I SA/Po 812/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-13
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która jest rencistką, a ich utrzymanie opiera się na jej rencie oraz pomocy opieki społecznej. Skarżący nie posiada środków pieniężnych ani majątku, który mógłby pokryć koszty sądowe, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący RN złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z matką-rencistką, posiadanie mieszkania i działki, brak oszczędności i przedmiotów wartościowych, a także bezrobocie i korzystanie z pomocy społecznej. Do wniosku dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową i dochody.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RN o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi RN na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2006r., 2007r., II i IV raty 2010r., 2011r. i 2012r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący RN pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] matką, która jest rencistką. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, działkę gruntu o pow. [...] m2, za którą zapłacił, ale której, jak oświadczył, nie dostał. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Matka z tytułu renty uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że otrzymuje pomoc z opieki społecznej, ponadto pożycza pieniądze od rodziny i z tego tytułu jest zadłużony na kwotę ok. [...]. Do wniosku załączył kserokopie: orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu zasiłku mieszkaniowego w wysokości [...] na okres [...] miesięcy, t.j. od dnia [...] do dnia [...], decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...], z których wynika, że przyznano skarżącemu świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych w wysokości [...], zasiłku celowego w wysokości [...] na dofinansowanie opłat za gaz, czynsz i energię elektryczną, zasiłku okresowego z powodu bezrobocia od [...] do [...] w wysokości [...], zawiadomienia z dnia [...] o wysokości opłat za mieszkanie, z którego wynika, że łącznie wynoszą [...], zaświadczenia Prezydenta Miasta z dnia [...], z którego wynika, że skarżący jest zarejestrowany w urzędzie pracy od [...] jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, faktur za gaz, energię elektryczną, telefon i za lekarstwa.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Wnioskodawca posiada mieszkanie i działkę gruntu, nie posiada oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący i jego matka utrzymują się z jej renty oraz ze środków z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło