I SA/Po 80/26

Dnia 21 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Zbigniew Kruszewski WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 3 września 2025 r. na podstawie art. 134 w zw. z a art. 129 § 2, art. 42 § 1, art. 44 § 1 pkt 1-4 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: kpa) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez T. K. odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z dnia 10 marca 2025 r. o ustaleniu obowiązku zwrotu dotacji oświatowej w kwocie 241.593,98 zł. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że organ I instancji wydał ww. decyzję 10 marca 2025 r. W dniu 11 czerwca 2025r. wpłynęło do organu I instancji odwołanie skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (przesyłka nadana w placówce pocztowej 10.06.2025 r.). Organ I instancji 17 czerwca 2025 r. wydał postanowienie o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z 10 marca 2025 r. T. K. wniósł zażalenie od tego postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2025 r. stwierdziło niedopuszczalność tego zażalenia wyjaśniając, że Wójt Gminy P. nie był władny wydać postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od ww. decyzji z 10.03.2025 r. Kompetencja do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z 10.03.2025 r. przysługuje wyłącznie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu , albowiem "o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania" postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. W wyniku rozpatrzenia rzeczonego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 13 sierpnia 2025 r. odmówiło przywrócenia terminu. Wypowiadając się co do kwestii uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ww. decyzja organu I instancji z 10.03.2025 r. została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu 28.03.2025 r. Od tego dnia rozpoczął bieg określony w art. 129 § 2 Kpa 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. Ostatnim dniem tego terminu był 11.03.2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało przepisy art. 109 § 1, art. 42 § 1, art. 44 § 1-4 Kpa, by wskazać, że decyzja organu I instancji z 10.03.2025 r. została – w myśl art. 44 § 1 Kpa – w trybie doręczenia zastępczego doręczona skarżącemu na adres ul. [...], M. , [...]. Przesyłkę awizowano 14.03.2025 r. po raz pierwszy i 24.03.2025 r. – po raz drugi. Zwrot przesyłki do organu nastąpił 31.03.2025 r. Skoro skarżący nadał odwołanie w placówce pocztowej w dniu 10.06.2025 r. to uznać należało, że zostało ono wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Dlatego stwierdzono, jak w sentencji. T. K. w skardze skierowanej do tutejszego Sądu na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o stwierdzenia nieważności postanowień obu instancji jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości, ewentualnie o uchylenie postanowień obu instancji. Zarzucił organowi naruszenie art. 59 § 2 kpa, art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 7, art. 77 § 1, art. 81a § 1 kpa poprzez pozbawienie skarżącego prawa do zakwestionowania wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, art. 8 kpa, art. 16 kpa oraz art. 138 § 1 w zw. z art. 144 kpa poprzez nieuchylenie wadliwego postanowienia organu I instancji. W motywach skargi nie odniósł się do kwestii prawidłowości lub jej braku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, lecz ograniczył się do wskazania argumentacji przemawiającej za przywróceniem terminu do wniesienia tegoż odwołania oraz braku zasadności stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niedopuszczalności zażalenia na postanowienie organu I instancji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, wskazując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z 10 marca 2025 r. o ustaleniu obowiązku zwrotu dotacji oświatowej. Wedle art. 129 § 2 ab initio Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepis art. 134 Kpa określa zaś, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W niniejszej sprawie odnośnie doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji z 10 marca 2025 r. mamy do czynienia z tzw. fikcją doręczenia (inaczej doręczeniem zastępczym), którą ustawodawca przewidział w przepisach art. 44 Kpa na wypadek niemożności doręczenia pisma (tu: decyzji) osobiście adresatowi (art. 42 § 1 Kpa) bądź doręczenia, pod jego nieobecność, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 Kpa). Zgodnie z art. 44 § 1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Jak stanowi art. 44 § 2 Kpa zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 Kpa). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 Kpa). Akta sprawy ujawniają, że na gruncie powołanych przepisów Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że skarżący uchybił termin do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z 10 marca 2025 r. Skoro bowiem, z uwagi na nieobecność skarżącego pod podanym przezeń adresem (ul. [...] M. ), pod którym to skarżący odebrał uprzednio zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k. [...]-[...] akt adm.) oraz postanowienie z 29.01.2025 r. o włączeniu dokumentów (k. [...]-[...] akt adm.), nie zastano skarżącego, jak i nie było możliwości doręczenia decyzji na podstawie art. 43 Kpa, to prawidłowo, w trybie zastępczym dwukrotnie awizowano przesyłkę (czynności z 14 i 24 marca 2025 r.), pozostawiając o tym informację w skrzynce pocztowej (k. [...] akt adm.) Wskutek tego zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że skutek doręczenia decyzji organu I instancji z 10 marca 2025 r. nastąpił w dniu 28 marca 2025 r. W rezultacie, od tego dnia rozpoczął bieg określony w art. 129 § 2 Kpa czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Zatem ostatnim dniem terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania był dzień 11 kwietnia 2025 r. (omyłkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało 11.03.2025 r.). Zważywszy, że skarżący wniósł odwołanie w dniu 10 czerwca 2025 r., nadając je w placówce pocztowej (k. [...]-[...] akt adm.), organ odwoławczy w zgodzie z art. 134 Kpa w zw. z art. 129 § 2 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z racji tego Sąd uznał, że skargą nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie dotyczą w swej istocie zaskarżonego postanowienia, lecz wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowień z 7 i 13 sierpnia 2025 r. odpowiednio o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia 17 czerwca 2025 r. oraz o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 10 marca 2025 r. wydanej w sprawie. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.