I SA/Po 781/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi KZ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący KZ pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie stać go na uiszczenie wpisu od skargi. Wskazał, że nie ma stałej pracy zarobkowej. Utrzymuje się natomiast z prac dorywczych. Podał również, że nie posiada żadnego majątku. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podał, że jego zadłużenie na chwilę obecną wynosi ok. [...] zł. Oświadczył, że uzyskuje dochody z tytułu prac dorywczych w wysokości [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że z uwagi na zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej w [...] nie składał zeznań rocznych podatkowych za [...]. Podał, że nie posiada rachunków bankowych. Oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że mieszka nieodpłatnie u swojego kolegi TB, a kwoty po ok. [...], które uzyskuje z tytułu prac dorywczych, przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb takich jak żywność czy środki czystości. Skarżący podał, że nie jest właścicielem pojazdów mechanicznych. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada innych dochodów poza deklarowanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Skarżący nie posiada udziałów w spółkach ani nie zasiada we władzach spółek. Wskazał, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż uzyskuje dochody z pracy dorywczej. Oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, od [...] jest rozwiedziony. Wnioskodawca podał, że prowadzonych jest wobec niego [...] postępowań egzekucyjnych przez Komornika Sądowego LT – Kancelaria Komornicza. Skarżący wskazał, że nie umie określić jaka kwota została wyegzekwowana przez Komornika, wyjaśnił natomiast, że zostały zajęte i sprzedane [...] nieruchomości i maszyny produkcyjne. Wnioskodawca podał, że jest zadłużony w A. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest osobą rozwiedzioną, zamieszkuje u znajomego. Wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu prac dorywczych w wysokości ok. [...] miesięcznie, które w całości przeznacza na swoje utrzymanie. Skarżący nie posiada nieruchomości, wartościowych przedmiotów, oszczędności, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, udziałów w spółkach z o.o., nie zasiada we władzach spółek. Z oświadczeń skarżącego wynika, że jego majątek – [...] nieruchomości i maszyny produkcyjne zostały zajęte i sprzedane. Skarżący jest zadłużony w A. Wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne przez Komornika Sądowego. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.