I SA/Po 813/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący JK, reprezentowany przez doradcę podatkowego JC pismem z dnia [...] wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że sytuacja, w jakiej znalazł się od momentu wszczęcia postępowania kontrolnego do momentu wydania zaskarżonej decyzji ulega ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie postępowania administracyjnego uniemożliwiło jemu dalszą działalność gospodarczą i postawiło w obliczu bankructwa, a liczne nieprawidłowości wskazane przez niego w skardze dowodzą o zbyt pobieżnym potraktowaniu przez organy nie tylko podstaw do wydania zaskarżonych decyzji, ale przede wszystkim wskazują na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa, co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie z obowiązującym prawem. Podał, że utrzymuje się dzięki pomocy matki oraz pracy na umowę zlecenia. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę na czas nieokreślony, która została wypowiedziana i wygasa z dniem [...] uzyskuje dochód brutto w wysokości [...], zaś z tytułu umowy o dzieło dochód wynosi [...] brutto. Zatem łączne dochody skarżącego wynoszą [...] brutto. Wskazał, że na wyżywienie przeznacza [...], na koszty dojazdu do pracy [...], koszty mieszkania, RTV, telefonu, leków, energii elektrycznej i gazu [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada konta bankowego, lokat i rachunków bankowych, nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego. Podał, że na koszty miesięcznego utrzymania przeznacza [...], przy czym: [...]. Podał, że mieszkanie, w którym mieszka należy do jego matki. Do pisma załączył kserokopię zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...]. Skarżący oświadczył, że złożył do Urzędu Skarbowego wniosek o wydanie zaświadczenia o wysokości dochodu za [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] J K w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że w [...] podpisał umowę o dzieło, w [...] otrzyma z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] brutto. Aktualnie nie ma stałego zatrudnienia. Mieszka razem z matką, która ma [...] lata i otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto. Pismem z dnia [...] (data wpływu [...]) skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia o wysokości dochodu za [...], z którego wynika, że dochód wnioskodawcy wyniósł [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi powyżej [...] w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Nie zwolniono natomiast wnioskodawcy od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. Zauważyć bowiem należy, że skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w piśmie uzupełniającym wniosek wskazał, że utrzymuje się z wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło. Z uzyskiwanych środków ponosi m.in. koszty telefonii komórkowej, telefonu stacjonarnego oraz dodatkowego ubezpieczenia. Koszty te nie należą do wydatków "utrzymania koniecznego", przez które rozumie się wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, mieszkanie, ubranie, lekarstwa). Nadto wskazać należy, że strona ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby nie mógł ich ponieść będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek