I SA/Po 804/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-22

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Janusz Ruszyński, Gabriela Gorzan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej, jeśli podatnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ale nie wykazał braku winy w powstaniu zaległości?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna podatnika nie jest jedyną podstawą do umorzenia zaległości podatkowej. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, stosowaną w wyjątkowych sytuacjach. Brak winy w powstaniu zaległości nie jest obligatoryjną przesłanką do udzielenia ulgi, choć okoliczności powstania zaległości niezależnie od podatnika mogą być uwzględnione na gruncie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył skargę na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 1995 r. Skarżący znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymując rodzinę z emerytury i zasiłku rodzinnego, przy jednoczesnych wysokich wydatkach i potrąceniach komorniczych. Organy podatkowe uznały, że sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadnia umorzenia całości zaległości, częściowo umarzając jedynie część zobowiązania. Skarżący zarzucił błąd głównego księgowego oraz nie respektowanie wyroku NSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Janusz Ruszyński(spr) Gabriela Gorzan Protokolant sekretarz sądowy Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 1995r. o d d a l a s k a r g ę /-/G.Gorzan /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński LF Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego z [...] w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec [...] r. i odmowy umorzenia zaległości podatkowej w tym podatku za czerwiec i lipiec [...]r. w łącznej kwocie [...] złotych. Niesporne winno być, że zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług powstały w Spółce "W.-B." oraz, że decyzją z dnia [...] Nr [...] przeniesiono odpowiedzialność za powyższą zaległość podatkową na skarżącego. Organy podatkowe ustaliły, że sytuacja finansowa skarżącego wskazuje na to, iż skarżący nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Ustalono również, że skarżący utrzymuje siebie i rodzinę ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł, w tym [...] zł zasiłku rodzinnego na dziecko. Gospodarstwo domowe tworzy żona U. W., która jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i córka K. będąca uczennicą [...]. Stałe miesięczne wydatki mieszkaniowe strony kształtują się na poziomie [...] zł (z czego na czynsz ponoszone są wydatki w kwocie [...] zł, na energię elektryczną - [...] zł, na gaz - [...] zł, na RTV, kablówkę [...] zł). Ponadto strona spłaca pożyczkę w systemie [...] uzyskaną w [...] w kwocie [...] zł miesięcznie. Komornik Sądowy Rewiru potrąca podatnikowi z emerytury kwotę [...] zł miesięcznie z tytułu poręczenia kredytu A. J., (jednakże wysokość emerytury netto w kwocie [...] zł jest podana po potrąceniu obciążenia z tytułu zajęcia komorniczego. Mając na uwadze powyższe dane organy skarbowe uznały, że skarżący nie wskazał wszystkich dochodów bądź, że nie reguluje wszystkich opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, bowiem kwota na życie w skali miesiąca rzędu [...] złotych wydaje się być niewystarczająca do codziennego utrzymania [...] rodziny. Organy podatkowe stwierdziły, że wydatki związane z regulowaniem tylko bieżących opłat kształtują się na poziomie [...] zł. Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków. Z tego powodu wszelkie ulgi stanowiące wyjątek od zasady powszechności opodatkowania powinny być stosowane tylko w wyjątkowych sytuacjach. Niewątpliwie trudna sytuacja materialna podatnika nie może być jedyną podstawa do uznania, iż przekroczone zostały zakreślone przez prawo granice uznania administracyjnego w przypadku odmowy umorzenia pozostałej 1/3 części przedmiotowego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł. Podnoszony przez podatnika fakt braku winy w powstaniu przedmiotowej zaległości podatkowej nie ma charakteru przesłanki obligatoryjnej do udzielenia wnioskowanej ulgi, bowiem Prawo podatkowe nie zna instytucji winy czy też dobrej wiary. Jednakże okoliczności powstania zaległości podatkowej niezależnie od podatnika mogą być uwzględnione na gruncie instytucji ulgi podatkowej w trybie art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Z. W., w decyzji będącej przedmiotem niniejszego odwołania, został zobligowany przez Pierwszy Urząd Skarbowy do uregulowania jedynie [...] przedmiotowej zaległości podatkowej w kwocie [...] zł, co jest adekwatne do posiadanych przez stronę udziałów w spółce "W.-B." s.c. Z zaskarżonej decyzji wynika, iż częściowo zostały uznane przesłanki zawarte we wniosku podatnika i organ podatkowy I instancji umorzył [...] przedmiotowego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję Z. W. podniósł zarzut, że błąd głównego księgowego Spółki "W.-B." nie spowodował szkód dla Skarbu Państwa. Zarzucił również nie respektowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępnie należy zauważyć, że przedmiotem skargi są sprawy dotyczące zgodności z prawem decyzji o częściowej odmowie umorzenia zaległości podatkowej, która powstała w Spółce "W.-B." a odpowiedzialność za tą zaległość została przeniesiona na skarżącego. W obrocie prawnym pozostają więc decyzje o określeniu tych zaległości i o odpowiedzialności za nie skarżącego. W postępowaniu o umorzenie zaległości nie można już podnosić zarzutów kwestionujących istnienie zaległości podatkowej. Zarzut skarżącego, że w wyniku błędu głównego księgowego Skarb Państwa nie poniósł szkody nie może więc być w niniejszej sprawie rozpoznawany. Kolejny zarzut skarżącego dotyczy nie respektowania treści wyroku NSA z [...] w sprawie [...]. W wyroku tym Sąd stwierdził, że skoro wobec skarżącego nie wydano decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej, to nie można merytorycznie rozpatrywać wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej. Taki przypadek w niniejszej sprawie jednak nie występuje. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana po wydaniu decyzji o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "W.-B." z dnia [...] Oznacza to, że wyrok NSA, o którym wspomina w skardze skarżący jest respektowany przez organy skarbowe. Skoro więc skarżący poza powyższymi zarzutami nie stawia zarzutów o naruszeniu art. 67 Ordynacji podatkowej będącego podstawą rozstrzygnięcia należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30.8.2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). /-/G.Gorzan /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło