I SA/Po 803/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przekazania informacji będących w dyspozycji serwisu dotyczących użytkowników platformy sprzedażowej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 508 ze zm. -dalej: "u.k.a.s."), wezwał [...] sp. z o.o. w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia do przekazania informacji będących w dyspozycji serwisu [...].pl dotyczących 36 użytkowników platformy sprzedażowej [...] o wskazanych loginach. Ponadto organ zażądał wskazanych w postanowieniu informacji za okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] marca 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że dane, o które wnioskuje są konieczne do prowadzenia działalności analitycznej, prognostycznej i badawczej oraz analizy ryzyka dotyczącego zjawiska uchylania się od opodatkowania. Organ wskazał też, że powyższe dane są niezbędne dla celów powstania zobowiązania podatkowego lub jego wysokości, co stanowi realizację ustawowych zadań organów KAS w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.k.a.s. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.a.s. organy KAS, w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, mogą zbierać i wykorzystywać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego lub należności celnych oraz przetwarzać je w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.), a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe, także bez wiedzy i zgody osoby, której dane te dotyczą. Informacje i dokumenty, o których mowa w ust. 1 są udostępniane nieodpłatnie. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Pismem z dnia [...] września 2018 r. [...] sp. z o.o. wniosła skargę na powyższe postanowienie. Jednocześnie Spółka w dniu [...] września 2018 r. złożyła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowego postanowienia powołując się w szczególności na znaczną liczbę niewiadomych w żądaniach sformułowanych w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego, które uniemożliwiają właściwe przekazanie żądanych danych, zbyt krótki termin na wykonanie zobowiązania do przekazania danych oraz zagrożenie karą pieniężną w przypadku niewłaściwego udzielenia informacji, do których organ wezwał Spółkę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z dnia [...] lipca 2018 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że w przypadku, gdy z treści żądania przekazania danych nie wynika dostatecznie jasno, o jaki zakres tych danych chodzi, adresat takiego żądania zobowiązany jest przekazać wszelkie posiadane dane, bez żadnych ograniczeń czy to czasowych czy merytorycznych. Pismem procesowym z dnia [...] października 2018 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez Sąd. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie tylko spowoduje trudne do odwrócenia skutki, ale i sprawi, że sądowa kontrola legalności tego orzeczenia straci jakikolwiek sens. Przedmiotem żądania kierowanego wobec Spółki jest co do meritum przekazanie danych, czyli informacji na temat konkretnych użytkowników platformy [...]. Przekazanie danych jest zdarzeniem w swej istocie nieodwracalnym: raz przekazane danemu organowi informacje w żaden sposób nie będą mogły zostać "zwrócone" - te zestawy danych pozostaną już w dokumentacji (aktach) i o jakimkolwiek ich "zwrocie" nie będzie mogło być mowy. Nie ma możliwości ani "zwrotu" świadczenia Spółki w postaci przekazanych danych ani też "przywrócenia do stanu poprzedniego", tj. przywrócenia do stanu, w którym organ z powrotem nie będzie posiadał informacji na temat określonych użytkowników [...]. Skarżąca podkreśliła, że w związku z niedookreśleniem zakresu żądanych informacji Spółka miałaby być zobowiązana do przekazania wszystkich posiadanych informacji na temat wskazanych użytkowników, co w nieunikniony sposób prowadzić będzie do przekazania danych nie tylko znacznie wykraczających poza to, co organowi może być faktycznie przydatne, ale i przekazania danych, do żądania których organ nie ma kompetencji wyznaczonych przepisami prawa. Co więcej, przekazanie przez Spółkę informacji na temat określonych użytkowników sprawi, że dalsze orzekanie przez Sąd w tej sprawie stanie się bezprzedmiotowe: wydanie przez Sąd orzeczenia nawet uwzględniającego żądanie Spółki i zarzuty przedstawione w treści skargi nie zmieni faktu, że organ otrzymał komplet informacji na temat tych użytkowników. W ocenie skarżącej wykonanie postanowienia organu w aktualnym kształcie spowodowałoby znaczne uciążliwości w funkcjonowaniu Spółki w związku ze zdecydowaną dysproporcją pomiędzy żądanym zakresem informacji i danych, a wyznaczonym czasem na realizację przekazania tychże danych. Spółka nie posiada bowiem specjalistycznych programów, które pozwalałby uzyskać pożądane informacje z konkretnych baz danych poprzez ich wydzielenie według jakichkolwiek kryteriów. Wiąże się to z koniecznością ręcznego wyszukiwania informacji dla każdego z wymienionych w postanowieniu użytkownika portalu [...], co w związku z obszernością żądanych danych czyni tę czynność czasochłonną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wynika z przywołanego powyżej przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. jedyną z przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jest wykazanie przez stronę we wniosku jednej z dwóch alternatywnych przesłanek, tj. możliwości zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I FZ 168/14; postanowienie NSA z 16 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, {w:} B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik, http://orzeczenia, nsa.gov.pl/). Należy podkreślić, że w postępowaniu w sprawie zastosowania środka ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonalności decyzji Sąd orzeka w tej sprawie wyłącznie na podstawie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., w oderwaniu od głównego wątku postępowania. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07 (publ. ONSAiWSA 2007 Nr 4. poz. 77) ustawodawca nie wiąże - choćby w najmniejszym stopniu - wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Tak więc sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może, choćby wstępnie badać, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Prowadzi to do konkluzji, że instytucja ochrony tymczasowej nie jest elementem składowym sądowej kontroli administracji, lecz instytucją procesową umożliwiającą wykonywanie tej kontroli na wypadek konieczności zastopowania następstw zaskarżonej decyzji. Należy zatem stosować ją w sytuacji, gdy wpłynie stosowny wniosek skarżącego, a niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby unicestwić cel kontroli zainicjowanej wniesieniem skargi poprzez niemożność wykonania późniejszego wyroku. Tak właśnie w niniejszej sprawie niewstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia unicestwi cel sądowej kontroli tego orzeczenia. Przedmiotem żądania kierowanego wobec Spółki przez organ jest co do meritum przekazanie danych, czyli informacji na temat konkretnych użytkowników platformy [...]. Przekazanie danych, przed rozparzeniem skargi przez Sąd jest zdarzeniem w swej istocie nieodwracalnym: raz przekazane danemu organowi informacje w żaden sposób nie będą mogły zostać "zwrócone" - te zestawy danych pozostaną już w dokumentacji (aktach) i o jakimkolwiek ich "zwrocie" nie będzie mogło być mowy. Zgodzić należy się ze skarżącą, że na etapie przed rozpatrzeniem skargi, nie ma możliwości ani "zwrotu" świadczenia Spółki w postaci przekazanych danych osobowych, ani też "przywrócenia do stanu poprzedniego", tj. przywrócenia do stanu, w którym organ z powrotem nie będzie posiadał informacji na temat określonych użytkowników [...]. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie istnieją podstawy zastosowania środka ochrony tymczasowej przewidzianego w art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem skarżąca uprawdopodobniła przesłanki wstrzymania wykonalności przedmiotowego postanowienia. Jednocześnie Sąd zaznacza, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem wpadkowym, w którym Sąd nie rozstrzyga o istocie sprawy. Na tym etapie postępowania Sąd bada przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zarzuty skargi będą badane dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.