I SA/Po 754/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-10-01

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w zakresie częściowym, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jego sytuacja materialna, obejmująca niskie wynagrodzenie netto, bezrobotną żonę oraz posiadanie domu we współwłasności bez innych znaczących aktywów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, jednak złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację materialną. Wniosek został uzasadniony niskim wynagrodzeniem netto, bezrobotną żoną oraz posiadaniem domu we współwłasności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące od września do grudnia 2007r., styczeń i luty 2008r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący KS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące od września do grudnia 2007r., styczeń i luty 2008r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto, t.j. [...] netto. Uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...] przekracza w znacznym stopniu jego możliwości finansowe. Z pensji utrzymuje się razem z żoną, która nie pracuje, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada we współwłasności z małżonką dom jednorodzinny o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej [...]. Wskazał, że uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie posiadają lokat i kont bankowych. Podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą od [...] do [...] (w sezonie grzewczym), przy czym [...]. Powierzchnia działki gruntu, na której znajduje się dom skarżącego wynosi [...]. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają samochodów osobowych czy też innych środków transportu. Nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Żona była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy przez ostatnie [...], w [...] utraciła status bezrobotnego, Urząd Pracy poinformował ją, by przeszła na ubezpieczenie skarżącego. Do pisma załączył kserokopię zaświadczenia z dnia [...] o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia za ostatnie sześć miesięcy, z którego wynika, że skarżący jest zatrudniony w Spółce A Sp. z o.o. od dnia [...] do dnia [...] na stanowisku [...]. Miesięczne wynagrodzenie wynosi [...], t.j. [...], zatem za okres ostatnich sześciu miesięcy, t.j. [...] wyniosło łącznie [...] brutto, czyli [...] netto, skarżący pobory odbiera w kasie Spółki. Z kserokopii zeznań rocznych podatkowych wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], w [...] [...], żona skarżącego nie uzyskała żadnych dochodów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca jest zatrudniony na umowę o pracę na czas określony i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] netto. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący we współwłasności z żoną posiada dom o pow. [...] m2. Skarżący i jego żona nie posiadają innego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uzyskiwane przez niego środki pieniężne również nie wystarczają na poniesienie tych kosztów. Ponadto wskazać należy, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, przy czym łączna kwota wpisów od skargi ([...]) przewyższa kwotę uzyskiwanego przez niego miesięcznego dochodu. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło