I SA/Po 766/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 04 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia skutków przybicia nieruchomości oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 04 sierpnia 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia P. B. , utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 26 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia skutków przybicia nieruchomości. Zaskarżone postanowienie DIAS zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r. ([...]) Naczelnik stwierdził o: 1. wygaśnięciu skutków przybicia nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w miejscowości W., dla której Sąd Rejonowy [...] VI Zamiejscowy, Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] przyznanego postanowieniem z 17 maja 2022 r. nr [...]; 2. utracie wpłaconego 03 listopada 2021 r. wadium w wysokości [...] zł; 3. zwrocie uiszczonej części ceny w kwocie [...]zł. W treści uzasadnienia organ I instancji wskazał, że w dniu licytacji, tj. 03 listopada 2021 r. P. P. - jako Prezes Zarządu P. B. wpłaciła kwotę w wysokości [...] zł stanowiącą wadium. W związku z niewykonaniem przez skarżącą spółkę podstawowego warunku licytacyjnego, co do zapłaty ceny nabycia nieruchomości, Naczelnik stwierdził utratę wadium w kwocie [...]zł, podanej w obwieszczeniu o drugiej licytacji nieruchomości. Natomiast nadwyżkę w kwocie [...]zł (różnicą pomiędzy kwotą wpłaconą, a wysokością wadium: [...] zł - [...] zł) Naczelnik postanowił zwrócić skarżącej spółce. Postanowienie zostało doręczone spółce 1 czerwca 2023 roku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wskazując, że nie otrzymała odpowiedzi w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika z 19 grudnia 2022 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia ceny nabycia nieruchomości położonej w miejscowości W.. Spółka wskazała, że postanowienie DIAS nr [...] zostało wydane 23 lutego 2023 r., natomiast spółka nie otrzymała awizo w tej sprawie. Zarządca jednej z nieruchomości spółki udał się na pocztę, jednak nikt nie udzielił mu informacji o jakiejkolwiek przesyłce skierowanej na adres spółki. Według poczty w B. nie zostało doręczone żadne awizo. Spółka podkreśliła, że chciała odwołać się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jednak by to zrobić musi dysponować odpowiednim dokumentem. Następnie spółka wskazała, że od stycznia, czyli od momentu złożenia zażalenia na pierwsze postanowienie, czekała na odpowiedź, ale nie otrzymała ani awizo, ani żadnych informacji od pracownika urzędu. Zdaniem skarżącej spółki jest to celowe granie na zwłokę, ponieważ sprawa mogła zostać zakończona w marcu. Spółka podkreśliła, że zaskarżone postanowienie również nie zostałoby doręczone, gdyby nie osobista wizyta zarządcy nieruchomości w placówce poczty w B.. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy od momentu zażalenia na postanowienie Naczelnika z 19 grudnia 2022 r. ([...]), ponieważ w dalszym ciągu jest zainteresowana sfinalizowaniem transakcji. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji z 26 kwietnia 2023 r. – przywołanym na wstępie postanowieniem z 04 sierpnia 2023 r. – DIAS w uzasadnieniu wskazał, że 03 listopada 2021 r. P. P. - działająca, jako Prezes Zarządu P. B. ., podczas drugiej licytacji, wylicytowała nieruchomość położoną w miejscowości W., dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] Naczelnik postanowieniem z 17 maja 2022 r. nr [...] udzielił przybicia na rzecz licytanta - P. B. ., który zaoferował najwyższą cenę, tj. [...] zł. Postanowienie zostało doręczone spółce 23 maja 2022 r. Pismem z 07 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny wezwał spółkę do uiszczenia kwoty [...]zł tytułem ceny nabytej nieruchomości, do depozytu organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie doręczono skarżącej spółce 13 czerwca 2022 r. Pismem z 27 czerwca 2022 r. (uzupełnionym pismem z 27 czerwca 2022 r. - wpływ do Urzędu Skarbowego [...] 29 lipca 2022 r.) spółka wniosła o wyznaczenie dłuższego terminu do uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczającego 3 miesiące, tj. do dnia 25 września 2022 r. Spółka swą prośbę umotywowała okresem urlopowym. Postanowieniem z 17 sierpnia 2022 r. nr [...] organ egzekucyjny wyznaczył spółce nowy termin uiszczenia ceny nabycia, tj. kwoty [...]zł, do dnia 13 września 2022 r. Postanowienie doręczono skarżącej spółce 06 września 2022 r. Pismem z 14 września 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej 20 września 2022 r.) skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia ceny nabycia, motywując wniosek pobytem prezesa spółki za granicą i niemożnością wpłaty gotówki na konto bankowe spółki przez osobę upoważnioną do ww. czynności. Naczelnik postanowieniem z 19 grudnia 2022 r. nr [...] odmówił spółce przywrócenia terminu do uiszczenia ceny nabycia nieruchomości. W uzasadnieniu organ i instancji wskazał, że spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy spółki. Również mimo wezwania do dopełnienia czynności, dla której określony był termin (wydłużony na wniosek spółki), spółka nie dokonała wpłaty ceny nabycia. Postanowienie zostało doręczone spółce 09 stycznia 2023 r. Pismem z 15 stycznia 2023 r. (nadanym w placówce pocztowej 17 stycznia 2023 r.) spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie. DIAS postanowieniem z 23 lutego 2023 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, który upłynął 16 stycznia 2023 r. Zażalenie z 15 stycznia 2023 r. spółka wniosła 17 stycznia 2023 r. (za pośrednictwem placówki pocztowej). Orzeczenie skierowane na prawidłowy adres, tj. [...], ul. [...], na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; w skrócie: "k.p.a.") zostało uznane za doręczone skarżącej spółce 16 marca 2023 r. Na ww. postanowienie spółka nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wobec czego stało się ono prawomocne. Następnie DIAS wyjaśnił, że skutki przybicia wygasają, jeśli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych, co do zapłaty ceny. W szczególności nabywca powinien w terminie 14 dni od dnia otrzymania stosownego wezwania złożyć do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce, bądź złożyć wniosek o wyznaczenie dłuższego terminu. Zdaniem organu II instancji spółka 23 maja 2022 r. otrzymała postanowienie o przybiciu. W dniu 13 czerwca 2022 r. skarżąca spółka otrzymała wezwanie do złożenia ceny nabycia. Na wniosek skarżącej spółki Naczelnik przedłużył 14 dniowy termin na uiszczenie ceny nabycia do 3 miesięcy od daty otrzymania wezwania, tj. do 13 września 2022 r. Postanowienie o wyznaczeniu dłuższego terminu do uiszczenia ceny nabycia spółka otrzymała 06 września 2022 r. Spółka nie dokonała zapłaty kwoty [...]zł. W ocenie DIAS wystąpiła przesłanka z art. 111s ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.e.a.") - wygaśnięcie skutków przybicia. Termin na uiszczenie ceny nabycia był znany skarżącej spółce. Korespondencja w tej sprawie była przez odbierana przez spółkę. Brak zatem wykonania warunków licytacji, co do zapłaty ceny spowodował, że skutki przybicia wygasły, a organ egzekucyjny zgodnie z przepisami orzekł o utracie wadium, które w tej sytuacji nie podlega zwrotowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie DIAS spółka zarzuciła nieprawidłowe doręczenie postanowienia Naczelnika z 23 lutego 2023 r. nr [...] oraz wprowadzenie Prezesa P. B. . - P. P. w błąd w trakcie trwania postępowania administracyjnego, wniosła o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia w całości oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji; 2) zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i umotywowała podniesione w niej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia DIAS, Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 111b § 1 u.p.e.a. nabywca, który nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, traci wadium. Stosownie do art. 111s u.p.e.a. jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych, co do zapłaty ceny, wygasają skutki przybicia. Uiszczoną część ceny zwraca się. Z kolei zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą, gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce. Na wniosek nabywcy organ egzekucyjny może wyznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak 3 miesięcy. Skarżąca spółka nie wykonała w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, co musiało skutkować wygaśnięciem skutków przybicia nieruchomości. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że 23 maja 2022 r. skarżąca spółka otrzymała postanowienie Naczelnika o przybiciu. Natomiast 13 czerwca 2022 r. otrzymała wezwanie do złożenia ceny nabycia. Na wniosek spółki Naczelnik przedłużył 14 dniowy termin na uiszczenie ceny nabycia do 3 miesięcy od daty otrzymania wezwania, tj. do 13 września 2022 r. Postanowienie o wyznaczeniu dłuższego terminu do uiszczenia ceny nabycia spółka otrzymała 06 września 2022 r. Mimo tego do dnia wydania postanowienia nie dokonała zapłaty kwoty [...]zł. Zdaniem Sądu, za niezasadny należy także uznać zarzut nieotrzymania przez skarżącą spółkę postanowienia DIAS z 23 lutego 2023 r. Jak wynika z akt administracyjnych, korespondencja została skierowana do skarżącej spółki w sposób prawidłowy i uznana - zgodnie z art. 44 k.p.a. - za doręczoną ([...]). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.