I SA/Po 747/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2012 r. sprawy ze skargi MF na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Po 747/12 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2010 t., sygn. akt I SA/Po 429/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. F. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012. sygn. II FSK 2609/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na wstępie przytoczony i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że trafne jest stanowiska Sądu I instancji, że do przedawnienia wymierzonych kar pieniężnych z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym nie doszło i z uwagi na treść art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa ( dz. U nr 137 poz 926 ze zm.) dalej o.p. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znalazł również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. z 2005r nr 229 poz.1954 z późn. zm) dalej. u.p.e.a. zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (m.in. w zakresie podania podstawy prawnej dochodzonego obowiązku i podstawy prawnej prowadzenia egzekucji). Za uzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny uznał natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. w związku z art. 33 pkt 6 u.p.e.a. (Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ egzekucyjny był uprawniony do zastosowania tylko takiego środka egzekucyjnego, jaki był dopuszczalny w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, że datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym (art. 61 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a). Stosownie natomiast do treści art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony przez wierzyciela w dniu [...] grudnia 2009 r., natomiast wpłynął on do organu egzekucyjnego [...] grudnia 2009 r. Jego doręczenie zobowiązanemu przez organ egzekucyjny, wraz z zawiadomieniem zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, nastąpiło w dniu [...] grudnia 2009 r. Z powyższego wynika, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte [...] grudnia 2009 r., egzekucję wobec zobowiązanego wszczęto [...] grudnia 2009 r. oraz, że zastosowany środek egzekucyjny dotyczył należności pieniężnych z rachunku bankowego, w rozumieniu art. 1a pkt 12 tiret 4 u.p.e.a. Tymczasem zgodnie z art. 13g ust. 12 ustawy o drogach publicznych (przepis dodany z dniem 24 listopada 2003 r. przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. zmieniającej ustawę o drogach publicznych, Dz. U. nr 200, poz. 1953, dalej: "ustawa nowelizująca"), jeżeli kara pieniężna nie zostanie uiszczona [...], stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczące egzekucji należności pieniężnych z ruchomości. Dział II ustawy egzekucyjnej dotyczy egzekucji należności pieniężnych, natomiast rozdział 6 tego działu odnosi się do egzekucji z ruchomości. Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Oczywista zatem jest konstatacja, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny inny, niż dopuszczała to ustawa, w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej ustawę o drogach publicznych, do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, to jednak postępowanie egzekucyjne ma charakter odrębny od postępowania ogólnego. Celem ogólnego postępowania administracyjnego jest konkretyzacja prawa lub obowiązku strony, wynikającego z określonej normy prawa materialnego. W rozpatrywanym przypadku postępowanie administracyjne, wszczęte w związku ze stwierdzeniem przejazdu pojazdem nienormatywnym (w dniu ... października 2003 r. miało miejsce ważenie i stwierdzenie przejazdu pojazdem nienormatywnym) zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji wymierzającej karę pieniężną. Postępowanie egzekucyjne zmierza wprawdzie do wykonania decyzji wymiarowej (w przypadku braku dobrowolnego spełnienia świadczenia przez zobowiązanego), to jednak nie przekreśla to jego odrębności od postępowania ogólnego. Odrębne przepisy regulują zasady jego wszczęcia i zakończenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z odmiennym poglądem zaprezentowanym przez Sąd pierwszej instancji w końcowym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, który w istocie dopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego wiąże z datą wszczęcia postępowania ogólnego, co wg WSA nastąpiło przed wprowadzeniem do ustawy o drogach publicznych art. 13g, ograniczającego w ust. 12 możliwość prowadzenia egzekucji należności pieniężnych do egzekucji z ruchomości. Zważywszy na treść art.190 p.p.s.a.. w myśl którego ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w tej sprawie Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, skoro ocena ta wyraża odmienną wykładnię prawa od zastosowanej w sprawie przez organy podatkowe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 pkt "c" p.p.s.a. oraz art.200 należało orzec, jak w sentencji wyroku.