I SA/Po 791/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić wniosek. Wpis od skargi wynosi [...]. Skarżący DT pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z zasiłków z opieki społecznej. Oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 14 września 2006r., sygn. akt II FZ 574/06). Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem, jak już wyżej wskazano, odstępstwo od generalnej zasady wynikającej z przepisu art. 199 P.p.s.a. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] sporządzonej na urzędowym formularzu (druk PPF) wskazał, że z tytułu zasiłku otrzymuje [...]. Wyjaśnił, że dom, w którym mieszka, należy w większej części do jego dzieci. Nie płaci za pokój i media. Skarżący podał, że we [...] sprzedał działkę budowlaną. Jego udział wyniósł [...]. Z kwoty tej [...] wpłacił na konto byłej żony tytułem alimentów. Po [...] przekazał w drodze darowizny swoim dzieciom. Biorąc pod uwagę złożone przez skarżącego oświadczenia stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Jak już wcześniej wskazano zgodnie z art. 199 P.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania sądowego. Skarżący skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia [...]. Już w skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z odpowiedzi skarżącego na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we [...] (dokładnej daty skarżący nie podał) sprzedał działkę budowlaną i z tego tytułu otrzymał kwotę w wysokości [...]. Z uzyskanych środków przekazał byłej żonie na jej konto kwotę [...] tytułem alimentów, po [...] przekazał córce i synowi. Zauważyć należy, że skarżący sprzedając w miesiącu [...] działkę budowlaną i dysponując uzyskaną z tego tytułu kwotą w wysokości [...] wiedział, że wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na zaskarżone postanowienie. Skarżący zatem z uzyskanych środków z tytułu sprzedaży nieruchomości powinien był zabezpieczyć środki na poniesienie kosztów postępowania prowadzonego w jego indywidualnej sprawie, a nie liczyć na to, że koszty te zostaną poniesione przez ogół obywateli, czyli budżet państwa. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.