I SA/Po 734/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-22
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej, zawiesiła jej prowadzenie z powodu braku zamówień, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, jest osobą rozwiedzioną, samotnie wychowuje syna i korzysta z pomocy opieki społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, uwzględniająca niskie dochody z pracy, brak alimentów na dziecko, korzystanie z zasiłku rodzinnego oraz brak majątku, wskazuje na niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podała, że nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, jest osobą rozwiedzioną, samotnie wychowuje syna i korzysta z pomocy opieki społecznej. Dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŻZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę ŻZ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r.
ŻZ, reprezentowana przez doradcę podatkowego KR, złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a od [...] zawiesiła prowadzoną działalność z powodu braku zamówień. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto. Jest osobą rozwiedzioną. Mieszka w domu rodziców. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto miesięcznie. Dodatkowo skarżąca podała, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...], przy czym [...]. Wskazała, że od dnia rozwodu nie otrzymała żadnych alimentów na dziecko. Podała, że nie posiada samochodu osobowego. Oświadczyła, że korzysta z pomocy opieki społecznej w formie przyznanego zasiłku rodzinnego od [...] na dziecko w kwocie [...] miesięcznie. Do pisma załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...] i wyjaśniła, że nie złożyła jeszcze zeznania za [...]. Oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego, kont bankowych, lokat bankowych, kart kredytowych. Podała, że alimenty na syna zostały zasądzone w wysokości [...]. Wskazała, że poza dochodami z tytułu umowy o pracę nie otrzymuje żadnych dodatkowych dochodów. Do pisma załączyła kserokopię decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko od [...] w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w miesiącu [...] w wysokości [...] jednorazowo.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Ze złożonych przez skarżącą oświadczeń i kserokopii dokumentów wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Zauważyć należy, że wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] netto i ma na utrzymaniu [...] syna. Skarżąca nie otrzymuje na dziecko alimentów. Korzysta natomiast z pomocy opieki społecznej i otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni mieszka w domu należącym do jej rodziców. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło