I SA/Po 760/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-28

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy powinno zostać umorzone, jeśli strona skarżąca już uzyskała prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) prawomocnym postanowieniem sądu?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, gdy stało się ono zbędne. W sytuacji, gdy strona skarżąca uzyskała już prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) prawomocnym postanowieniem sądu, ponowne postępowanie w tym przedmiocie jest zbędne i powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący RN złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w toku postępowania sądowego. Wcześniej WSA oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości, a następnie odrzucił jego skargę kasacyjną. Starszy referendarz sądowy zauważył, że skarżący już uzyskał prawo pomocy w zakresie całkowitym prawomocnym postanowieniem sądu i ma ustanowionego pełnomocnika z urzędu, co czyni nowy wniosek zbędnym.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RN o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi RN na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [....], sygn. akt [...] oddalił skargę RN na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] sporządził opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od w.w wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] odrzucił skargę kasacyjną RN od w.w wyroku. Skarżący pismem procesowym z dnia [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Starszy referendarz sądowy zauważa, że skarżący nie jest zobowiązany w przedmiotowej sprawie do uiszczenia kosztów sądowych, ponadto dla skarżącego ustanowiono już na wcześniejszym etapie postępowania pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Na podstawie art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast stosownie do art. 241 P.p.s.a. zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z akt sprawy wynika, że starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] [karta nr [...] akt sąd.] przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia [...] powiadomiła tut. Sąd, że dla skarżącego RN wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata PM [por. karta nr [...] akt sąd.]. Skarżący nie wniósł na to postanowienie sprzeciwu, również prawo pomocy nie zostało cofnięte przez Sąd. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca na obecnym etapie postępowania nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, ponadto ma ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Referendarz sądowy zauważa ponadto, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Również niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia. Referendarz sądowy ustanawia bowiem pełnomocnika z urzędu tylko raz. O tym natomiast jaka konkretnie osoba będzie tym pełnomocnikiem, stosownie do art. 253 P.p.s.a., decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Tak więc w przypadku wątpliwości strona niezadowolona z działań pełnomocnika może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności podejmowanych działań. Podkreślić również należy, że sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Również niezadowolenie strony skarżącej ze sposobu działania pełnomocnika nie uzasadnia jego zmiany, a tym bardziej ponownego wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Wynika to z faktu, że referendarz sądowy przyznaje swoim postanowieniem prawo do bycia reprezentowanym, które - jeśli nie zostało cofnięte przez Sąd (art. 249 P.p.s.a.) - obowiązuje w toku całego postępowania (w tym m.in. także postępowania z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem). Sąd nie ma natomiast żadnego wpływu na to, kto będzie osobiście pomoc na rzecz strony świadczył. Zgodnie z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Podsumowując, w ocenie starszego referendarza sądowego postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie stało się zbędne z uwagi na okoliczność, że skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata zostało przyznane prawomocnym postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], a zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy należy umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło