaścicieli, którym nie doręczono decyzji wy miarowej.
W niniejszej sprawie organy samorządowe naruszyły powyższe przepisy dlatego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30.08.2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
/-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło