I SA/Po 796/96
WyrokWSA w Poznaniu1997-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny ma obowiązek przyjąć cenę transakcyjną podaną w fakturze jako wartość celną towaru, czy może ją zakwestionować i ustalić wartość celną na podstawie materiału porównawczego, gdy cena ta budzi uzasadnione wątpliwości?Ratio decidendi
Organ celny ma prawo zakwestionować cenę transakcyjną podaną w fakturze, jeśli budzi ona uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności i dokładności. W takiej sytuacji organ celny ma obowiązek ustalić wartość celną towaru na podstawie przepisów Prawa celnego, w tym materiału porównawczego, zamiast przyjmować zaniżoną cenę transakcyjną.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Celnego zakwestionował cenę margaryny importowanej z Holandii, podaną w fakturze, i ustalił jej wartość celną na podstawie materiału porównawczego. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał tę decyzję w mocy. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe wniosło skargę do NSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa celnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym nieprzyjęcie ceny transakcyjnej i brak wysłuchania strony.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie wymiaru cła - skargę oddalił.
Dyrektor Urzędu Celnego w R. decyzją zawartą w dokumencie SAD z 8 listopada 1995 r. dokonał odprawy celnej ostatecznej margaryny importowanej z Holandii przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe z Z.-G.
Organ celny zakwestionował cenę sprowadzonej margaryny, podaną w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego, w wysokości 0,75 HFL za 1 kg i na podstawie art. 29 ust. l ustawy - Prawo celne ustalił wartość przedmiotowego towaru w wysokości 1,60 HFL za 1 kg, posiłkując się materiałem porównawczym zgromadzonym w sprawie, tj. fakturami dotyczącymi podobnej margaryny dopuszczonej do obrotu na polskim obszarze celnym w tym samym miesiącu.
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego od ww. decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 1 i 6 Prawa celnego wartością celną towarów jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. jednakże wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność przedstawionych dokumentów oraz informacji służących do określania wartości celnej.
Wiarygodność faktury obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Podana cena budzi oczywiste wątpliwości, jeżeli nie odzwierciedla w sposób rzeczywisty wartości towaru, lub jej wysokość budzi wątpliwości co do tego, czy nie została zaniżona.
Dyrektor Urzędu Celnego w R. zasadnie więc odmówił uznania ceny podanej w fakturze za podstawę wymierzenia należności celnych i pod jął działania zmierzające do ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa celnego na podstawie materiału porównawczego znajdującego się w aktach sprawy, tj. faktów znanych organowi celnego z urzędu, nie wymagających więc dowodu.
Ponadto strona nie przedłożyła też, mimo wezwania, bankowego dowodu uiszczenia zapłaty za towar, aby podważyć stanowisko organów celnych.
Na decyzję tę Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe złożyło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucono naruszenie art. 25 i art. 26 ust. 7 ustawy - Prawo celne przez nieprzyjęcie ceny transakcyjnej oraz zaniechanie wysłuchania strony przed zmianą ceny transakcyjnej, a także naruszenie art. 75 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy /np. brak ustalenia, jaka jest średnia cena margaryny na terenie kraju, pominięcie dowodu z przesłuchania stron/.
Naczelny Sąd Administracyjny sformułował w uzasadnieniu następujące tezy:
- zgodnie z art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność przedstawionych dokumentów lub informacji służących do określania wartości celnej, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego;
- w niniejszej sprawie wiarygodność przedstawionych faktur potwierdzających cenę należną za sprzedaną do Polski margarynę wzbudziła uzasadnione wątpliwości, gdyż wartość jednostkowa margaryny sprowadzanej przez innych importerów była przeszło 100 procent wyższa;
- w takich sytuacjach jak powyższa, organy celne nie tylko mogą, ale nawet mają obowiązek ustalić wartość celną towaru nie na podstawie przedłożonych przez importera faktur, lecz stosując kolejność ustalenia wartości celnej według art. 28 - 30b Prawa celnego;
- w aktach administracyjnych sprawy nie ma wniosku skarżącego, o którym mowa w art. 26 ust. 7 ustawy - Prawo celne, by organ celny przed ustaleniem wartości celnej na podstawie art. 28-30b wyjaśnił zgłaszającemu przyczyny zastosowania przepisu art. 26 ust. 6, wyznaczając termin na złożenie wyjaśnień;
- uzasadnione w niniejszej sprawie było ustalenie wartości sprowadzonej z Holandii margaryny na podstawie cen podobnego towaru. Zgodnie ze słowniczkiem przewidzianym w art. 25 pkt 2 ustawy - Prawo celne, towarami podobnymi są towary wytworzone w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje. Margaryna, której ceną posłużono się przy ustalaniu wartości celnej, spełniała powyższe wymogi;
- strona skarżąca miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym przez organ celny materiałem porównawczym i wniesienia do nich swoich uwag, nie naruszono więc przepisów postępowania administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło