I SA/Po 751/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016r. przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dotacji. oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 251 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. - dalej: "u.f.p."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: "K.p.a."), określił Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w [...] przypadającą do zwrotu kwotę dotacji w wysokości [...] zł przyznaną na realizację zadania publicznego pod nazwą "Ta choroba jednak widzi i słyszy" jako niewykorzystanej w terminie oraz określił termin, od którego naliczane są odsetki za zwłokę, na dzień [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie umowy zawartej w dniu [...] września 2013 r. pomiędzy Miastem [...] a Stowarzyszeniem "[...]", przekazano Stowarzyszeniu środki finansowe na realizację zadania publicznego z obszaru przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym pod nazwą "Ta choroba jednak widzi i słyszy" w wysokości [...] zł. Termin realizacji zadania ustalono na okres od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. Dotację przekazano z Urzędu Miasta [...] na konto Stowarzyszenia w dniu [...] września 2013 r. Sprawozdanie końcowe z wykonania zadania publicznego zostało złożone przez Stowarzyszenie dnia [...] grudnia 2013 r. Organ wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia poczynione w oparciu o złożone przez beneficjenta sprawozdanie końcowe, a także wyniki kontroli przeprowadzonej przez Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego w [...], które wykazały, że część kwoty uzyskanej dotacji (łącznie [...] zł) wydatkowano po wynikającym z umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego (nr [...] r.) terminie realizacji zadania, tj. po [...] grudnia 2013 r. Dotyczyło to zapłaconego w dniach [...] i [...] grudnia 2013 r. wynagrodzenia wykładowców, osób prowadzących zajęcia indywidualne i grupowe, tłumaczy języka migowego oraz koordynatorów. W świetle art. 251 ust. 3 u.f.p. przedmiotowa dotacja w wysokości [...] zł udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu realizacji zadania. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. Stowarzyszenie domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, na podstawie art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a także art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 pkt 4, art. 67 i art. 251 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.f.p. w zw. z art. 21 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z uwagi na to, iż sporna dotacja została udzielona pod rządami nowej ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r., wszystkie kwestie związane z jej wykorzystaniem podlegają ocenie w oparciu o przepisy tejże ustawy. Przewiduje ona, podobnie jak przepisy dotychczasowe, przypadki, w których udzielona dotacja (lub jej część) podlega zwrotowi. Wyraźnie przy tym wskazuje w art. 60 pkt 1, że podlegające zwrotowi kwoty dotacji są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym. Stanowi to w pewnym sensie odpowiedź na zarzut naruszenia art. 65 kodeksu cywilnego poprzez błędną rzekomo interpretację umowy. Jakkolwiek bowiem zlecenie realizacji zadania publiczne nastąpiło w drodze umowy, to nie mamy tu do czynienia z typowym stosunkiem cywilnoprawnym pomiędzy zleceniodawca a zleceniobiorcą. Rozliczanie dotacji i ewentualne dochodzenie jej zwrotu następuje na drodze administracyjnej, a podstawą ewentualnego zwrotu nie są postanowienia umowy lecz przepisy ustawy o finansach publicznych. Wprawdzie aktualnie obowiązująca ustawa, inaczej niż wcześniejsze uregulowanie, nie stwierdza wprost, że w przypadku niedokonania zwrotu wydawana jest decyzja określająca kwotę dotacji przypadającą do zwrotu, to jednak podstawę do wydania takiej decyzji można wywieść z odesłania do działu III Ordynacji podatkowej, zawartego w art. 67. Wspomniane odesłanie pozwala właściwym organom (ustawodawca w art. 61 wymienia wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, starostów i marszałków - w odniesieniu do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego) na skorzystanie z rozwiązania przewidzianego w art. 21 § 3 O.p. Stanowi on, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio gdy podatnik obowiązany jest do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części (§ 4). Sytuacja beneficjenta, na którym ciąży obowiązek zwrotu dotacji, jest podobna do sytuacji podatnika, o którym mowa w § 4 cytowanego wyżej artykułu Ordynacji podatkowej; winien on, w określonym przez ustawodawcę terminie, wpłacić określoną kwotę. Jeżeli obowiązek ów nie zostanie wykonany możliwe jest więc - poprzez odpowiednie zastosowanie powołanego przepisu - wydanie decyzji określającej wysokość kwoty przypadającej do zwrotu. Zdaniem organu odwoławczego Prezydent Miasta [...] był uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość dotacji przypadającej do zwrotu. Przytaczając następnie art. 251 u.f.p. organ stwierdził, że skoro w zawartej przez stronę z Miastem [...] umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą: "Ta choroba jednak widzi i słyszy" określono termin realizacji zadania, od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r., to wykorzystanie dotacji (poprzez zapłatę za niezbędne do realizacji zadania dobra, usługi czy wykonaną pracę) powinno nastąpić najpóźniej w ostatnim dniu terminu czyli [...] grudnia 2013 r. Środki niewykorzystane do tego dnia w myśl ust. 3 przytoczonego artykułu, podlegały zwrotowi w terminie 15 dni (w roku 2013 koniec tego terminu przypadał na dzień świąteczny, termin zwrotu uległ wydłużeniu do dnia [...] grudnia 2013 r., co miało też wpływ na moment, od którego zaczęto naliczać odsetki za zwłokę). W rozpatrywanej sprawie fakt dokonania części wydatków po upływie końcowego terminu realizacji zadania (w dniach [...] grudnia 2013 r. i [...] grudnia 2013 r.) jest bezsporny. Tak więc, nie ulega wątpliwości, że zleceniobiorca, zamiast zwrócić środki do budżetu Miasta (do czego był z mocy prawa zobowiązany) wydatkował je (do czego nie miał już prawa). W skardze z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie decyzji organu II instancji w całości, uchylenie decyzji organu I instancji oraz o uwzględnienie niniejszej skargi przez organ w trybie autokontroli. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: 1) art. 105 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie faktu, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący w grudniu 2013 r. (czyli w miesiącu, w którym kończyły się zadania wynikające ze wsparcia) wydatkował na cele wsparcia środki, które określane są przez organy jako niekwalifikowalne, przy czym cele, na które przeznaczone były środki publiczne zostały zrealizowane w terminie przewidzianym przez umowę łączącą skarżącego z organem I instancji, a po terminie jedynie wykonano technicznie płatności. Jednocześnie kilkudniowe przesunięcie spowodowane było z winy organu który spóźnił się 2 tygodnie z przekazywaniem środków, a skarżącemu nakazuje zwrot z powodu 7 dniowego opóźnienia w przelewach, 2) 8 K.p.a. poprzez przerzucenie na stronę postępowania obowiązków organu i wyciągnięcie negatywnych konsekwencji prawnych z niewykonania tychże obowiązków (wykonanie w terminie zadania publicznego), podczas gdy skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu (opóźnienie przy przekazywaniu środków), gdyż takie działanie organów stanowi naruszenie zasady zaufania do organów państwa, które przerzucają na stronę negatywne skutki swoich zaniechań, 3) art. 75 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, 4) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności przez nie dokonanie ustalenia, jakie środki zostały faktycznie wydatkowane na cele przewidziane we wsparciu, 5) naruszenie przez organ I instancji art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia decyzji, które doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a które to naruszenia nie zostały dostrzeżone przez organ II instancji, 6) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 251 ust. 1-4 u.f.p. przez zobowiązanie do zwrotu środków, bowiem nie naruszono żadnych procedur przy ich wykorzystaniu. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r. strona skarżąca pogłębiła argumentację zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie stwierdzono bowiem uchybień proceduralnych i naruszeń prawa materialnego, które rodziłyby konieczność wyeliminowania z obrotu zaskarżonego aktu. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem. Podstawę prawną zwrotu dotacji w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 251 u.f.p. określający zasady zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji ich niewykorzystania w określonym terminie. W świetle art. 251 ust. 1 i ust. 3 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku (ust. 1). W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, niewykorzystana część dotacji podlega zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji (ust. 3). Definicja wykorzystania dotacji zawarta została w art. 251 ust. 4 u.f.p., zgodnie z którym wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. W badanej sprawie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji, przyznanej skarżącemu Stowarzyszeniu na realizację zadania publicznego jako niewykorzystanej w terminie oraz określenia daty, od której naliczane są odsetki za zwłokę. U podstaw rozstrzygnięcia organów obydwu instancji stanowił ustalenie, iż część przyznanej dotacji, przeznaczonej na wynagrodzenia osób uczestniczących w realizacji przedsięwzięcia, wydatkowano po końcowym terminie realizacji zadania, tj. po [...] grudnia 2013 r. Beneficjent nie neguje faktu, iż wystąpiło "opóźnienie w przelewach", zarzuca jednak, że także zleceniodawca (Miasto [...]) spóźnił się z przekazaniem środków. W związku z powyższym, domaganie się zwrotu części dotacji, w mniemaniu skarżącego jest karygodną praktyką, próbą przerzucenia na stronę obowiązków organu oraz naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa. Stowarzyszenie wyraziło również pogląd, że w ustawie o finansach publicznych brak delegacji dla organu jednostki samorządu terytorialnego do wydania decyzji administracyjnej w przypadku, gdy nie zostanie dokonany zwrot dotacji w terminach określonych w powołanej ustawie, a ponadto zarzuciło nieprzeprowadzenie dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i nieustalenie jakie środki zostały wydane na cele przewidziane w umowie o wykonanie zadania. Odnosząc się do powyższych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że przyznane środki zostały przelane na konto Stowarzyszenia w dniu [...] września 2013 r. Pomiędzy tą datą, a końcowym terminem wykonania zadania (i wykorzystania dotacji) : [...] grudnia 2013 r. upłynęły zatem dwa miesiące i beneficjent dysponował czasem na wydatkowanie uzyskanych pieniędzy. W zaskarżonej decyzji prawidłowo organ wyjaśnił podstawę prawną decyzji poprzez odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej, a także poprzez przytoczenie przepisów art. 251 u.f.p. Stan faktyczny sprawy był bezsporny toteż nie zachodziła potrzeba uzupełnienie postępowania wyjaśniającego. W świetle przepisów art. 251 u.f.p. ważne było jedynie to, że wykorzystanie dotacji, poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, nastąpiło po upływie terminu realizacji dotowanego przedsięwzięcia. Przyczyny takiego stanu rzeczy, nieistotne dla samego obowiązku zwrotu dotacji, mogą mieć znaczenie w sprawie o zastosowanie ewentualnej ulgi (np. w postaci umorzenia należności), jeżeli strona o nią wystąpi. W świetle ustaleń organów obu instancji nie ma podstaw do kwestionowania celowości sfinansowanych z dotacji wydatków. Organy nie zarzuciły beneficjentowi wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organy obu instancji podjęły prawidłowe rozstrzygnięcia, zawierające przekonywujące uzasadnienia faktyczne i prawne (art. 124 § 2 K.p.a.), opierając się na całokształcie materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) i mając na uwadze znaczenie poszczególnych dowodów dla sprawy, zasady logiki oraz doświadczenia życiowego, co było warunkiem poprawności dokonanej oceny w świetle art. 80 K.p.a. Przedmiotowe postępowanie było prowadzone zgodnie z wyrażonymi w K.p.a. zasadami legalizmu i praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych, czego przejawem była merytoryczna poprawność i staranność działań organów w toku postępowania, dbanie o wyjaśnienie wszelkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy. Wobec powyższego za bezzasadne uznać należało zarzuty skargi uchybienia zasadom procesowym zawartym w przepisach k.p.a. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.