I SA/Po 788/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku LN o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi LN na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłat wynagrodzeń wynikających ze stosunku pracy oraz działalności wykonywanej osobiście oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako płatnika za zobowiązania finansowe za m-ce: grudzień 2011 r., od czerwca do grudnia 2012r., od stycznia do grudnia 2013 r., określenia wysokości pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłat wynagrodzeń za w/w miesiące oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych od wypłat wynagrodzeń wynikających ze stosunku pracy oraz działalności wykonywanej osobiście za w/w miesiące postanawia: zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od skargi. Skarżący LN, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (t.j. nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi). Następnie skarżący złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że obecnie pobiera emeryturę w wysokości [...] brutto, jednakże jego wydatki – z tytułu samych tylko mediów - wynoszą [...]. W związku z powyższym stwierdził, że nie posiada dochodów pozwalających na poniesienie kosztów wpisu od skargi. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że opłaty za media wynoszą ok. [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że z tytułu emerytury ZUS wypłaca jemu kwotę [...] miesięcznie, a nie jak wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy z [...] kwotę [...]. Z decyzji ZUS z [...] wynika, że świadczenie z tytułu emerytury zmniejsza się o kwotę przekazaną do depozytu, t.j. o [...]. Poza emeryturą i udziałem w spółce jawnej skarżący nie ma innych źródeł przychodów. Skarżący podał, że on i jego żona nie posiadają aktywnych kont bankowych, nie posiadają lokat bankowych, jak również kart kredytowych – zarówno obecnie, jak i w okresie poprzednich [...]. Skarżący oświadczył, że jedyna nieruchomość, która stanowiła własność jego i małżonki, została zbyta w drodze darowizny w [...]. Na rzecz skarżącego i jego żony ustanowiono służebności. Skarżący podał, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawca podał, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Wydatki skarżącego na utrzymanie gospodarstwa domowego średniomiesięcznie wynoszą ok. [...], kwota ok. [...] jest wydawana na zaspokojenie takich potrzeb jak żywność, ubrania, obuwie, środki czystości. Małżonka skarżącego uzyskuje dochód z tytułu emerytury oraz stosunku pracy. Wnioskodawca podał, że spółka jawna, której jest wspólnikiem, osiągnęła w okresie [...] przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodu wyniosły [...]. Wobec spółki prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne z tytułu zaległości w podatkach oraz wobec ZUS, a także postępowania komornicze. Komornik Sądowy, w sprawie o sygn. [...], dokonał zajęcia wierzytelności przysługujących m.in. od: - A, - B – do kwoty ok. [...] – na podstawie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego z dnia [...] w sprawie o sygn. [...]. Dla spółki prowadzone są [...] rachunki bankowe w następujących bankach: C, D, E, F. Powyższe rachunki bankowe zostały zajęte w toku prowadzonych wobec spółki postępowań egzekucyjnych. Rachunki bankowe nie wykazują obrotów. Spółka zatrudnia [...] osoby, które na chwilę obecną przebywają na urlopach wychowawczych. Spółka posiada nieruchomości, na których ustanowiono liczne hipoteki umowne oraz hipoteki przymusowe, spółka nie posiada innych środków trwałych. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], bilansu na dzień [...], bilansu na dzień [...], decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji emerytury, decyzji ZUS o ponownym ustaleniu i podjęciu wypłaty emerytury z dnia [...], z której wynika, że żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości [...], zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia [...], z którego wynika, ze żona skarżącego jest zatrudniona w wymiarze [...] etatu za wynagrodzeniem brutto w wysokości [...], deklaracji VAT-7 złożonych przez spółkę, w której jest udziałowcem za miesiące [...], zawiadomień Komornika Sądowego z dnia [...], z dnia [...] o zajęciu wierzytelności, postanowienia Komornika Sądowego z dnia [...] o rozszerzeniu egzekwowanej od dłużnika należności o kwotę kosztów postępowania egzekucyjnego, zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, zawiadomienia Komornika Sądowego z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, zawiadomień Komornika Sądowego z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, zawiadomienia Komornika Sądowego z dnia [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie otrzymuje środków pieniężnych z tytułu posiadania udziałów w spółce jawnej, gdyż uzyskiwane przez tę spółkę dochody są w całości zajęte przez komorników. Wnioskodawca oświadczył, że małżonka nie posiada ani nie użytkuje pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący podał, że on i jego żona darowali w dniu [...] prawo użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości i prawo własności nieruchomości córce. Zgodnie z umową darowizny obdarowana ustanowiła na rzecz skarżącego i jego żony bezpłatne prawo użytkowania całego przedmiotu darowizny na okres [...] lat. Skarżący podał, że córka z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Miesięczne koszty utrzymania prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego z dwójką jej dzieci wynoszą ok. [...]. Córka nie posiada innych (niż darowane jej przez rodziców w dniu [...]) nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, za wyjątkiem samochodu osobowego marki M, rok prod. [...] o wartości ok. [...] (córka nie posiada innych pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji). Do pisma wnioskodawca załączył odpis aktu notarialnego, w formie którego sporządzono umowę darowizny z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego i z przedłożonych przez niego kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od wpisu od skargi, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść w.w opłaty sądowej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, pozostaje w związku małżeńskim, w jego małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa małżeńska. Skarżący i jego żona uzyskują dochody z emerytur, wnioskodawca w wysokości ...], żona w wysokości [...], małżonka otrzymuje dodatkowo dochód z tytułu zatrudnienia na [...] etatu. Skarżący jest wspólnikiem spółki jawnej, wnioskodawca z tytułu posiadanych udziałów w spółce nie uzyskuje dochodów, gdyż dochody spółki są zajęte przez komorników. Wnioskodawca wykazał, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą: [...] wpis stosunkowy, [...] wpis stały. Skarżący nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.