I SA/Po 754/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi TP na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący TP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji życiowej i finansowej. Wnioskodawca wskazał, że uległ poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu, odczuwa silne bóle, często choruje, co zmniejsza jego możliwości zarobkowe. Skarżący podał, że ma stany depresyjne i lękowe. Obecnie wykonuje pracę na umowę zlecenia, ale praca jest dorywcza i z tego tytułu otrzymuje tylko [...] miesięcznie. Skarżący podał, że ma zaciągnięte kredyty bankowe, które zaciągnął na działalność gospodarczą, przy czym działalność gospodarczą zawiesił w [...] z powodu kłopotów ze spłatą opłaty targowej. Obecnie nie ma zdolności kredytowej, żeby móc spłacić długi. Pomaga mu matka, która jest na emeryturze. Skarżący oświadczył, że majątku nie posiada, koszty jego miesięcznego utrzymania wynoszą ok. [...] (prąd, gaz, jedzenie i ubranie, na które go nie stać). Wnioskodawca podał, że dzięki matce ma co zjeść, matka użycza mu pokój. Skarżący podał, że jest ciężko, bo lekarstwa też kosztują i wskazał, że brak zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi zamknie mu drogę do uzyskania dla niego istotnego orzeczenia. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomość, oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych, praw majątkowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości ok. [...] miesięcznie. Skarżący podał, że ma do spłaty kredyt bankowy w wysokości ok. [...], koszty leczenia i rehabilitacji wynoszą ok. [...], koszty mieszkania, t.j. woda, prąd, gaz oraz środki czystości wynoszą ok. [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest po wypadku komunikacyjnym, choruje, leczy się. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący nie posiada żadnego majątku, z tytułu umowy zlecenia uzyskuje ok. [...] miesięcznie. Skarżący mieszka w pokoju użyczonym przez matkę, która jest emerytką, matka ponosi koszty utrzymania skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], nr [...] udzielił skarżącemu ulgi w postaci częściowego umorzenia zaległości z tytułu opłaty targowej, t.j. kwoty [...] oraz całkowitego umorzenia odsetek w wysokości [...] [por. karta nr [...] akt administracyjnych], w której opisano sytuację wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku o udzielenie ulgi. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.