I SA/Po 785/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A sp. z o.o. we W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, kwiecień, maj i wrzesień 2009r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od wpisu od skargi powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. A sp. z o.o. pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, kwiecień, maj i wrzesień 2009r. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że w chwili obecnej nie dysponuje środkami na rachunkach bankowych, konta bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny. W [...] Spółka inwestowała w rozwój nowego profilu produkcji, sprzedaż wyniosła [...], zatrudnienie wzrosło od [...] do [...] pracowników. Przy tak dużych nakładach inwestycyjnych [...]. zamknięto stratą w wysokości [...]. W [...] Spółka utraciła płynność finansową, zaczęła zwalniać pracowników, ograniczyła produkcję, nastąpił znaczny spadek sprzedaży. [...] zamknął się sprzedażą na poziomie [...] (dotyczył głównie rozliczeń kompensacyjnych z wierzycielami) oraz stratą w wysokości [...]. Na dzień dzisiejszy spółka zatrudnia [...] osoby, które zajmują się administrowaniem majątku firmy, przygotowaniem restrukturyzacji oraz prowadzeniem sporów sądowych. Komornik sądowy pozajmował wszystkie ruchomości oraz zapasy magazynowe. Brak wpływów środków ze sprzedaży uniemożliwia Spółce korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika oraz pokrycia kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] (we wniosku błędnie wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...]), wartość środków trwałych [...], strata za ostatni rok obrotowy według bilansu [...]. Stan rachunku bankowego prowadzonego przez Bank wynosi [...], natomiast w Banku [...] zł. Spółka posiada zapasy w materiałach [...], produkcja w toku [...], wyroby gotowe [...], należności [...]. W.w zapasy oraz należności zostały zajęte przez komornika. Do pisma załączono kserokopie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego oraz tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, kopie wyników za [...], wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych przez [...], zawiadomień o wszczęciu egzekucji oraz protokołów zajęcia ruchomości. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka w odpowiedzi z dnia [...] przedłożyła szereg dokumentów. Z załączonego zeznania podatkowego za [...] wynika, że przychód skarżącej wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...], natomiast w [...] odpowiednio: [...] i strata [...]. Skarżąca oświadczyła, że ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem siedziby: wynajem magazynu [...], wynajem pomieszczeń biurowych [...], telefony komórkowe [...]. Podała, że czynsz obejmuje koszty energii elektrycznej, wody oraz ogrzewania. Skarżąca zatrudnia [...] pracowników. Z załączonej listy płac za miesiąc [...] wynika, że Spółka wypłaciła pracownikom wynagrodzenia łącznie w wysokości [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie wyżej cyt. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na osobę prawną ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z omawianej regulacji wynika bowiem wprost, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, "gdy osoba ta wykaże", że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Nadto wskazać należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. Z przedłożonych przez Spółkę dokumentów i udzielonych informacji wynika, że jej sytuacja jest trudna, gdyż skarżąca aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, ma zajęte rachunki bankowe, również na ruchomościach Spółki dokonano zabezpieczenia. Jednakże skarżąca nadal ponosi miesięczne koszty w wysokości ok. [...] związane z utrzymaniem siedziby i opłaceniem telefonów komórkowych. Nadto skarżąca ponosi koszty związane z zatrudnieniem [...] pracowników. Jednakże strona skarżąca nie wyjaśniła z jakich środków w.w koszty ponosi. Zatem przyjąć należy, że skarżąca dysponuje środkami na opłacenie bieżących opłat czynszowych, telefonów komórkowych, jak również, że jest w stanie wygospodarować środki na wypłatę wynagrodzeń pracownikom. W takiej sytuacji przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie została przez stronę wykazana w stopniu uzasadniającym całkowite zwolnienie z obowiązku poniesienia kosztów sądowych i dlatego zwolniono ją od wpisu od skargi powyżej kwoty [...]. Natomiast co do faktu, że strona wnioskująca poniosła w [...] stratę zauważyć należy, że strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą. Godzi się również wskazać, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć opłaty sądowe przez żądanie dopłat od wspólników. Z przedłożonych przez skarżącą informacji nie wynika jednak, aby zwróciła się z takim żądaniem. Natomiast co do ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych zauważyć należy, że Spółka przygotowuje się do restrukturyzacji, dzięki której jej sytuacja może ulec poprawie. Jeżeli jednak sytuacja Spółki nie zmieni się lub się pogorszy, będzie mogła zwrócić się z kolejnych wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.