I SA/Po 780/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu XA od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lipca 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 780/16 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi XA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w[...] z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zwolnienie zajętej wierzytelności postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. referendarz sądowy odmówił XA przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie wniosku o prawo pomocy sporządzonego w dniu [...] czerwca 2016r. oraz uzyskanych od skarżących informacji referendarz ustalił, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, pracuje, otrzymuje rentę inwalidzką oraz prowadzi gospodarstwo rolne, natomiast jego żona nie pracuje, otrzymuje rentę inwalidzką wypłacaną kwartalnie, w 2015 roku uzyskała z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podał, że posiada nieruchomość rolną o łącznej pow. 52,5452 ha i las o pow. 4,7 ha, a także nieruchomość w[..] : grunt o pow. 12.164 m2, budynki o pow. 585 m2, budynki stacji paliw - nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "A" Sp. z o.o., oraz nieruchomość w[...], która w 1/5 jest własnością jego matki, w której wnioskodawca zamieszkuje. Oświadczył, że w 2015 r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości [...] zł i uzyskał przychód w wysokości [...] zł, w okresie od stycznia do maja 2016r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości [...] zł. Mimo wezwania nie udzielił odpowiedzi w zakresie roku 2014. Ponadto nie wyjaśnił, czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Nie złożył oświadczenia o posiadanych urządzeniach i pojazdach, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej (np. kombajn, traktor, inne maszyny rolnicze), podał jedynie, że posiada ciągnik[...] , przy czym nie podał jego roku produkcji i wartości rynkowej. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń odnośnie prowadzonej działalności gospodarczej wynika, że w 2014 r., 2015r. i w okresie od 01 stycznia do 30 kwietnia 2016 r. poniósł stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca określili koszty miesięcznego utrzymania na kwotę [...] zł, natomiast wynagrodzenie brutto skarżącego wynosi [...] zł, wnioskodawca otrzymuje również rentę, która po zajęciu komorniczym wynosi [...] zł. Oświadczył, że spółka "A" prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Z tego tytułu uzyskuje przychód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że posiada następujące pojazdy: - samochód “[...] , wartość rynkowa [....] - samochód "[...], wartość rynkowa [...]zł, - [....] , wartość rynkowa[...] ,zł, - ciągnik "[...]", - naczepa cysterna[...], wartość rynkowa [...]zł. Na dzień[...]maja 2016 r. zatrudniał jedną osobę, która od dłuższego czasu przebywa na urlopie wychowawczym oraz jedną osobę na umowę zlecenie. W ocenie referendarza sądowego sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia stanowiska, że poniesienie przez niego kosztów sądowych spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej. W sprzeciwie z dnia [...] lipca 2016 r. wnioskodawca domagał się uchylenia postanowienia referendarza, a w uzasadnieniu stwierdził, że jego obecna sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej w postanowieniu referendarza. Wyjaśnił, że nie ma możliwości sądowego dochodzenia swoich racji w sytuacji, w której nie stać go na opłacenie kosztów sądowych tym bardziej, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, a obecnie pobiera rentę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Wnioskodawca nie wykazał podstaw faktycznych uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do wpisu od skargi wynoszącego [...] zł. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd wyjaśnia, że stosownie do treści art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo wąski zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Z pełnego i wyczerpująco zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wnioskodawca posiada liczne źródła dochodu. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie najmu pomieszczeń (osiąga dochód w wysokości [...]zł brutto), prowadzi gospodarstwo rolne (z tego tytułu wykazuje stratę), jest zatrudniony na umowę o pracę (osiąga dochód w[...],- zł brutto), a także otrzymuje świadczenie rentowe (po potrąceniach komorniczych otrzymuje z tego tytułu kwotę [...] zł). Posiada także znaczący majątek w postaci nieruchomości (nieruchomość rolną o łącznej pow. 52,5452 ha i las o pow. 4,7 ha; nieruchomość w [...]- grunt o pow. 12.164 m2, budynki o pow. 585 m2, budynki stacji paliw - nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "A" Sp. z o.o. oraz ruchomości, m. in. samochody, ciągnik i naczepę. Jednocześnie określa koszt utrzymania rodziny na kwotę [...],- zł miesięcznie. W sprzeciwie wnioskodawca stwierdził, że jego sytuacja finansowa się pogorszyła, jednakże stwierdzenia tego nie poparł wystarczającymi dowodami. Poza wskazaniem, że pobiera rentę (która to okoliczność została uwzględniona przez referendarza w zaskarżonym postanowieniu), nie powołał się na żadne nowe fakty i okoliczności, ani nie przedłożył żadnych dokumentów. Mimo wezwania sądu nie złożył wyczerpujących wyjaśnień w zakresie sytuacji materialnej. W opinii sądu sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja finansowa wnioskodawcy nie wskazuje, by nie był w stanie ponieść pełnych kosztów zainicjowanego osobiście postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego Sąd, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 16 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.