I SA/Po 773/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku RW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, lipiec i grudzień 2006r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący RW pismem z dnia [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, lipiec i grudzień 2006r. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie stać go na uiszczenie kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację majątkową. Podał, że jest udziałowcem w spółce z o.o., z tytułu udziałów nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazał, że nie posiada zdolności kredytowej i nie może zaciągnąć kredytu na opłacenie kosztów sądowych. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami w wieku [...] lat. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną. Wskazał, że miesięczne dochody ledwo wystarczają na utrzymanie gospodarstwa domowego. Oświadczył, że uzyskuje dochody w wysokości [...] brutto, jego żona natomiast w wysokości [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...]. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że posiadał rachunek bankowy w A, który został zajęty przez Urząd Skarbowy, rachunek karty kredytowej w B, z którego prowadzone jest postępowanie windykacyjne przez C, rachunek w D, który został zamknięty, przy czym zadłużenie na tym rachunku wynosi [...], sprawa została skierowana do działu windykacji oraz rachunek w E, jednakże konto zostało zablokowane i został wystawiony nakaz zapłaty. Wnioskodawca podał, że osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów. Oświadczył, że pozostaje w separacji z żoną. Skarżący ponosi miesięczne koszty w wysokości [...] zł, przy czym [...]. Oświadczył, że nie utrzymuje dzieci. Żona ponosi koszty w wysokości około [...], przy czym [...]. Mieszkanie należy do jego żony, które nabyła jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Skarżący i jego żona posiadają samochód osobowy marki F, rok prod. [...], wartość ok. [...]. Wnioskodawca podał, że Urząd Skarbowy wystawił tytuły wykonawcze i zablokował jego rachunki bankowe i wynagrodzenie za pracę, co spowodowało, że pomimo nie rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, został pozbawiony środków do życia. Do pisma załączył kserokopie: zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, nakazu zapłaty, zeznań rocznych podatkowych za [...], umowy majątkowej małżeńskiej, wyciągu z rachunku bankowego. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, wyprowadził się, małżeństwo uległo rozpadowi i w [...] zostanie skierowana sprawa do Sądu o rozwód. Do pisma załączył kserokopie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem oraz wezwanie do zapłaty z [...]. Następnie pismem z dnia [...] skarżący oświadczył, że jego żona zakupiła pod koniec [...] samochód V, rok prod. [...], wartość [...], który jest w jej posiadaniu. Więcej samochodów żona nie posiada. Skarżący oświadczył, że jego sytuacja jest trudna z uwagi na zbieg egzekucji komorniczych i sądowych. Podkreślił, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, jest w trakcie sprawy rozwodowej. Do pisma załączył postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...] o rozłożeniu spłaty należności sądowych w łącznej kwocie [...] na [...] rat miesięcznych. Kolejnym pismem z dnia [...] przedłożył kserokopię odcinka wynagrodzenia żony za pracę za miesiąc [...]. Zgodnie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy jest bowiem trudna. Skarżący pracuje, jednakże – zgodnie z jego oświadczeniem – wynagrodzenie za pracę zostało zajęte. Nadto skarżący nie posiada żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Aktualnie wnioskodawca pozostaje w separacji z żoną i jest w trakcie sprawy rozwodowej. Jego żona posiada mieszkanie, w którym mieszka razem z dziećmi. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, jednakże całą kwotę przeznacza na miesięczne utrzymanie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.