I SA/Po 75/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-04-25
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Janusz Ruszyński, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2005, uchylając decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie dla H. S. i S. S. jako samoistnych posiadaczy, podczas gdy istniały twierdzenia o samoistnym posiadaniu przez H. S. i kwestia ta nie została należycie wyjaśniona?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 210 § 1 pkt 6 i 4 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a", poprzez umorzenie postępowania bez należytego wyjaśnienia kwestii samoistnego posiadania przez H. S. nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Uchylenie decyzji wymiarowej i umorzenie postępowania prowadzi do sytuacji, w której przedmioty opodatkowania nie zostaną opodatkowane, mimo że istnieją i kwestią wymagającą ustalenia jest jedynie podmiot zobowiązany do zapłaty. Wobec tego, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy określającą H. S. i S. S. łączne zobowiązanie w podatku rolnym i od nieruchomości za rok 2005, umarzając jednocześnie postępowanie. Kolegium ustaliło, że właścicielami nieruchomości są A, A i F G oraz I W, którzy udzielili pełnomocnictwa S. S. do zarządzania nieruchomością. Kolegium uznało, że H. S. nie jest samoistnym posiadaczem, a decyzja organu I instancji była błędnie skierowana. H. S. wniosła skargę, twierdząc, że jest samoistnym posiadaczem udziału w nieruchomości i od lat płaci podatki. S. S. wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Janusz Ruszyński /spr./ as. sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzje nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R.Wiatrowski /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Ruszyński
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]. nr [...] określającą H S i S S łączne zobowiązanie w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za rok [...] i umorzyło postępowanie w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że właścicielami nieruchomości o pow. [...] są A, A i F (nieżyjący) G oraz I W– zamieszkali we F.
Ustalono również, że A i I G (W) udzielili pełnomocnictwa S S do występowania w ich imieniu przed urzędami administracji, sądami w jakimkolwiek charakterze do czasu sprzedaży nieruchomości, do zarządzania nieruchomością, płacenia podatków, utrzymywania jej w dobrym stanie i do zawierania umów najmu.
Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji wydał decyzję, adresując ja do H S i pełnomocnika współwłaścicieli nieruchomości – S S uznając ich za samoistnych posiadaczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 zarówno w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , jak też ustawy o podatku rolnym podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości.
Współwłaściciele są osobami fizycznymi, a więc są podatnikami łącznego zobowiązania pieniężnego, gdyż w skład nieruchomości wchodzą grunty rolne. Natomiast obciążeni podatkiem nie są samoistnymi posiadaczami, ponieważ dysponuje nimi z woli współwłaścicieli nieruchomości ustanowiony notarialnie pełnomocnik, któremu powierzono zarząd. Natomiast H S nie respektowała uprawnień pełnomocnika do zarządzania nieruchomością i dlatego też nie można mówić o samoistnym posiadaniu przez nią części nieruchomości-wg stwierdzenia Sądu Rejonowego i Okręgowego w wydanych postanowieniach w [...].
Z tego też względu nie można mówić o władztwie nad rzeczą. Istotą natomiast pełnomocnictwa jest wykonywanie czynności faktycznych i prawnych na rzecz mandatów.
Wobec powyższego decyzja organu podatkowego jest wydana na osoby nie będące podatnikami i z tego też powodu Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w sentencji.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wniosła H S wnosząc o jej uchylenie.
Skarżąca twierdzi, że jest samoistnym posiadaczem udziału A G oraz zmarłego jego ojca F G we własności nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania, że od wielu lat sama płaci [...] część podatków obciążających nieruchomość.
Według skarżącej S jest tylko pełnomocnikiem A G i I W.
S S wniósł o oddalenie skargi, zaprzeczając, by skarżąca była samoistnym posiadaczem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarówno w ustawie z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (art. 3 ust. 1) jak i w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (art. 3 ust. 1) postanowiono, że podatnikami tych podatków są właściciele i posiadacze samoistni przedmiotów opodatkowania (gruntów, nieruchomości lub obiektów budowlanych).
Oba podatki są podatkami majątkowymi. Podatnikiem jest więc podmiot wskazany w obu wyżej wymienionych przepisach bez względu na to, czy czerpie korzyści z władania gruntami, nieruchomościami i obiektami budowlanymi.
Od 01 stycznia 2003 r. w sposób jednoznaczny stwierdzono, że podatnikiem jest właściciel nieruchomości, gruntu lub obiektu budowlanego chyba, że tymi rzeczami włada posiadacz samoistny. W takim przypadku obowiązek podatkowy będzie spoczywał na posiadaczu samoistnym.
W sprawie będącej przedmiotem skargi nie powinno budzić wątpliwości stwierdzenie organu odwoławczego, że adresatem decyzji podatkowej nie może być SS, który nie jest ani właścicielem i nie twierdzi, że jest posiadaczem samoistnym przedmiotów opodatkowania.
Uzasadniony natomiast okazał się zarzut nie ustosunkowania się do twierdzenia skarżącej H S, że jest ona samoistnym posiadaczem.
Skoro przedmiotem opodatkowania jest grunt (w podatku rolnym) i zabudowana nieruchomość (w podatku od nieruchomości) to wobec twierdzeń skarżącej należało ustalić, bądź przyjąć za organem I instancji, w jaki sposób przejawia się samoistne posiadanie H S obu przedmiotów opodatkowania. W przeciwieństwie do ustaleń organu I instancji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów zawartych w art. 210 § 1 pkt 6 i 4 Ordynacji podatkowej. Dopiero precyzyjne ustalenie władztwa nad przedmiotami opodatkowania umożliwi organom samorządowym przyjęcie. bądź odrzucenie występowania po stronie skarżącej przymiotu samoistnego posiadacza,
Pozbawione podstawy jest umorzenie postępowania.
Tak sformułowana decyzja oznacza, że z obrotu prawnego usunięto decyzję o wymiarze podatku rolnego i od nieruchomości za [...].
Jeżeli bowiem uchylono decyzję wymiarową i umorzono postępowanie, to w [...]. oba przedmioty (grunt i zabudowana nieruchomość) nie zostaną w ogóle opodatkowane.
Tymczasem przedmiot opodatkowania istnieje, a kwestią wymagającą ustalenia jest jedynie podmiot, który jest zobowiązany zapłacić łączne zobowiązanie podatkowe.
Zaskarżona decyzja narusza więc również art. 233 § 1pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej.
Postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok [...] nie było bowiem bezprzedmiotowe.
Z powyższych przyczyn orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/ R.Wiatrowski /-/ M.Skwierzyńska /-/J.Ruszyński
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło