I SA/Po 795/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sylwia Zapalska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych postanawia: oddalić wniosek. /-/. S. Zapalska Skarżący E. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, iż powiadomił ZUS o nie podejmowaniu w 1998r. działalności z uwagi na reorganizację zakładu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję w przedmiocie nie podlegania ubezpieczeniu społecznemu, a następnie zażądał zapłaty składek za rok 1998. Wskazał skarżący, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką. Posiada dom o powierzchni (...) m2 oraz warsztat o powierzchni (...) m2. Jednocześnie nie posiada żadnych środków pieniężnych a także wartościowych przedmiotów. Oświadczył również skarżący, iż żona uzyskuje dochody z tytułu umowy zlecenia w wysokości (...) zł brutto miesięcznie, natomiast córka w wysokości (...) zł brutto miesięcznie. Zarządzeniem z dnia (...) doręczonym (...) wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, poprzez: a) uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryka 5 wniosku o przyznanie prawa pomocy), b) złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za rok 2006 i 2007 złożonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, c) złożenie odpisów z kont bankowych oraz lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące należących do skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, d) podanie czy skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, a jeśli nie, to jakie są jego źródła utrzymania, e) podanie czy osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym prowadzą działalność gospodarczą, a jeśli nie, to jakie są ich źródła utrzymania, 2 f) podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (np. woda, opał, energia elektryczna, gaz, telefony stacjonarny i komórkowe, abonament RTV, kablówka, wyżywienie, koszty leczenia i zakupu lekarstw, raty kredytów - z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, w jakiej kwocie, jaki jest harmonogram spłat rat), g) podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają samochody osobowe, jeżeli tak to jakiej marki, jaki jest rok produkcji i jaka jest ich wartość rynkowa, h) podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie (odpis decyzji). W odpowiedzi E. M. powołał ponownie argumenty dotyczące wadliwości rozstrzygnięcia ZUS, załączył swoje zeznanie podatkowe za rok 2006 (wraz z żoną), zeznanie podatkowe żony oraz córki za rok 2007, a także potwierdzenia przelewów za ostatnie 3 miesiące. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż skarżący w roku 2006 uzyskał łączny dochód w wysokości (...) zł, natomiast żona w roku 2006 i 2007 uzyskała dochód odpowiednio w wysokości (...) i (...) zł. Z kolei córka skarżącego uzyskała w r. 2007 dochód w wysokości (...) zł. Oświadczył skarżący, iż w dniu (...) zlikwidował działalność gospodarczą z przyczyn losowych i obecnie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Źródłem jego utrzymania są wspólne pieniądze rodziny oraz oszczędności z lat poprzednich. Ponadto od kwietnia 2007r. otrzymuje skarżący pomoc finansową z Ośrodka Pomocy Społecznej, która w maju wyniosła (...) zł, w czerwcu (...) zł (na zakup żywności) i (...) zł (na opłacenie prądu i gazu), w lipcu (...) i (...) zł (na opłaty) i w sierpniu (...) zł. Na potwierdzenie tej okoliczności przedłożył skarżący zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej. Jeśli chodzi o osoby pozostające z E. M. we wspólnym gospodarstwie domowym, to nie prowadzą one działalności gospodarczej. Żona pracuje na umowę zlecenie z wynagrodzeniem brutto (...) zł, natomiast córka na umowę o pracę na okres próbny od dnia (...) z wynagrodzeniem brutto 3 (...) zł. Na potwierdzenie tych okoliczności przedłożył skarżący rachunki do umowy zlecenia oraz kopię umowy o pracę. Podał skarżący, iż nie prowadzi kosztów miesięcznego utrzymania, natomiast opłaty wynoszą: gaz (...) zł (za 2 miesiące), prąd (...) zł (za 2 miesiące), woda i kanalizacja (...) zł (za okres od 25 kwietnia do 9 lipca 2008r.), telefon stacjonarny (...) zł (za lipiec 2008r.). Jednocześnie ani skarżący ani żadna osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w świetle art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy. Stanowi bowiem odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku równego i powszechnego ponoszenia danin publicznych, do których zalicza się wpis. Ponadto z treści powołanego przepisu wynika, iż to strona zobligowana jest do wykazania, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż taki przypadek zachodzi. Podnieść przede wszystkim należy, iż skarżący nie jest konsekwentny w swoich twierdzeniach. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący nie posiada żadnych oszczędności (rubryka 7.2.1.), podczas gdy w odpowiedzi na wezwanie oświadczył, iż źródłem jego utrzymania są m.in. oszczędności z lat poprzednich. Nie podał jednocześnie, w jakiej wysokości posiada przedmiotowe oszczędności. Ponadto wskazał, iż córka uzyskuje dochody w wysokości (...) zł miesięcznie brutto. Tymczasem, jak wynika z przedłożonych dokumentów, A. M. w dniu (...) zawarła umowę o pracę z wynagrodzeniem (...) zł 4 I brutto miesięcznie. Zatem już w momencie sporządzenia wniosku ((...)) skarżący miał informację o tym źródle dochodu córki. Oświadczył również skarżący, iż ponosi następujące opłaty: gaz (...) zł (za 2 miesiące), prąd (...) zł (za 2 miesiące), woda i kanalizacja (...) zł (za okres od 25 kwietnia do 9 lipca 2008r.), telefon stacjonarny (...) zł (za lipiec 2008r.). Jednocześnie nie podał, ile wynoszą pozostałe koszty utrzymania, co uniemożliwia Sądowi pełną ocenę sytuacji majątkowej skarżącego. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Do takich osób przykładowo można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Wprawdzie skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jednakże posiada nadal oszczędności, a osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dochody. Nie jest zatem całkowicie pozbawiony środków do życia. Nie zmienia tego również okoliczność skorzystania, w ciągu ostatnich 4 miesięcy, z pomocy społecznej w wysokości (...) zł. Tym bardziej, iż, jak wynika z przedłożonych potwierdzeń przelewu, z rachunku bankowego, na który dokonano wpłat z ośrodka pomocy społecznej, w dniu (...) przelana została, na rzecz córki skarżącego, kwota (...) zł. Kwota na pokrycie kosztów postępowania pozostawała więc do dyspozycji skarżącego na jego rachunku bankowym. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek oddalił. /-/S. Zapalska