I SA/Po 812/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku RW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący RW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że na przełomie [...] przebył [...]. Od [...] przez okres 180 dni przebywał na zwolnieniu lekarskim. Od [...] ZUS przyznał mu świadczenie rehabilitacyjne. Dotychczasowy pracodawca z dniem [...] rozwiązał z nim umowę o pracę. Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego wynosiła przez pierwsze trzy miesiące 90% podstawy, t.j. [...] netto, natomiast po upływie trzech miesięcy do dnia [...] wynosić będzie 75% podstawy, t.j. [...] netto. Skarżący wskazał, że koszty leków utrzymujących go przy życiu to ok. [...] miesięcznie. Do tego dochodzą koszty związane z utrzymaniem (opłaty + wyżywienie). Podał, że w chwili obecnej dzięki pomocy przyjaciół nie został skazany na skrajne ubóstwo i może prowadzić skromną egzystencję. Wyjaśnił, że oczekuje na zabieg, który zaplanowany został na [...]. W związku z tym będzie zmuszony w [...] skierować wniosek do ZUS o przedłużenie okresu świadczenia rehabilitacyjnego o co najmniej kolejne 3 miesiące, t.j. do dnia [...]. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Razem z byłą żoną posiada dom mieszkalny o pow. [...] m2 na działce gruntu o pow. [...] m2. Od [...] przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie o podział majątku. Podał, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Od [...] otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne z ZUS w wysokości [...] netto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada środków na uiszczenie opłaty za odpis zeznania rocznego podatkowego za [...] oraz wyciągów z rachunku bankowego. Wyjaśnił, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą od [...], przy czym [...]. Wnioskodawca nie posiada telefonu stacjonarnego i komórkowego. Podał, że jest osobą zadłużoną, korzysta z pomocy finansowej i rzeczowej. Aktualnie prowadzi bardzo skromne życie nastawione na kontynuowanie leczenia i rehabilitacji, która ma przywrócić jemu zdolność do pracy i umożliwić w przyszłości jej podjęcie. Wyjaśnił, że posiada [...] udziału w samochodzie osobowym marki R, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Do wniosku załączył kserokopię zeznania rocznego podatkowego za [...] oraz pisma z Banku z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący jest osobą schorowaną, nie pracuje, utrzymuje się ze świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS, z którego kwotę w wysokości od [...] miesięcznie przeznacza na leczenie. Wnioskodawca nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą rozwiedzioną. Razem z byłą żoną posiada dom na działce gruntu, przy czym od [...] prowadzone jest przed Sądem Rejonowym postępowanie o podział majątku wspólnego. Skarżący nie posiada innego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.