I SA/Po 782/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ZS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ZS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: zwolnić skarżącego od wpisu od skargi. Skarżący ZS, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że miesięczny dochód jego rodziny to kwota ok. [...]. Z kwoty tej ponosi następujące wydatki: [...]. Pozostała kwota jest przeznaczana na leczenie i lekarstwa. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał na co choruje jego syn i małżonka. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...]-letnim synem. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego wartościowego majątku. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z prac dorywczych, z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...], żona zatrudniona jest na [...] etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] netto, syn otrzymuje rentę chorobową w wysokości [...]. Wnioskodawca wskazał, że syn ciężko choruje i potrzebuje stałej opieki specjalisty. W ostatnim czasie zachorowała również jego żona i także ona musi być pod stałą opieką specjalisty. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w tym samym domu co on, mieszkają jego starsi synowie, jednakże nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący wskazał, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają rachunków bankowych ani lokat bankowych, nie posiadają również pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym nie są właścicielami nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, a także papierów wartościowych, nie posiadają również udziałów w w spółkach z o.o. Skarżący podał, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie otrzymują pomocy z opieki społecznej. Skarżący wyjaśnił, że prace dorywcze, które wykonuje, to z reguły wszelkiego rodzaju prace budowlane, które nie wymagają szczególnych kwalifikacji. W okresie ostatnich [...] miesięcy wykonywał prace malarskie i prace murarskie, otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie to ok. [...] miesięcznie. Skarżący podał, że na wydatki jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie przeznaczają ok. [...], przy czym na [...]. Wnioskodawca podał, że synowie, z którymi nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, dokładają się do kosztów utrzymania domu w wysokości łącznie [...] miesięcznie, w zależności od ich aktualnych możliwości finansowych. Skarżący podał, że synowie pracują, ich dochód wynosi ok. [...] netto miesięcznie. Wyjaśnił, że synowie są właścicielami domu, w którym mieszka. Oświadczył, że poza w.w nieruchomością, w której mieszka, nie darował synom żadnej innej nieruchomości oraz wartościowych przedmiotów i papierów wartościowych. Wnioskodawca podał, że jego żona jest ciężko chora. Do pisma załączył kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za [...], kserokopię zaświadczenia z dnia [...] o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia małżonki, karty informacyjnej leczenia szpitalnego małżonki. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że z uwagi na brak dochodów nie złożył zeznania rocznego podatkowego za [...]. Syn, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, poza rentą z ZUS nie otrzymywał żadnych dochodów i wobec tego również w [...] nie składał odrębnego zeznania podatkowego. Do pisma załączył kserokopie informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku [...], które otrzymała małżonka od pracodawcy. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń i kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od wpisu od skargi, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Wnioskodawca jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, aktualnie dochody uzyskuje z tytułu prac dorywczych w wysokości ok. [...] miesięcznie. Małżonka pracuje, jest zatrudniona na [...] etatu, choruje, syn choruje i otrzymuje rentę chorobową z ZUS. Wnioskodawca z żoną i z synem mieszka w domu będącym własnością synów. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca wyjaśnił, że uzyskiwane dochody w całości przeznaczane są na utrzymanie trzyosobowej rodziny. Skarżący podał, że korzysta z pomocy synów w wysokości ok. [...] miesięcznie. Synowie, którzy udzielają jemu tej pomocy, uzyskują miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. [...] netto. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.