I SA/Po 758/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-09-29
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada majątku ani środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w ciężkich warunkach materialnych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą rozłożenia na raty zaległości podatkowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała na brak środków finansowych i majątku, licytację majątku przez komornika, trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej z powodu blokady rachunków bankowych oraz korzystanie z pomocy rodziny. Dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G K o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2008r. z odsetkami za zwłokę oraz w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2008r. z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. /-/V. Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
Wobec tego skarżąca G K złożyła sporządzony w dniu[...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada żadnych środków ani majątku, a także rzeczy, które mogłaby spieniężyć i uregulować żądaną należność. W [...] Komornik Sądowy zlicytował cały majątek. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą od [...]. W 2009r. pierwszy przychód osiągnie w [...]. Obecnie korzysta z pomocy najbliższej rodziny. Wydatki na zakup żywności oraz opłaty za energię elektryczną ponosi z drobnych zaliczek zaciąganych na poczet wykonywanej roboty remontowo-budowlanej. Zaliczki te wynoszą od [...]. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mąż nie posiada żadnego odrębnego majątku. Mieszkają w użyczonym lokalu. Skarżąca w [...] osiągnie pierwszy dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, mąż wnioskodawczyni pozostaje bez zatrudnienia. Oświadczyła, że układ ratalny pozwoliłby jej na podpisanie umowy z odbiorcą instytucjonalnym, gdyż obecnie przy całkowitej blokadzie rachunków bankowych prowadzenie normalnej działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy GK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że w [...] nie prowadziła działalności gospodarczej ani nie osiągała przychodów. Nie składała także zeznań podatkowych. Mąż wnioskodawczyni nie prowadził działalności gospodarczej i nie uzyskiwał przychodów z innych źródeł. Skarżąca nie posiada konta ani lokat bankowych. Mąż nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy oraz nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Warunkiem otrzymania zasiłku dla bezrobotnych przez osoby prowadzące wcześniej działalność gospodarczą jest nie posiadanie zaległości w opłacie składek, podczas gdy on posiada w ZUS zaległości. Kolejną przyczyną braku rejestracji w Urzędzie Pracy było załamanie psychiczne małżonka po utracie całego majątku i brak realnych perspektyw godziwej egzystencji. Skarżąca i jej mąż nie posiadają samochodów osobowych. Dochody z pracy dorywczej osiągane przez męża wynoszą [...] i pochodzą z wykonywania remontów takich jak: uszczelnienie przeciekającego dachu, kranu, wymiany okna. Prace dorywcze wykonywane są na rzecz sąsiadów, znajomych i mają charakter drobnych robót. Czas ich wykonania nie przekracza [...]. Kwoty uzyskane wynoszą z reguły [...]. Skarżąca i jej mąż nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty utrzymania wynoszą średnio [...] zł, przy czym [...]. Wnioskodawczyni podała, że nie posiadają zdolności kredytowej i wobec tego nie ubiegają się o udzielenie kredytów. Mieszkanie należy do TJ. Powierzchnia zajmowanego mieszkania wynosi ok. [...]. Mieszkanie zajmują na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie, pełnią dozór nad tym mieszkaniem. Do pisma załączyła kserokopię zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za [...].
Wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy).
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło