I SA/Po 775/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-06-24
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Katarzyna Nikodem, Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca nie wskazuje konkretnych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie ogólną trudną sytuację finansową lub możliwość kompensaty wzajemnych zobowiązań, organ egzekucyjny jest zobowiązany do umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli strona skarżąca nie wskazuje konkretnych przesłanek określonych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie ogólną trudną sytuację finansową lub możliwość kompensaty wzajemnych zobowiązań. Trudna sytuacja finansowa może mieć charakter przejściowy i nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania ze względu na jego bezskuteczność, zwłaszcza gdy organ egzekucyjny podjął skuteczne czynności egzekucyjne.Stan faktyczny
Skarżący domagali się umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza i Wójta Gminy. Jako podstawę wniosku wskazywali trudną sytuację finansową spowodowaną przez prokuratora oraz rzekome niewykonanie przez organ egzekucyjny wyroków sądów administracyjnych. Organy egzekucyjne obu instancji odmówiły umorzenia postępowania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a podnoszone przez skarżących okoliczności nie uzasadniają umorzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
| | Sygn. akt I SA/Po 775/14, , , , , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 24 czerwca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w składzie następującym:, , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem, Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.), , Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r., sprawy ze skargi P. B. i M.B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego., , , , , oddala skargę., , ,
Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec MB i PB, na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] wystawionych przez Wójta Gminy oraz [...] wystawionych przez Burmistrza.
Zawiadomieniem z dnia [...], nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności w Samorządowym Kolegium Odwoławczym.
W dniu [...] wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo zobowiązanych, zawierające skargę na w.w czynność egzekucyjną.
W wyniku przeprowadzenia przez organ nadzoru postępowania wyjaśniającego odnośnie zakresu żądania, zobowiązani pismem z dnia [...] wskazali, że ich pismo z dnia [...] stanowi żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] nr [...] przekazał pisma zobowiązanych z dnia [...] i z dnia [...] Naczelnikowi Urzędu Skarbowego jako organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny wezwał zobowiązanych do wskazania, która z przesłanek wymienionych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny pismami z dnia [...] wystąpił do wierzycieli Burmistrza i Wójta Gminy o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku zobowiązanych.
Zobowiązani pismem z dnia [...] wskazali, że ich trudna sytuacja finansowa spowodowana została przez prokuratora, który doprowadził firmę do bankructwa, a pomimo korzystnego wyroku NSA w dalszym ciągu mają problemy ze wznowieniem działalności. Zobowiązani podtrzymali, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wykonał wyroku Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...]. Zobowiązani wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego, przy czym nie wskazali żadnej przesłanki obligatoryjnej zawartej w art. 59 par. 1 u.p.e.a.
W odpowiedzi na pisma organu egzekucyjnego Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] uznał zgłoszone żądanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione, Burmistrz pismem z dnia [...] stwierdził, że nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 u.p.e.a. uprawniająca do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia [...] PB wniósł zażalenie na to postanowienie, żądając jego uchylenia i zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] i umorzyło postępowanie organu I instancji w zakresie stanowiska wierzyciela w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że brak było podstaw prawnych do wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w sprawie o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, że organ egzekucyjny ma ustalić jakich należności dotyczy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz jednoznacznie ustalić czy decyzje ustalające wymiar podatku rolnego i podatku od nieruchomości za lata 2008 i 2009 pozostają w obrocie prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] wezwał strony do sprecyzowania swoich żądań poprzez wskazanie jakich należności dotyczy zgłoszone żądanie.
W odpowiedzi z dnia [...] strona poinformowała, że wniosek ten należy rozpatrzyć jako żądanie zaniechania postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia [...] organ egzekucyjny ponownie wezwał strony do sprecyzowania zgłoszonego żądania poprzez określenie czy przedmiotem podania jest żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz jakich należności dotyczy zgłoszone żądanie.
PB dnia [...] poinformował, że przedmiotem postępowania jest umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w stosunku do zaległości VAT za [...].
