I SA/Po 764/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-11-22
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Włodzimierz Zygmont, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania podatkowego jest zasadne, gdy wniosek o umorzenie dotyczy zaległości podatkowej, a organ podatkowy uznał, że postępowanie odwoławcze zostało zakończone ostateczną decyzją, która została skutecznie doręczona pełnomocnikowi, mimo że pełnomocnictwo zostało wypowiedziane po wysłaniu decyzji, ale przed jej doręczeniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania umorzeniowego, ponieważ postępowanie odwoławcze zostało zakończone ostateczną decyzją, która została skutecznie doręczona. Kluczowe było ustalenie, że decyzja została wysłana na adres skutecznie ustanowionego pełnomocnika przed otrzymaniem przez organ informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny wobec organu podatkowego dopiero z chwilą zawiadomienia go o tym.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o umorzenie postępowania w sprawie zaległości podatkowej w VAT za wrzesień i październik 2006 r., powołując się na przedawnienie. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że postępowanie odwoławcze zostało zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., która została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony. Podatnik kwestionował skuteczność doręczenia, wskazując, że wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi przed doręczeniem decyzji, a organ został o tym poinformowany. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie pierwszej instancji, podtrzymując argumentację o skutecznym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "A" s.c. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania prowadzonego w zakresie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r. oddala skargę
Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] 2012 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, odmówił B. i J. K. s.c. "X." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe, wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego pod sygnaturą [...] w zakresie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że decyzja z dnia [...] 2011 r., nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] 2011 r., nr [...] określającą B. i J. K. s.c. "X." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe, zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik i grudzień 2006 r. oraz za miesiące od stycznia do czerwca 2007 r., została wysłana, za dowodem doręczenia, w dniu [...] grudnia 2011 r. na adres nowego pełnomocnika strony – adwokata J. Ł. Informację o zmianie pełnomocnika podatnik osobiście dostarczył organowi w dniu [...] grudnia 2011 r.
W dniu [...] grudnia 2011 r., zatem już po wysłaniu decyzji do pełnomocnika, podatnik poinformował organ o wypowiedzeniu w dniu [...] grudnia 2011 r., ze skutkiem natychmiastowym, pełnomocnictwa adwokatowi J. Ł. i nie posiadaniu aktualnie pełnomocnika.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. została doręczona J. Ł. w dniu [...] stycznia 2012 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji figuruje podpis "A. D. Pełnomocnik upoważnienie". Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. (data wpływu [...] stycznia 2012 r.) J. Ł. poinformował organ, że omyłkowo, w dniu [...] stycznia 2012 r., została jemu doręczona korespondencja zawierająca decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., dotyczącą sprawy B. i J. K. prowadzących działalność pod firmą "X." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe s.c. Wskazał, że z dniem [...] grudnia 2011 r. przestał być pełnomocnikiem B. i J. K. Przesyłka zawierająca decyzję nie została zwrócona organowi.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. mając na względzie fakt, że w momencie wysłania decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], obowiązywało pełnomocnictwo udzielone J. Ł., a przesyłka została odebrana i nie została zwrócona, uznał doręczenie w/w decyzji za skuteczne.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. (data wpływu [...] stycznia 2012 r.) podatnik wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w P. o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, w zakresie zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2006 r., z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że organ II instancji nie wydał jeszcze decyzji w sprawie. Zaznaczył, że decyzja taka musiałaby zostać doręczona jemu osobiście, ponieważ od dnia [...] grudnia 2011 r. nie posiada pełnomocnika, o czym zawiadomił organ odwoławczy. Ponadto podniósł zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku VAT za miesiące wrzesień i październik 2006 r. z powodu nie podjęcia przez organy podatkowe skutecznych działań zmierzających do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Odmawiając wszczęcia postępowania umorzeniowego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., doręczoną pełnomocnikowi w dniu [...] stycznia 2012 r., zakończył postępowanie odwoławcze w sprawie, o umorzenie postępowania której wnioskuje podatnik. Organ, powołując się na art. 94 Kodeksu postępowania cywilnego, do którego stosowania odsyła art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że decyzja ta została prawidłowo i skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony.
