I SA/Po 79/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi DK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty i wrzesień 2005r. postanawia: 1. zwolnić DK od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla DK radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek DK o ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę DK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty i wrzesień 2005r. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Następnie złożył kserokopię wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do podpisania ewentualnie do nadesłania podpisanego wniosku. Skarżący na to wezwanie nie odpowiedział. Wobec tego referendarz sądowy zarządzeniem z dnia [...] pozostawił wniosek bez rozpoznania. W sprzeciwie z dnia [...] skarżący podniósł, że od dnia [...] podjął pracę jako kierowca na terenie województwa w miejscowości P i nie przebywał w miejscowości zameldowania i zamieszkania, t.j. w K. Wobec tego nie mógł odebrać ww. pisma. Skarżący nadesłał również sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] pozostawił wniosek z dnia [...] bez rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd zauważył m.in., że nowy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] zostanie rozpoznany przez referendarza sądowego. Ze sporządzonego przez DK na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, t.j. o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] pracuje w firmie A AK w T. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, posiada natomiast nieruchomość rolną o pow. [...]. Małżonka skarżącego nie ma żadnego majątku. Skarżący z tytułu umowy zlecenia uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada zeznań rocznych podatkowych za [...], gdyż on i jego żona nie mieli dochodów. Skarżący podał, że nie posiadają kont, lokat i rachunków bankowych, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji oraz udziałów w spółkach z o.o., nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Nie jest również prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne. Skarżący podał, że ponoszą następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że wynajmuje mieszkanie od P. J.U. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, oszczędności, wartościowych przedmiotów, samochodu osobowego, udziału w spółkach z o.o. Posiada działkę gruntu o pow. [...]. Małżonka nie posiada majątku. Skarżący jest zatrudniony na umowę zlecenie i z tego tytułu uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...]. Żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący razem z żoną ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], a zatem uzyskiwane przez skarżącego dochody są w całości przeznaczane na miesięczne utrzymanie. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków finansowych, ani majątku, z którego mógłby choć w części ponieść koszty niniejszego postępowania, a zatem nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.