I SA/Po 752/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (sprawozdawca) Asesor sąd. WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia R. Sp. z o.o. w P., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z 3 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W toku kontroli podatkowej wszczętej wobec skarżącej spółki w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od 1.07.2022 r. do 31.03.2024 r., spółka wniosła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania kontroli. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z 8 maja 2024 r., nr [...] stwierdził niedopuszczalność sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych w toku kontroli podatkowej oraz informacji o przyczynie braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia tej kontroli. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie o braku możliwości jego zaskarżenia. Pismem z 24 maja 2024 r. spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 20 czerwca 2024 r., nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. WSA w Poznaniu wyrokiem z 5 grudnia 2024 r. I SA/Po 530/24 oddalił skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną na powyższy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z 5 maja 2025 r. spółka wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego (nr [...]) prowadzonego wobec spółki w sprawie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy ze względu na wystąpienie w przedmiotowej sprawie zagadnienia wstępnego. Zdaniem spółki, zagadnieniem wstępnym występującym w sprawie jest kwestia prawomocnego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z 3 czerwca 2025r. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za ww. okresy. W uzasadnieniu wskazał, że kwestia będąca przedmiotem postępowania toczącego się przed NSA nie stanowi zagadnienia wstępnego, ponieważ ma charakter procesowy oraz nie dotyczy merytorycznego załatwienia sprawy w prowadzonym wobec spółki postępowaniu podatkowym. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz.111 z późn. zm.; w skrócie: "o.p.") i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji z 3 czerwca 2025 r., przywołanym na wstępie postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu wskazał, że w okolicznościach sprawy brak jest związku pomiędzy prowadzonym postępowaniem wymiarowym a postępowaniem sądowoadministracyjnym będącym konsekwencją podjęcia nieuzasadnionej próby zaskarżenia postanowienia o niedopuszczalności sprzeciwu na podjęcie czynności kontrolnych i to takiego, który miałyby wpływ na treść decyzji wydanej w efekcie prowadzonego postępowania wymiarowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał także, że na organie I instancji nie spoczywał obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wywodów dotyczących braku zastosowania przesłanki z art. 201 § 1c pkt 1 lit. a o.p. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej złożyła spółka, która zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 239 o.p. na skutek niezasadnego utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy w sprawie nieprawidłowo zidentyfikowano brak przesłanki z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. oraz niezasadnie odmówiono rozpoznania jej wniosku pod kątem przesłanki z art. 201 § 1c pkt 1 lit. a o.p. Spółka wniosła o: 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 20 sierpnia 2025 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z 3 czerwca 2025 r.; 2. zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. Istota sporu koncentruje się wokół zasadności odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od 1 lipca 2022 r. do 31marca 2024 r. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z ww. przepisu wynika, że z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy łącznie ziszczą się cztery przesłanki: zagadnienie wyłoni się w toku postępowania (1), jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu (2), rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia tego zagadnienia, czyli musi ono poprzedzać rozpatrzenie sprawy (3), istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i związek ten musi mieć charakter bezpośredni (4) (por. m.in. wyroki NSA z: 20 lutego 2025 r., III FSK 450/24 i 22 grudnia 2011 r., II FSK 1891/11 - wszystkie powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, publ. baza; w skrócie "CBOSA" oraz G. Łaszczyca, Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego, PiP 2002/7, s. 64). W judykaturze wskazuje się, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. m.in. wyroki NSA z: 11 lipca 2025 r., I FSK 933/22; 11 marca 2025 r., I FSK 2386/21; 2 grudnia 2024 r., I FSK 1330/21, CBOSA). W ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. art. 201 § 1 pkt 2 o.p. jest niezasadny, ponieważ okoliczność rozpatrzenia przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z 5 grudnia 2024 r. I SA/Po 530/24 w przedmiocie niedopuszczalności sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu wymiarowym. Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 201 § 1c pkt 1 lit. a o.p., zgodnie z którym organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek lub z urzędu, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2. Należy zauważyć, że organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek z urzędu pod warunkiem wyrażenia zgody na zawieszenie postępowania przez stronę, natomiast w przypadku wniosku strony o zawieszenie organ podatkowy może zawiesić postępowanie, jeżeli strony, które nie wystąpiły z wnioskiem o jego zawieszenie, się temu nie sprzeciwiły. Organ podatkowy może nie skorzystać z możliwości zawieszenia postępowania jeśli uzna, że okoliczności sprawy przemawiają za jej prowadzeniem – jak w niniejszej sprawie. Organowi pozostawia się swobodę oceny, czy zawieszenie w okolicznościach rozpatrywanej sprawy jest zasadne. W związku z powyższym nie można zarzucić naruszenia powołanego przepisu przez organ, skoro z niego nie skorzystał, a strona wniosku na tej podstawie nie złożyła. W ocenie Sądu, treść uzasadnienia postanowienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania postanowienia oraz wskazuje i wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ, podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego zawiera także ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w zażaleniu. Podsumowując, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i treść zaskarżonego postanowienie, zarzuty naruszenia przepisów procesowych przez organ nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.