Organ egzekucyjny ponownie wezwał strony o sprecyzowanie wniosku, pod rygorem rozpatrzenia podania jako wniosek o umorzenie postępowania na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza oraz Wójta Gminy. W wezwaniu organ wskazał, że zaległość podatkowa w podatku VAT za [...] nie była przedmiotem postępowania toczącego się od [...].
Dnia [...] strona poinformowała, że wniosek dotyczy podatku od towarów i usług za [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił stronę, że wniosek z [...] (data wpływu do U.S.) zostanie rozpatrzony jako wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w stosunku do tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy oraz Burmistrza. Jednocześnie powiadomiono stronę, że w odrębnym trybie będzie toczyć się postępowanie w przedmiocie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za [...].
Pismem z dnia [...] organ egzekucyjny zwrócił się do Burmistrza z zapytaniem czy w związku z wystawionymi tytułami wykonawczymi zachodzi jakakolwiek przesłanka określona w art. 59 u.p.e.a., która mogłaby stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dnia [...] Burmistrz odpowiedział organowi egzekucyjnemu na w.w pismo i poinformował, że:
1) w stosunku do tytułu [...] obejmującego podatek rolny i od nieruchomości za lata [...] – decyzje wymiarowe z dnia [...] zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a skargi złożone przez podatnika na te decyzje zostały oddalone przez WSA wyrokami z dnia [...] ([...]). przytoczone przez strony postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] uchyliło postanowienie Naczelnika Urzedu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia rachunku bankowego. Nie oznacza to jednak, że obowiązek podatkowy przestał istnieć. Uchylone postanowienie dotyczyło jedynie określonej czynności egzekucyjnej. Decyzje stanowiące podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego sa prawomocne i wykonalne.
2) w stosunku do tytułu wykonawczego nr [...] dotyczącego podatku rolnego i od nieruchomości za [...] – decyzja wymiarowa została utrzymana w mocy przez SKO. Wniesiona skarga została przez WSA oddalona wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt [...]. Na wniosek podatnika SKO wznowiło postępowanie podatkowe. W dniu [...] SKO odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej. Organ II instancji utrzymał w mocy w.w decyzję. W dniu [...] wyrokiem [...] WSA uchylił decyzje SKO. W.w wyrok nie może być źródłem żądania o umorzenie postępowania, albowiem wynika z niego jedynie obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej dotyczącej wznowionego postępowania podatkowego. Wyrok dotyczy uchylenia decyzji SKO z dnia [...], a nie decyzji wymiarowej określającej wysokość podatku. Decyzja wymiarowa jest ostateczna, wykonalna i nigdy nie została uchylona. Ponadto w dniu [...] SKO wydało nową decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku. decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a następnie wyrokiem [...] z dnia [...] WSA oddalił skargę.
3) w stosunku do tytułów wykonawczych [...] oraz [...] dotyczących podatku rolnego i podatku od nieruchomości za [...] – decyzja wymiarowa będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczych została utrzymana w mocy przez SKO, a następnie WSA wyrokiem [...] z [...] skargę oddalił. Na wniosek podatnika SKO wznowiło postępowanie podatkowe. W dniu [...] SKO odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku. Organ II instancji utrzymał w mocy w.w decyzję. WSA wyrokiem z dnia [...] o sygn. [...] uchylił decyzję SKO. W związku z powyższym w.w wyrok nie może być źródłem żądania umorzenia postępowania, gdyż wynika z niego jedynie obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej dotyczącej wznowionego postępowania podatkowego. Wyrok dotyczy uchylenia decyzji SKO z dnia [...], a nie decyzji wymiarowej określającej wysokość podatku. Decyzja wymiarowa jest ostateczna, wykonalna i nigdy nie została uchylona. Ponadto dnia [...] SKO wydało nową decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a następnie wyrokiem z dnia [...] o sygn. [...] WSA skargę oddalił.
Wójt Gminy w piśmie z dnia [...] w pełni podtrzymał swoje stanowisko dotyczące zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych [...] wyrażone w postanowieniu z dnia [...], że zgłoszone żądanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] jest nieuzasadnione. Wierzyciel poinformował, że wyroki WSA o sygn. [...] dotyczą zobowiązań podatkowych za lata [...], a nie tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Natomiast wyrok z dnia [...] sygn. akt [...] uchyla decyzję w sprawie wymiaru podatku za [...], który jest dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym, jednakże po ponownym rozpatrzeniu i przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją ostateczną i prawomocną jest decyzja SKO z dnia [...] o uchyleniu w części decyzji Wójta Gminy i ustaleniu wymiaru podatku za [...] w łącznej kwocie [...].
