I SA/Po 807/10

WyrokWSA w Poznaniu2011-03-04

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Maria Skwierzyńska, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest prawidłowe w sytuacji braku wniosku wierzyciela o egzekucję z nieruchomości i niewpłacenia zaliczki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 upea jest prawidłowe, gdyż wierzyciel nie złożył wniosku o egzekucję z nieruchomości ani nie wpłacił zaliczki, co uniemożliwia prowadzenie egzekucji z nieruchomości. Wobec braku majątku ruchomego dłużnika i braku wniosku o egzekucję z nieruchomości, zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wobec dłużnika R.T., który nie posiadał majątku ruchomego, a wierzyciel – ZUS – nie złożył wniosku o egzekucję z nieruchomości ani nie wpłacił zaliczki na koszty egzekucji. ZUS złożył zażalenie na postanowienie o umorzeniu, zarzucając błędne zastosowanie podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2011 r. sprawy ze skargi ZUS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte 2 tytułami wykonawczymi wystawionymi przez wierzyciela – Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], celem wyegzekwowania od R.T. należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Organ egzekucyjny, po ustaleniu, że dłużnik nie posiada mienia ruchomego, do którego można by skierować egzekucję, a jedynie nieruchomość, poinformował wierzyciela pismem z dnia 18 marca 2010r. o bezskuteczności egzekucji z ruchomości oraz o możliwości jej kontynuowania w odniesieniu do nieruchomości pod warunkiem określenia egzekwowanej należności (lub jej określenia) w decyzji ostatecznej. Ponadto konieczny jest w tym przypadku – zgodnie z art. 110 § 3 i 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(dalej upea) – wniosek wierzyciela oraz wniesienie przez niego zaliczki na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych. Wobec bezczynności wierzyciela, mimo wyznaczenia mu dodatkowego 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości oraz wpłacenia stosownej kwoty zaliczki (pismem z dnia 16 kwietnia 2010r.) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 59 § 2 w. w. ustawy, umorzył postępowanie egzekucyjne. Na postanowienie to ZUS wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w P. zażalenie, w którym zarzuca organowi egzekucyjnemu umorzenie postępowania egzekucyjnego bez podstaw faktycznych i prawnych, bowiem zastosowanie przepisu art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 upea było nie uzasadnione, skoro wobec braku wniosku wierzyciela i niewpłacenia zaliczki można umorzyć postępowanie jedynie na podstawie art. 110 § 7 upea. Dyrektor Izby Skarbowej, p rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 2 upea było prawidłowe skoro wierzyciel nie wniósł, zgodnie z art. 110 § 3 upea, o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości. W związku z tym, wobec bezskuteczności egzekucji z ruchomości i braku możliwości zastosowania innych środków egzekucyjnych oprócz egzekucji z nieruchomości, należało w sprawie zastosować powołany przepis art. 59 § 2 i umorzyć postępowanie. Na postanowienie to Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie jak wydanego z naruszeniem art. 59 § 2 upea. Strona skarżąca, podobnie jak w zażaleniu, podnosi, że w sprawie nie zaistniały okoliczności określone w art. 59 § 2 upea lecz w art. 110 § 7 tej ustawy. Nie kwestionuje faktu niewpłacenia zaliczki na przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości, ani niezłożenie wniosku w tej sprawie, a jedynie zastosowanie wadliwej jej zdaniem podstawy prawnej postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), a także art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przy tym przez granice sprawy podatkowej. W konsekwencji treść i zakres rozpoznania sądu administracyjnego determinują właściwe, w każdej sprawie wymagające indywidualnego ustalenia, normy prawa materialnego, które w ostatecznym rezultacie wyznaczają nieprzekraczalne granice tożsamości sprawy podatkowej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Punktem wyjścia dla uznania wskazanego postanowienia za zgodne z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy obu instancji przedstawiły w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć. Należy uznać, iż został on ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że R. T. – dłużnik ZUS poza nieruchomością w R. nie posiadał żadnych składników majątkowych, do których można by skierować egzekucję administracyjną. Bezsporne jest także niezłożenie przez stronę skarżącą wniosku, o którym mowa w art. 110 § 3 upea, wobec czego organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że ZUS nie wnosi o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości dłużnika. Tym samym postępowanie prowadzone w spawie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. w odniesieniu do majątku dłużnika zakończyło się na etapie stwierdzenia, że nie posiada on żadnego majątku i że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Tym samym postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne w zakresie egzekucji z ruchomości, zaś wniosku o egzekucję z nieruchomości wierzyciel nie złożył. Zaistniała tym samym okoliczność przewidziana w art. 59 § 2 upea uzasadniająca konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie można wobec powyższego zgodzić się ze stanowiskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedstawionym w skardze, że organ egzekucyjny umorzył postępowanie na podstawie błędnej podstawy prawnej, skoro organ ten wobec braku wniosku wierzyciela nie mógł podjąć czynności egzekucyjnych związanych z egzekucją z nieruchomości, o czym przesądza przepis art. 110 § 3 i § 3a upea. Mając powyższe względy na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. K. Nikodem M. Jaśniewicz M. Skwierzyńska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło