I SA/Po 761/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków B. P., M. P., R. P., P. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P., M. P., R. P., P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2007 roku oraz za styczeń, czerwiec, lipiec, październik, listopad i grudzień 2008 roku oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007, 2008 i 2009 wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Sygn. akt I SA/Po [...] UZASADNIENIE W pismach z dnia [...] września 2018 r. (k. 33 – 65 akt sądowych) [...], [...], [...] oraz [...] (zwani dalej: Skarżący) zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2007 roku oraz za styczeń, czerwiec, lipiec, październik, listopad i grudzień 2008 roku oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007, 2008 i 2009 wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. W swoich wnioskach, prowadzący działalności gospodarcze [...], podnieśli analogiczną argumentację wskazując, że przesłanki, o których mowa w art. 63 § 3 Ppsa [przyp. Sądu: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)] występują w sprawie. W ocenie tych Skarżących wykonanie skarżonej decyzji, poprzez wyegzekwowanie od nich kwestionowanej kwoty, doprowadzi do wyrządzenia im znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżący pozbawieni zostaną bowiem możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, co w konsekwencji wywrze istotny wpływ na ich dalsze życie zawodowe, jak również oddziaływać będzie na ich życie prywatne. [...] wywodził w tej mierze, że za zasadnością jego wniosku przemawia fakt, iż zatrudnia w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie ("[...]) 7 pracowników. Z kolei [...] zatrudnia w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie ("[...]) ponad 10 pracowników. Obaj Skarżący podnieśli, że okoliczność ta nie może zostać pominięta. W ich bowiem ocenie egzekwowanie kwestionowanej kwoty doprowadzi do utraty płynności finansowej obu przedsiębiorstw. W konsekwencji spowoduje to konieczność zwolnienia pracowników. Wywodzono, że ochrona miejsc pracy leży zarówno w interesie Skarżących, jak i w interesie publicznym. Firmy Skarżących jako inwestujące w rozwój i wykazujące się dużym poziomem przedsiębiorczości mogą zapewnić zatrudnienie wielu pracownikom, a także wygenerować znaczne wpływy podatkowe - tak z tego tytułu jak i bezpośrednio w związku z prowadzoną przez siebie działalnością. Tymczasem niemożliwość dalszego prowadzenia firm niewątpliwie skutkować będzie, nie tylko brakiem możliwości zatrudniania nowych pracowników, ale koniecznością zaprzestania prób jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Utrzymanie działalności Skarżących pozwoli natomiast na utrzymanie zatrudnienia pracowników, a w perspektywie czasu na zatrudnienie nowych osób - co przyczyni się niewątpliwie do zmniejszenia bezrobocia i spowoduje zasilenie funduszy publicznych składkami i podatkami płaconymi przez zatrudnionych. Skarżący powołali się również na orzecznictwo sądowe podkreślając, że jeżeli wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, to przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art 61 § 3 Ppsa, należy uznać za spełnione. Powołując się na poglądy doktryny Skarżący argumentowali, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Przy czym skutki te mają przy ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. W tym kontekście Skarżący podnieśli, że z uwagi na znaczną wysokość dochodzonej od nich kwoty, a także wysokie prawdopodobieństwo uchylenia skarżonej decyzji, jej wykonanie mogłoby stworzyć niebezpieczeństwo wyrządzenia poważnej szkody oraz mogłoby negatywnie wpłynąć na działalność Skarżących i ich zamierzenia gospodarcze; chociażby poprzez utratę zaufania u potencjalnych partnerów gospodarczych. Ponadto, w ich ocenie, przedwczesna i jednocześnie niesłuszna egzekucja wyżej wymienionej kwoty wraz z odsetkami definitywnie przekreśli szanse Skarżących na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący wskazali, że otrzymali już upomnienia wzywające do zapłaty. Na poparcie swoich twierdzeń i żądań Skarżący [...] przedłożył w złączeniu do wniosku: "Rozliczenie Księgi Przychodów i Rozchodów" swojego przedsiębiorstwa (za okres od dnia [...] lipca 2018 r. do [...] lipca 2018 r.) wraz z wyliczeniem narastającym oraz Opinię Banku [...] w [...] z dnia [...] września 2018 r., w której zawarte zostały dane o sytuacji kredytowej Skarżącego. Natomiast Skarżący [...] załączył do swojego wniosku "Rozliczenie Księgi Przychodów i Rozchodów" swojego przedsiębiorstwa (za okres od dnia [...] lipca 2018 r. do [...] lipca 2018 r.) wraz z wyliczeniem narastającym oraz Opinię Banku [...] w [...] z dnia [...] września 2018 r., w której zawarte zostały dane o sytuacji kredytowej Skarżącego. W ocenie obu Skarżących analiza ich sytuacji finansowej prowadzi zatem do wniosku, iż nie są oni w stanie uregulować kwoty wynikającej ze skarżonej decyzji. Wstrzymanie jej wykonania uzasadnione jest, w ich ocenie, z całą pewnością ważnym interesem Skarżących i koniecznością zapobiegnięcia nieodwracalnym skutkom i szkodom. Ponadto podniesiono, że decyzje organów podatkowych obu instancji zostały wydane z naruszeniem licznych przepisów prawa. Naruszenia te wskazują na wadliwość wydanych przez organy rozstrzygnięć, co powoduje iż powinny one zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Z kolei Skarżące [...] i [...] w swoich wnioskach zgodnie podnosiły, że przesłanki, o których mowa w art. 63 § 3 Ppsa zostały spełnione. W tej mierze obie Skarżące wskazały, że wykonanie skarżonej decyzji, poprzez wyegzekwowanie od nich kwestionowanej kwoty, doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Zostaną bowiem narażone na popadniecie w niedostatek. Brak odpowiedniego, choćby minimalnego standardu życia wywrze natomiast istotny wpływ na ich dalsze życie prywatne, a w przypadku [...], w szczególności zawodowe. Powyższe doprowadzi również do stanu, którego nie będzie dało się w łatwy sposób odwrócić. Skarżące wywodziły, że nie posiadają środków wystarczających na zaspokojenie kwestionowanej kwoty bez zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Podkreślono, powołując się na orzecznictwo sądowe, że w przepisie art. 61 § 3 Ppsa chodzi o szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wskazano także, że z uwagi na znaczną wysokość dochodzonej od Skarżących kwoty, młody wiek Skarżącej [...], a także "wysokie prawdopodobieństwo uchylenia skarżonej decyzji", jej wykonanie mogłoby stworzyć niebezpieczeństwo wyrządzenia poważnej szkody oraz mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację finansową Skarżących. Celem wykazania zasadności wstrzymania przez Sąd skarżonej decyzji, [...] złączyła do wniosku Zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] września 2018 r., stwierdzające, że [...] pobiera rentę rodzinną (w kwocie do wypłaty [...] zł). We wniosku argumentowała, że wysokość tej renty nie jest wysoka, co powoduje, iż Skarżąca nie ma możliwości zapłacenia kwestionowanej przez nią kwoty wynikającej ze skarżonej decyzji. Natomiast [...] załączyła zaświadczenie Urzędu Gminy [...] z dnia [...] września 2018 r., nr: [...], z którego wynika, iż Skarżąca jest podatnikiem podatku rolnego ze współwłasności [...] części z gospodarstwa o powierzchni [...] ha fizycznych. Na tym tle wskazała, że gospodarstwo Skarżącej nie jest duże, a ponadto jego posiadanie nie generuje dla Skarżącej dochodu pozwalającego na uregulowanie egzekwowanych od niej kwot wynikających ze skarżonej decyzji. Złączyła również decyzje Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 Ppsa sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą w art. 61 § 1 Ppsa, należy stwierdzić, że zasadą jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena przedstawionych we wniosku okoliczności pozostaje w gestii Sądu, natomiast obowiązkiem strony jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia podanych wyżej zdarzeń, ale również umotywowanie złożonego wniosku. Analizując przedstawione we wnioskach Skarżących argumenty, Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nałożony na Skarżących obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach niniejszej sprawy, w połączeniu z obecną sytuacją finansową i życiową Skarżących, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty środków do życia przez wnioskodawców oraz "upadku" ich przedsiębiorstw. Sąd analizując złożone przez Skarżących dokumenty obrazujące ich sytuację finansową uznał, że wykonanie decyzji może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków opisanych przez samych Skarżących. Z wniosku Skarżącego [...] wynika, że Skarżący na dzień [...] września 2018 r. posiadał zadłużenie z tytułu: kredytu inwestycyjnego udzielonego w dniu [...] marca 2013 r. w wysokości [...] zł (aktualne zadłużenie z tyt. powyższego kredytu wynosi [...] zł); kredytu rewolwingowego udzielonego w dniu [...] lutego 2016 r. w wysokości [...] zł; oraz kredytu rewolwingowego udzielonego w dniu [...] marca 2018 r. w wysokości [...] zł. Natomiast Skarżący [...] na dzień [...] września 2018 r, posiadał zadłużenie z tytułu: kredytu inwestycyjnego udzielonego w dniu [...] marca 2013 r. w wysokości [...] zł (aktualne zadłużenie z tyt. powyższego kredytu wynosi [...] zł); kredytu rewolwingowego udzielonego w dniu [...] marca 2016 r. w wysokości [...] zł; kredytu rewolwingowego udzielonego w dniu [...] sierpnia 2018 r. w wysokości [...] zł; oraz kredytu obrotowego udzielonego w dniu [...] stycznia 2014 r. w wysokości [...] zł (aktualne zadłużenie z tyt. powyższego kredytu wynosi [...] zł). Z kolei [...] otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł miesięcznie. [...], co prawda nie wykazała dochodu osiąganego przez nią w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jednak w okolicznościach sprawy i w świetle doświadczenia życiowego nie można zasadnie uznać, że posiada środki, z których bez szkody dla siebie mogłaby pokryć całość zobowiązania podatkowego opisanego na wstępie. Mając na uwadze oświadczenia Skarżących oraz wysokość zobowiązania podatkowego opiewającego na znaczne kwoty, w zestawieniu z sytuacją finansową i życiową Skarżących, zasadnym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazać należy, że kwestie prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogą być przez Sąd przesądzane na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem badania Sądu w na tym etapie postępowania jest wyłącznie kwestia ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa. Wszelkie zarzuty wobec tej decyzji będą bowiem podlegały ocenie Sądu dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania skargi na rozprawie. Biorąc po uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.