Sprawa rozstrzygnięta wyrokiem [...] dotyczyła tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza o nr [...] – podatek rolny i od nieruchomości za okres [...]. Dnia [...]\, działając na wniosek wierzyciela – Burmistrza, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem nr [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu [...]. Na powyższe strona złożyła zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dnia [...] postanowieniem nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, postanowił uznać zarzuty za nieuzasadnione. Zobowiązany wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W związku ze złożoną skargą na w.w postanowienie WSA wyrokiem z dnia [...] o sygn. [...] uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Po otrzymaniu stanowiska wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] odmawiające uznania zarzutów za zasadne. Strona wniosła zażalenie. Dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Strona wniosła skargę, którą WSA wyrokiem z dnia [...] o sygn. [...] oddalił. Ponadto PB wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając niewykonanie wyroku [...], którą w dniu [...] WSA odrzucił.
Zobowiązany składał również wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi [...], przy czym Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] nr [...] oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności.
Natomiast załączony przez skarżącego do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wyrok WSA o sygn. akt [...], którym uchylono decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty w przedmiocie zakazu prowadzenia stacji kontroli pojazdów nie ma żadnego związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Podobnie w przypadku wyroku [...], którym uchylono decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za [...]. Powyższe również nie jest przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W wyniku rozpatrzenia wniosku zobowiązanych o umorzenie postępowania egzekucyjnego i biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, postanowieniem z dnia [...] nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...].
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Umorzenie postępowania może nastąpić w każdym jego stadium. Przepis art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia bowiem terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania może być obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku wystąpienie określonych w art. 59 § 1 okoliczności rodzi obowiązek umorzenia postępowania. W drugim przypadku organ egzekucyjny ma jedynie uprawnienie do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Fakultatywny tryb umorzenia postępowania egzekucyjnego określony został w art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ wskazał, że o bezskuteczności egzekucji nie może decydować subiektywne przekonanie strony, że takie podstawy zachodzą. Organ wskazał, że w przypadku wnioskodawców nie można mówić o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. Tylko w [...] organ egzekucyjny dokonał szeregu skutecznych czynności egzekucyjnych, w tym m.in. zajęć wierzytelności, zajęć rachunku bankowego, zobowiązany również sam regulował część zaległości. Podnoszona przez stronę kwestia trudnej sytuacji finansowej może mieć charakter przejściowy i nie jest przesłanką do umorzenia postępowania ze względu na jego bezskuteczność.
W zażaleniu z dnia [...] zobowiązani wnieśli o "cofnięcie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego wraz z poprzedzającymi ją dokumentami i ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z faktycznym stanem prawnym". W zażaleniu zawarli również wniosek o zawieszenie spłaty zaległości.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w sprawie nie wystąpiła żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 59 u.p.e.a. przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tym kontekście wskazano, że o bezskuteczności egzekucji nie może decydować subiektywne przekonanie strony, że takowe podstawy zachodzą. W przypadku wnioskodawców nie można mówić o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. Tylko w [...] organ egzekucyjny dokonał szeregu skutecznych czynności egzekucyjnych, w tym m.in. zajęć wierzytelności, zajęcia rachunku bankowego, ponadto zobowiązany sam również regulował część zaległości. Podnoszona przez stronę kwestia trudnej sytuacji finansowej może mieć charakter przejściowy i nie jest przesłanką do umorzenia postępowania ze względu na jego bezskuteczność.
W skardze z dnia [...] złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie w.w postanowienia. Strona zarzuciła organowi egzekucyjnemu, że wydając zaskarżone postanowienie działał wbrew interesowi prawnemu skarżących, w wyniku "nie wykonania obowiązków urzędniczych", t.j. nie respektowania prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kompensowaniu wzajemnych zobowiązań i "działaniu prawa w jedną stronę".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów i treści skargi, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii odmowy umorzenia prowadzonego względem skarżących postępowania egzekucyjnego.
Na wstępie należy zaznaczyć, że procedura ustanowiona w u.p.e.a., co do zasady, nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a.") mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 152/13, LEX nr 1323412). Podkreślić też należy, że w postępowaniu tym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela.
Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem tej instytucji jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza więc, że nie jest realizowany jego cel. Zaznaczyć także należy, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Przesłanki do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały natomiast określone w art. 59 § 2 u.p.e.a. W myśl tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W przypadkach, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 3 u.p.e.a.).
Należy także zaznaczyć, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na skutek inicjatywy zobowiązanego. W związku z tym należy wskazać, że organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne, jeśli uzyska informację z jakiegokolwiek źródła o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 7105/98, LEX nr 46237).
W kontekście poczynionych powyżej rozważań i powołanych przepisów u.p.e.a., Sąd stwierdza, że skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim zaakcentować należy, że skarżący zarówno w skardze, jak i wcześniej na etapie postępowania egzekucyjnego, nie podnieśli żadnych zarzutów, które wskazywałyby na wadliwość zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Warto także podkreślić, że również w argumentacji wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie, skarżący nie wskazali żadnej z enumeratywnie wymienionych w art. 59 u.p.e.a. przesłanek umorzenia postępowania, albowiem nie można uznać za taką utraty płynności finansowej, trudnej sytuacji finansowej, nieprawnego zamknięcia firmy oraz możliwości kompensaty wzajemnych zobowiązań z tytułu prawomocnego wyroku WSA z dnia [...]. Na tych samych podstawach podatnik oparł także zażalenie. Z kolei w skardze, jako przesłankę uzasadniającą umorzenie postępowania wskazał brak zweryfikowania przez organ egzekucyjny poprawności różnych dokumentów, w tym m.in. wyroku WSA z dnia [...] oraz innych wyroków tego Sądu dotyczących decyzji wydanych przez Burmistrza i Wójta Gminy w przedmiocie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, a także możliwość kompensaty wzajemnych zobowiązań. Zestawiając treść powyższych pism i podniesione w nich argumenty z treścią przepisów art. 59 u.p.e.a., należy jednoznacznie stwierdzić, że nie dotyczą one niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest zasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżących na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], wystawionych przez Burmistrza i Wójta Gminy.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznaje za prawidłowe stanowisko organów, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżących, zaś sami skarżący ani nie wskazali tych przesłanek, ani się na nie nie powołali. Za chybiony w ocenie Sądu uznać należy argument skarżących odnoszący się do możliwości dokonania kompensaty wzajemnych zobowiązań, albowiem przepis art. 59 u.p.e.a. nie przewiduje takiej możliwości. Ponadto w ocenie Sądu w zakresie zaległości objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Burmistrza oraz Wójta Gminy, organ II instancji prawidłowo w pełni podzielił ustalenia i rozważania poczynione przez organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia [...], nr [...], z których jednoznacznie wynika, iż decyzje wymiarowe w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego objęte tytułami egzekucyjnymi, na mocy których organ egzekucyjny prowadzi kwestionowane przez stronę postępowanie egzekucyjne, są ostateczne, wykonalne i nigdy nie zostały uchylone. W tym kontekście słusznie stwierdzono, że żaden z wymienionych przez skarżącego wyroków WSA nie stanowił podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania.
Sąd stwierdza ponadto, że organy obu instancji prawidłowo uznały, iż w sprawie nie ziściła się również przesłanka z art. 59 § 2 u.p.e.a., warunkująca fakultatywne umorzenie postępowania, albowiem tylko w roku [...] organ egzekucyjny dokonał szeregu skutecznych czynności egzekucyjnych, w tym m.in. zajęć wierzytelności, zajęcia rachunku bankowego, ponadto zobowiązany sam również regulował część zaległości, a to bezsprzecznie oznacza, że w przypadku prowadzonego względem skarżących postępowania egzekucyjnego nie można mówić o bezskuteczności.
W podsumowaniu dokonanej kontroli Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, albowiem przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło