I SA/Po 78/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ECK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30c oraz określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 27 ust. 1 postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca ECK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30c oraz określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 27 ust. 1. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]. We [...] zawiesiła działalność gospodarczą, gdyż przynosiła straty. Koszty utrzymania nieruchomości, którą jeszcze posiada, przewyższają uzyskiwane dochody. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Posiada nieruchomość o pow. [...] m2, którą przejmuje bank. Skarżąca z tytułu emerytury uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Z emerytury potrąca kwotę w wysokości [...]. Do wniosku załączyła kserokopie: decyzji z dnia [...] o przyznaniu emerytury, wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, pism A z dnia [...] do Sądu Rejonowego z wnioskiem o zaliczenie na poczet ceny sprzedaży nieruchomości wierzytelności przysługującej bankowi, zestawienia za miesiące [...], z którego wynika, że Wnioskodawczyni w tym okresie nie uzyskała żadnych przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, poniosła natomiast koszty i odnotowała stratę. Na wezwanie z dnia [...] Skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że jedynym jej źródłem dochodu jest emerytura, we [...] zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej ze względu na stratę, którą ponosiła firma. Skarżąca częściowo ponosi koszty utrzymania i leczenia córki, która studiuje. Skarżąca na utrzymanie i leczenie córki przeznacza ok. [...] miesięcznie, ponosi opłaty za energię elektryczną w wysokości [...], wodę [...], gaz [...] i telefon [...]. Ponadto ma obowiązek ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości, którą w całości przejmuje A, ale do czasu formalnego przekazania nieruchomości ciążą na niej wszelkiego rodzaju opłaty. Skarżąca oświadczyła, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ma do spłaty zobowiązania na kwotę ponad [...]. Wnioskodawczyni nie posiada pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji. Nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Córka skarżącej nie posiada nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawczyni od [...] pozostaje w rozdzielności majątkowej małżeńskiej, od ponad [...] lat pozostaje w separacji. Skarżąca nie posiada kont lokat i rachunków bankowych. Do pisma załączyła kserokopie: decyzji , zeznań rocznych podatkowych za [...], umowy majątkowej małżeńskiej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni jest emerytką, z tego tytułu otrzymuje kwotę netto w wysokości [...]. Część emerytury Skarżącej podlega zajęciu egzekucyjnemu. Wnioskodawczyni poza kosztami swojego utrzymania ponosi częściowo koszty utrzymania córki studentki, która choruje. Skarżąca posiada nieruchomość, którą z uwagi na zaległości przejmuje bank. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.