I SA/Po 741/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] lipca 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] maja 2019 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej K. P. jako notariusza pełniącego obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu niepobranego podatku od czynności cywilnoprawnych. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego z urzędu postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. wydał decyzję z [...] maja 2019 r., którą orzekł o odpowiedzialności podatkowej K. P., jako notariusza pełniącego obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu niepobranego podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] grudnia 2015 r., w części dotyczącej opodatkowania gruntów objętych prawem użytkowania wieczystego o łącznej powierzchni [...] ha i określił wysokość niepobranego i niewpłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych dokonanego ww. aktem notarialnym w kwocie [...]zł. Decyzja została doręczona [...] maja 2019r. Pismem z [...] czerwca 2019 r. (złożonym osobiście w Urzędzie Skarbowym w [...] [...] czerwca 2019 r.) skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] lipca 2019 r. (wskazanym we wstępie) stwierdził, że odwołanie od decyzji zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] maja 2019 r. została nadana za pośrednictwem urzędu pocztowego na adres zamieszkania strony, będącym jednocześnie miejscem prowadzenia działalności. Korespondencja została odebrana przez dorosłego domownika - E. K. [...] maja 2019 r. W związku z tym ostatni dzień 14 dniowego terminu do złożenia odwołania upływał [...] czerwca 2019 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie [...] czerwca 2019 r. Zatem odwołanie zostało złożone jeden dzień po upływie ustawowego terminu. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego "uchylenie do ponownego rozpoznania", zarzucając naruszenie art. 148 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U z 2019 r. poz. 900, ze zm.). Podniosła w uzasadnieniu, że osoba wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako osoba odbierająca przesyłkę nie zamieszkiwała jako domownik pod wskazanym adresem i nie była upoważniona przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem postępowania jest ocena zgodności z prawem postanowienia z [...] lipca 2019 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] maja 2019 r. orzekającej o odpowiedzialności skarżącej jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych. Jak wynika z akt sprawy decyzję z [...] maja 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] skierował do K. P. na adres [...] [...]. Był to adres miejsca zamieszkania podatnika oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Z dowodu potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja została doręczona [...] maja 2019 r., odebrana przez pełnoletniego domownika E. K.. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do organu odwoławczego za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] [...] czerwca 2019 r. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem ostatni dzień terminu do złożenia odwołania upływał [...] czerwca 2019 r., tym samym nie ma wątpliwości, że odwołanie od wskazanej decyzji zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Tym samym zgodnie z art. 228 §1 pkt 2 organ stwierdził w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Żadne inne rozstrzygnięcie nie mogło zapaść w tych okolicznościach sprawy. W skardze na ww. postanowienie skarżąca zarzuca organowi rażące naruszenie art. 148 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 149 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Skarżąca podniosła, że E. K., która odebrała korespondencje nie zamieszkiwała jako domownik przy ul. [...] w [...] i nie była upoważniona przez pracodawcę K. P. do odbioru korespondencji. W niniejszej sprawie decyzję doręczono w miejscu zamieszkania skarżącej. W związku z tym skuteczność doręczona decyzji należy oceniać w odniesieniu do regulacji art. 148 § 1 i 149 Ordynacji podatkowej . Zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Przepis art. 149 Ordynacji podatkowej stanowi, że w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem m.in. pełnoletniemu domownikowi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że decyzję odebrał dorosły domownik - E. K.. Skarżąca nie kwestionuje faktu przekazania jej korespondencji, ale status osoby odbierającej korespondencję, stwierdzając w skardze, że E. K. nie zamieszkiwała jako domownik pod wskazanym adresem. W Ordynacji podatkowej brak jest definicji legalnej pojęcia domownika, w związku z tym czy osobę odbierającą korespondencję można uznać za domownika należy rozpatrywać na podstawie konkretnego stanu faktycznego. W ocenie Sądu w dobie zmieniających się stosunków społecznych pojęcie domownika winno być oceniane szerzej niż jako osobę zamieszkującą stale z adresatem lub prowadzącą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 11 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 426/13, że istotny jest związek danej osoby z adresatem oraz charakter jej pobytu w danym lokalu. Nie można wskazywać, że koniecznym warunkiem uznania za domownika jest posiadanie meldunku w mieszkaniu adresata lub prowadzenie z adresatem wspólnego gospodarstwa. Odwołanie się do językowej definicji pojęcia domownika oznacza, że to pojęcie ma bardzo szeroki zakres, co powoduje, że za domownika może być również uznana osoba przebywająca w mieszkaniu adresata za jego zgodą, niespokrewniona z nim i niespowinowacona, zatrudniona do pomocy w prowadzeniu domu. Są to bowiem osoby, których osobisty związek z adresatem, a zarazem akceptowany przez niego status, wyrażający się w aprobacie dla długotrwałego i nieokazjonalnego przebywania w jego mieszkaniu, uprawdopodobnia właściwe wywiązanie się z obowiązku przekazania odebranej przesyłki adresatowi. Zarazem obecność tych osób w mieszkaniu adresata i kontaktowanie się z innymi osobami poszukującymi adresata pod tym adresem upewnia doręczyciela o możliwości i prawidłowości doręczenia dokonanego za ich pośrednictwem. Skarżąca formułując zarzut wadliwego doręczenia decyzji poprzez stwierdzenie, że decyzję odebrała nieuprawniona osoba, podnosi, że E. K. nie jest dorosłym domownikiem. W skardze jednak nie wskazuje, kim jest E. K. dla skarżącej, dlaczego przebywała w jej mieszkaniu i przyjęła korespondencję skierowaną do skarżącej, uznając siebie za dorosłego domownika. W związku z powyższym nie można ocenić, czy osoba ta jest dorosłym domownikiem w rozumieniu ustawy. Tym samym skarżąca nie obaliła dowodu z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, że decyzję odebrał dorosły domownik. Należy zauważyć, że w toku postępowania E. K. odbierała pisma adresowane do skarżącej, również wskazując, że jest dorosłym domownikiem. Na żadnym etapie postępowania podatkowego (również w odwołaniu) ta okoliczność nie była kwestionowana przez stronę. Wynika z tego, że wskazana okoliczność została podniesiona wyłącznie w związku z przekroczeniem terminu do złożenia środka odwoławczego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.