I SA/Po 758/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2008r. oraz umorzenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i marzec 2008r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący BM, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2008r. oraz umorzenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i marzec 2008r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ nie posiada majątku, który pozwoliłby na uiszczenie tych kosztów choćby w części. Skarżący wyjaśnił, że od [...] przebywa w Areszcie Śledczym. Nie ma zatem możliwości podjęcia pracy i uzyskania jakichkolwiek zarobków, z których mógłby poczynić oszczędności na poczet kosztów sądowych. Oświadczył, że ustanowił pełnomocnika z wyboru, gdyż fakt pozbawienia wolności uniemożliwia mu samodzielne działalnie. Zaznaczył, że jego pełnomocnik działa pro bono i wobec tego nie uiścił i nie ma możliwości uiszczenia na jego rzecz jakiegokolwiek honorarium z tytułu postępowania przed sądem administracyjnym. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada mieszkanie czynszowe o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, nie uzyskuje dochodów, jest tymczasowo aresztowany. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Wnioskodawca bowiem od [...] przebywa w Areszcie Śledczym i nie uzyskuje żadnych dochodów, z których mógłby ponieść koszty sądowe. Ponadto skarżący nie posiada żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.