Odpowiadając na zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych za miesiące wrzesień, październik 2006 r. organ zauważył, że bieg terminu przedawnienia w sprawie został, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, przerwany w wyniku dokonania przez organ egzekucyjny w dniu [...] grudnia 2011 r. skutecznego zajęcia rachunku bankowego podatnika prowadzonego przez Bank "X." S.A. Zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym zostało doręczone stronie w dniu [...] grudnia 2011 r.
Ponadto organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wszczął postępowanie karne skarbowe w sprawie "X." s.c. B. i J. K. , o przestępstwo skarbowe polegające na nierzetelnym prowadzeniu księgi - ewidencji VAT nabycia za miesiące wrzesień i grudzień 2006 r. oraz od stycznia do czerwca 2007 r., tj. o czyn z art. 61 § 1 kks w związku z art. 6 § 2 kks.
Mając na względzie powyższe organ I instancji stwierdził, że oprócz przerwania biegu przedawnienia w niniejszej sprawie nastąpiło także zawieszenie terminu biegu przedawnienia z uwagi na zaistnienie przesłanek przewidzianych w przepisie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Reasumując, organ I instancji uznał, że wniosek strony jest bezprzedmiotowy, albowiem dotyczy umorzenia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji, która została skutecznie doręczona stronie.
Zażaleniem z dnia [...] 2012 r. podatnik wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości i umorzenie postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wszczęcia postępowania,
- art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. pełnomocnikowi podatnika pomimo wcześniejszego wypowiedzenia pełnomocnictwa i zawiadomieniu o tej okoliczności organu,
- art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r., pomimo braku skutecznego doręczenia zawiadomienia podatnika o zastosowaniu wobec niego środka egzekucyjnego,
- art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006r., pomimo braku wszczęcia przez właściwy organ postępowania przygotowawczego przeciwko osobie podatnika. Podatnik zwrócił uwagę, że pismem z dnia [...] listopada 2011 r. rozszerzył zakres umocowania ówczesnego pełnomocnika M. T. także na prowadzone postępowanie egzekucyjne, o czym poinformował organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.
Postanowieniem z dnia [...] 2012 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], która została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] stycznia 2012 r., zakończył postępowanie odwoławcze w sprawie, o umorzenie postępowania której wnioskowała strona, a zatem nie było podstaw aby pozytywnie załatwić złożony przez podatnika wniosek i umorzyć postępowanie w zakresie, w którym decyzja dotyczyła zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r.
Uznając za bezzasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej organ wskazał, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r. została wydana i wysłana przed powzięciem przez ten organ informacji o odwołaniu przez stronę pełnomocnika. Wskazując na treść art. 94 § K.p.c. organ stwierdził, że pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę jeszcze przez okres dwóch tygodni, i jego obowiązkiem było poinformowanie podatnika o skutkach odebrania przesyłki w dniu [...] stycznia 2012 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. za chybiony uznał także zarzut naruszenia art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, albowiem prowadzący względem podatnika postępowanie egzekucyjne Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał w dniu [...] grudnia 2012 r. skutecznego zajęcia rachunku bankowego strony prowadzonego przez Bank "X." S.A. Zawiadomienie o dokonanym zajęciu zostało doręczone podatnikowi w dniu [...] grudnia 2011 r.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia podatnika o umocowaniu M. T. do reprezentowania strony w postępowaniu egzekucyjnym, organ podniósł, że w aktach prowadzonej przez organ egzekucyjny sprawy nie ma pełnomocnictwa do reprezentacji zobowiązanej spółki, w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Podkreślił także, że złożenie w Urzędzie Skarbowym pełnomocnictwa, którego zakres ma charakter ogólny, nie jest jednoznaczne z dołączeniem tego pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy, w tym przypadku postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał również, że oprócz przerwania biegu terminu przedawnienia w sprawie nastąpiło także zawieszenie terminu biegu przedawnienia z uwagi na zaistnienie przesłanek przewidzianych w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, albowiem Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. w dniu [...] grudnia 2011 r. wszczął postępowanie karne skarbowe w sprawie "X." s.c. B. i J. K. , o przestępstwo skarbowe polegające na nierzetelnym prowadzeniu księgi - ewidencji VAT nabycia za miesiące wrzesień i grudzień 2006 r. oraz od stycznia do czerwca 2007 r., tj. o czyn z art. 61 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w związku z art. 6 § 2 kks.
Pismem z dnia [...] B. i J. K. s.c. "X." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o uchylenie w całości powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2012 r.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
- art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wszczęcia postępowania pomimo wystąpienia przewidzianych prawem przesłanek;
- art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej P. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], pełnomocnikowi podatnika pomimo wcześniejszego wypowiedzenia przez podatnika pełnomocnictwa i zawiadomieniu o tej okoliczności organu;
- art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż w sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r., pomimo braku skutecznego zawiadomienia podatnika o zastosowaniu wobec niego środka egzekucyjnego;
- art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż w sprawie doszło do zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r., pomimo braku wszczęcia przez właściwy organ postępowania przygotowawczego przeciwko osobie podatnika.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż postępowanie prowadzone przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. pod sygnaturą [...], nie zostało zakończone, ponieważ decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nigdy nie weszła do obrotu prawnego. Skarżący wywodzi, iż osoba, której organ doręczył decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. nie była w chwili odbioru tej przesyłki pełnomocnikiem strony. Skarżący podkreślił, że w dniu [...] grudnia 2011 r. organ otrzymał pisemną informację o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokatowi Ł. W ocenie strony, nie można mówić o skuteczności czynności dokonanych przez pełnomocnika po wypowiedzeniu pełnomocnictwa i zawiadomieniu o tym fakcie organu prowadzącego postępowanie. Na potwierdzenie wadliwości doręczenia decyzji powołano m. in. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt I FSK 313/06.
Skarżący podniósł także, że skuteczności doręczenia nie potwierdza okoliczność, iż pomimo braku aktualnego umocowania adwokata Ł. do działania w jego imieniu, pracownik kancelarii w dniu [...] stycznia 2012 r. omyłkowo odebrał tę decyzję, a sama decyzja nie została organowi zwrócona.
Organowi zarzucono także błędną interpretację art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 94 § 2 K.p.c., albowiem obowiązek reprezentowania strony przez dwa tygodnie po wypowiedzeniu pełnomocnictwa, dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy to profesjonalny pełnomocnik wypowiada swojemu klientowi pełnomocnictwo.
Ponadto skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organu, nie został przerwany bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r. Wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2011 r. rozszerzył zakres umocowania swojego ówczesnego pełnomocnika – radcy prawnego M. T., także na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podkreślił, że pełnomocnictwo uzupełnione o klauzulę umożliwiającą reprezentowanie go także w postępowaniu egzekucyjnym nadał na adres Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] listopada 2011 r. Z powyższego wywiódł, że doręczone jemu w dniu [...] grudnia 2011 r. zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego należy uznać za wadliwe i nieskuteczne, a to oznacza, że drugi ze wskazanych w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej warunków przerwania biegu przedawnienia nie został spełniony.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazał, że Trybunał Konstytucyjny orzekł, że w/w przepis jest niezgodny z Konstytucją, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem 5-letniego terminu przedawnienia.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty skargi dotyczą zarówno przepisów prawa procesowego, tj. art. 165a § 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), jak i przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 70 § 1 i § 4 i art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy wiosek skarżącej spółki o umorzenie postępowania w przedmiocie zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2006 r. winien być uznany za wniosek skutecznie wszczynający postępowanie w żądanym zakresie, czy jak stwierdził organ podatkowy zaistniały podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, w szczególności z uwagi na zakończenie postępowania ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w P.
