I SA/Po 768/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi MK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i marzec 2012 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący MK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i marzec 2012 r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że choruje, leczy się, musiał zamknąć firmę. Wskazał, że zostały zajęte jego wszystkie konta bankowe. Podał również, że nie stać go na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący wyjaśnił, że utrzymuje go matka ze swojej niskiej emerytury. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem. Skarżący podał, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę na [...] etatu w wysokości [...]. Skarżący oświadczył, że musiał zlikwidować działalność gospodarczą i pozostały mu same długi. Do wniosku załączył wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że w dniu [...] zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej oraz kserokopie zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia [...]. Na wezwania z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi przedłożył odpis zeznania rocznego podatkowego za [...], wyjaśnił również, że z powodu choroby nie złożył zeznania rocznego za [...]. Wnioskodawca podał, że rachunki bankowe ma zajęte. Skarżący oświadczył, że pracuje na [...] etatu jako [...]. Wnioskodawca wskazał, że w [...] poniósł stratę w wysokości [...], ma niespłacone kredyty obrotowe, których nie ma z czego spłacać. Skarżący oświadczył, że miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. [...], przy czym [...]. Wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo z mamą, która mu pomaga. Mieszkanie, w którym mieszka, należy do matki. Skarżący wskazał, że ma zaciągnięte kredyty obrotowe na firmę, których nie spłaca z uwagi na brak środków. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych, nie posiada również żadnych udziałów w spółkach z o.o. Wyjaśnił, że on i jego matka nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, matka ma emeryturę i trochę mu pomaga, ponieważ prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Matka nie ma męża, poza mieszkaniem, w którym mieszka razem z wnioskodawcą, nie posiada żadnych innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim ani partnerskim. Do pisma załączył podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres [...], zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia [...], z którego wynika, że jest zatrudniony od dnia [...] na [...] etatu za wynagrodzeniem w wysokości [...] brutto oraz kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące [...] oraz zeznania rocznego podatkowego za [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi przedłożył wyciągi z rachunków bankowych, podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za [...] i za miesiące [...], kserokopię deklaracji VAT-7 za [...]. Skarżący podał, że nigdy nie posiadał żadnych środków trwałych w firmie. Wyjaśnił, że opiekuje się synem na zmianę z jego matką i nie otrzymuje od niej żadnych środków pieniężnych na utrzymanie dziecka. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która jest na emeryturze i z [...] synem. Skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę na [...] etatu za wynagrodzeniem w wysokości [...] brutto. Wnioskodawca wcześniej prowadził działalność gospodarczą, z działalności tej pozostały mu do spłaty długi. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Matka skarżącego, poza mieszkaniem, w którym razem mieszkają, nie posiada również żadnego majątku. Uzyskiwane przez skarżącego i jego matkę dochody przeznaczone są na miesięczne utrzymanie. Wnioskodawca wykazał zatem, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Nie posiadają również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.