I SA/Po 799/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący PG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że dysponuje bardzo skromnym dochodem w wysokości [...] brutto. Jest to jedyny jego dochód. Z uzyskiwanych dochodów ponosi opłaty na leczenie oraz zakup żywności. Wnioskodawca choruje, leczenie pochłonęło wszystkie jego oszczędności. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę (jest zatrudniony na [...] etatu) uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada lokat bankowych i rachunków bankowych. Nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami i nie posiada żadnego majątku. Skarżący miesięcznie na leczenie i lekarstwa przeznacza ok.[...], na wyżywienie i środki czystości ok. [...], pozostałe wydatki, t.j. za czynsz, ogrzewanie, wodę, energię elektryczną ponosi jego matka, u której obecnie mieszka. Skarżący nie posiada telefonu stacjonarnego i telefonu komórkowego. Nie posiada również dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], natomiast w [...] [...]. Do pisma załączył również zaświadczenie o zarobkach, z którego wynika, że skarżący jest zatrudniony na [...] etatu od dnia [...] na czas nieokreślony, dochód brutto skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę z ostatnich trzech miesięcy wynosi [...], przy czym wynagrodzenie jest obciążone tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Dyrektora Izby Celnej w kwocie [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca pracuje na [...] etatu, przy czym jego wynagrodzenie jest obciążone tytułami wykonawczymi, jest osobą schorowaną, leczy się. Uzyskiwane przez skarżącego środki pieniężne nie wystarczają na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] i innych kosztów sądowych. Ponadto skarżący nie posiada żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.