Zdaniem skarżącej spółki decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] października 2011 r., określającą B. i J. K. s.c. "X." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe, zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik i grudzień 2006 r. oraz za miesiące od stycznia do czerwca 2007 r. nie weszła do obrotu prawnego, gdyż nie została skutecznie doręczona. Skarżąca spółka argumentowała, że osoba, której organ doręczył decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. nie była w chwili odbioru tej przesyłki pełnomocnikiem strony. Skarżący podkreślił, że w dniu [...] grudnia 2011 r. organ otrzymał pisemną informację o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokatowi J. Ł.. W ocenie strony, nie można mówić o skuteczności czynności dokonanych przez pełnomocnika po wypowiedzeniu pełnomocnictwa i zawiadomieniu o tym fakcie organu prowadzącego postępowanie.
W ocenie Sądu przedstawiona powyżej argumentacja nie zasługuje jednak na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast na podstawie art. 145 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2).
Odnosząc powołane powyżej przepisy do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że z bezspornych ustaleń faktycznych poczynionych w rozpatrywanej sprawie wynika, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. została wysłana, za dowodem doręczenia, w dniu [...] grudnia 2011 r. na adres pełnomocnika strony – adwokata J. Ł. Informację o ustanowieniu tego pełnomocnika podatnik osobiście złożył organowi podatkowemu w dniu [...] grudnia 2011 r. Następnie w dniu [...] grudnia 2011 r., zatem już po wysłaniu decyzji do pełnomocnika, podatnik poinformował organ o wypowiedzeniu tego samego dnia, ze skutkiem natychmiastowym, pełnomocnictwa adwokatowi J. Ł. oraz oświadczył, że obecnie nie jest reprezentowany przez żadnego pełnomocnika. Decyzja, wysłana w dniu [...] grudnia 2011 r., została doręczona adwokatowi J. Ł. w dniu [...] stycznia 2012 r., co zostało stwierdzone podpisem "A. D. Pełnomocnik upoważnienie" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. adwokat J. Ł. poinformował organ, że – jak twierdził – omyłkowo, w dniu [...] stycznia 2012 r., została mu doręczona korespondencja zawierająca decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., dotycząca sprawy B. i J. K. prowadzących działalność pod firmą "X." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe s.c. Wskazał, że z dniem [...] grudnia 2011 r. przestał być pełnomocnikiem B. i J. K. Mimo tego, przesyłka zawierająca decyzję nie została zwrócona organowi. Tego samego dnia, tj. [...] stycznia 2012 r. skarżący sporządzili wniosek o umorzenie postępowania w przedmiocie zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2006 r., z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Z przedstawionego powyżej, bezspornie ustalonego stanu faktycznego wynika, że organ podatkowy, doręczając decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r., nie uchybił obowiązującym normom postępowania podatkowego, a zatem decyzja została skutecznie doręczona, a tym samym zakończone zostało postępowanie przed organem odwoławczym. Wobec faktu zakończenia postępowania przed organem drugiej instancji wniosek o umorzenie tego postępowania nie mógł wywołać żądanych przez skarżących skutków procesowych. Zasadnie zatem organ podatkowy wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż postępowanie w tym zakresie nie mogło zostać wszczęte.
W ocenie Sądu kluczowe dla oceny prawidłowości postępowania organu podatkowego jest ustalenie, czy w momencie dokonywania czynności, tj. w dniu dokonania wysyłki decyzji została ona wysłana na adres aktualnego, ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Odnosząc się do tej kwestii należy podkreślić, że skarżący ustanowili profesjonalnego pełnomocnika – adwokata J. Ł. i poinformowali o tym organ podatkowy w dniu [...] grudnia 2011 r. Decyzja kończąca postępowanie podatkowe przed organem odwoławczym została wysłana na adres adwokata J. Ł. w dniu [...] grudnia 2011 r., co w sprawie jest bezsporne. Natomiast dopiero w dniu [...] grudnia 2011 r. skarżący poinformowali organ podatkowy o wypowiedzeniu pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym, co również w sprawie jest bezsporne.
Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne pozwalają stwierdzić, że organ podatkowy, dokonując doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., nie uchybił normom prawa podatkowego w jakimkolwiek stopniu. Wysyłając decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. na adres adwokata J. Ł., organ podatkowy oparł się na danych wywiedzionych z akt sprawy, ustalonych na podstawie informacji podanej przez skarżącą spółkę. W tej sytuacji podkreślenia raz jeszcze wymaga, że decyzja została wysłana na adres profesjonalnego pełnomocnika, którego pełnomocnictwo było skuteczne w dacie dokonania wysyłki. Nie bez znaczenia w kontekście rozpatrywanej sprawy jest przepis art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.), do którego odsyła art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej. Art. 94 § 1 kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników – z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Nawet gdyby przyjąć, że norma prawna wynikająca z tego przepisu nie odnosi się wprost do postępowania przed organami podatkowymi, to z pewnością można z niej wywieść zasadę, w myśl której nie można przypisywać organowi podatkowemu błędnego działania, w sytuacji gdy organ ten działał na podstawie informacji wynikających z akt sprawy. Innymi słowy wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu podatkowego dopiero z chwilą zawiadomienia go o tym.
Na marginesie należy także zwrócić uwagę na fakt, że argumentacja prezentowana w skardze w istocie wyklucza pewność w zakresie doręczeń aktów w toku postępowania podatkowego. Przyjmując sposób myślenia wynikający ze skargi należałoby w konsekwencji stwierdzić, że bez żadnych ograniczeń strona postępowania za każdym razem już po wysłaniu aktu administracyjnego mogłaby poinformować organ podatkowy o błędnym adresie na skutek ustanowienia lub odwołania pełnomocnika w czasie pomiędzy dokonaniem wysyłki, a jej faktycznym otrzymaniem przez skarżącego, wywodząc z tego faktu korzystne dla siebie skutki procesowe. Tym samym organ podatkowy pozbawiony byłby w praktyce w ogóle możliwości dokonania skutecznego doręczenia aktu administracyjnego w toku postępowania. W ocenie Sądu konkluzja dająca się wywieść z treści skargi nie daje się zaakceptować na gruncie systemu postępowania podatkowego, a tym samym argumentacja skarżącej spółki i podnoszone przez nią zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Podsumowując należy stwierdzić, że decyzję należy uznać za skutecznie doręczoną, mimo że w dniu faktycznego odbioru korespondencji pełnomocnik nie był już umocowany do reprezentowania strony, o czym organ podatkowy został poinformowany, jeżeli w świetle informacji zgromadzonych w aktach sprawy pełnomocnik był skutecznie umocowany do reprezentowania strony w toku postępowania podatkowego, a wypowiedzenie pełnomocnictwa nastąpiło już po wysłaniu decyzji i wtedy też organ podatkowy został o tym fakcie poinformowany. Innymi słowy wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu podatkowego dopiero z chwilą zawiadomienia go o tym.
Wobec powyższych ustaleń nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące art. 70 § 1 i § 4 i art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Ponadto art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
W związku z przedstawionymi powyżej wyjaśnieniami i w konsekwencji ustaleniem, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. została prawidłowo i skutecznie doręczona, a tym samym weszła do obrotu prawnego i zakończyła postępowanie podatkowe przed organem drugiej instancji nie jest możliwe umorzenie tego postępowania, gdyż zostało ono zakończone ostateczną decyzją. Nie można także skutecznie podnosić zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zostało określone ostateczną decyzją. Zarzut tego rodzaju mógłby zostać sformułowany w skardze do sądu administracyjnego wniesionej od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., ewentualnie zarzut taki można podnosić na etapie postępowania egzekucyjnego.
Konkludując, należy zatem stwierdzić, że w świetle powyższych rozważań oraz wobec braku uchybienia przez zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji normom prawa procesowego i materialnego, także w zakresie nie objętym skargą – w ocenie Sądu – nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło