I SA/Po 791/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku podał, że od 2009 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z zasiłków z opieki społecznej. Oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia [...] października 2012 r. skarżący wskazał, że z tytułu zasiłku otrzymuje [...] zł. Wyjaśnił, że dom, w którym mieszka, należy w większej części do jego dzieci. Nie płaci za pokój i media. Podał, że we wrześniu 2012 r. sprzedał działkę budowlaną. Jego udział wyniósł [...] zł. Z uzyskanej kwoty [...] zł wpłacił na konto byłej żony tytułem alimentów. Po [...] zł przekazał w drodze darowizny swoim dzieciom. Postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw, w którym negatywnie ocenił wydane rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skutkiem sprzeciwu wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nakłada na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z uwagi na to, że art. 246 § 1 P.p.s.a. formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006r., sygn. akt II FZ 574/06). Podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od określonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę postępowania sądowego jego kosztów i jako wyjątek od zasady nie może być traktowany rozszerzająco. Pomoc tę należy kierować wyłącznie do osób, które z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację materialną obiektywnie nie są w stanie bez pomocy Państwa wygospodarować środków na pokrycie tych kosztów. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środków do życia ze względu na okoliczności życiowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd odnośnie ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał przesłanek do zwolnienia go od kosztów sądowych (wpis od skargi wynosi [...] zł) i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wynika ze złożonych oświadczeń w dniu [...] września 2012 r. skarżący sprzedał działkę budowlaną i z tego tytułu otrzymał kwotę w wysokości [...] zł. Z uzyskanych środków przekazał byłej żonie kwotę [...] zł tytułem alimentów, po [...] zł przekazał córce i synowi. Zauważyć należy, że skarżący, sprzedając w miesiącu wrześniu 2012 r. działkę budowlaną i dysponując uzyskaną z tego tytułu kwotą w wysokości [...] zł, miał wiedzę o złożonej skardze do Sądu. Zatem z uzyskanych środków z tytułu sprzedaży nieruchomości skarżący powinien był zabezpieczyć środki na poniesienie kosztów postępowania prowadzonego w jego indywidualnej sprawie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.