I SA/Po 813/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/ W. Zygmont Pismem z dnia 14 września 2010r. skarżący J. K. wniósł skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Utrzymuje się dzięki pomocy matki oraz pracy na umowę zlecenia. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę na czas nieokreślony, która została wypowiedziana i wygasa z dniem 31 grudnia 2010r. uzyskuje dochód brutto w wysokości [...], zaś z tytułu umowy o dzieło dochód wynosi [...] brutto. Zatem łączne dochody skarżącego wynoszą [...] brutto. Wskazał, że na wyżywienie przeznacza [...], na koszty dojazdu do pracy [...], koszty mieszkania, RTV, telefonu, leków, energii elektrycznej i gazu [...]. Na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie posiada konta bankowego, lokat i rachunków bankowych, nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego. Podał, że na koszty miesięcznego utrzymania przeznacza [...], przy czym: na leczenie i lekarstwa [...], telefon komórkowy [...], na czynsz, ogrzewanie, wodę, gaz, energię elektryczną, środki czystości, abonament RTV, telefon stacjonarny [...] (kwotę tę przekazuje matce, u której mieszka), składka ubezpieczenia na życie [...], koszt dojazdu do pracy (koszt poszukiwania pracy, zleceń) [...] koszty wyżywienia [...]. Podał, że mieszkanie, w którym mieszka należy do jego matki. Do pisma załączył kserokopię zeznania podatkowego za 2009r., z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...]. Skarżący oświadczył, że złożył do Urzędu Skarbowego [...] wniosek o wydanie zaświadczenia o wysokości dochodu za 2008r. W odpowiedzi na kolejne wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący oświadczył, że nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że w lutym 2011r. podpisał umowę o dzieło, w marcu 2011r. otrzyma z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] brutto. Aktualnie nie ma stałego zatrudnienia. Mieszka razem z matką, która ma 82 lata i otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto. Pismem z dnia 10 lutego 20011r. (data wpływu 15.02.2011r.) skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia o wysokości dochodu za 2008r., z którego wynika, że dochód wnioskodawcy wyniósł [...]. Postanowieniem z dnia 10 marca 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwolnił skarżącego od wpisu od skargi powyżej [...] oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W treści uzasadnienia wskazał, iż argumentacja skarżącego odnosząca się do braku środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi powyżej [...] jest wiarygodna. Nie zwolniono natomiast wnioskodawcy od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] albowiem skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w piśmie uzupełniającym wniosek wskazał, że utrzymuje się z wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło. Z uzyskiwanych środków ponosi m.in. koszty telefonii komórkowej, telefonu stacjonarnego oraz dodatkowego ubezpieczenia. Koszty te nie należą do wydatków "utrzymania koniecznego", przez które rozumie się wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, mieszkanie, ubranie, lekarstwa). Nadto wskazać należy, że strona ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Od tego rozstrzygnięcia skarżący złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi powyżej [...] jest bezzasadny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, która winna złożyć wiarygodne oświadczenie, zawierające dokładne dane odnośnie jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków oraz sytuacji osobistej. Mając na uwadze brzmienie przytoczonego uregulowania ustawy oraz treść oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pism uzupełniających wniosek należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy stanowi w istocie pomoc Państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić opłat sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Nie oznacza to jednak, że instytucja ta pełni funkcję kredytu dla strony wiodącej spór. W ocenie Sądu, analiza całego materiału przedstawionego przez wnioskodawcę prowadzi do wniosku, iż jest on w stanie uiścić część wpisu w wysokości [...]. W marcu br. otrzymał wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło w wysokości [...] brutto. Ponadto mieszka wraz z matką i winien prowadzić z nią wspólne gospodarstwo domowe - co, jak powszechnie wiadomo przyczynia się do redukcji jednostkowych kosztów utrzymania. Skarżący wskazał, iż z uzyskiwanych dochodów pokrywa m.in. koszty telefonii komórkowej ([...]), telefonu stacjonarnego oraz dodatkowego ubezpieczenia na życie ([...]). W ocenie Sądu nie są to wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych a zatem skarżący mógłby z nich zrezygnować i pokryć część wpisu. Sąd pragnie także podkreślić, iż skarżący nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Taka rejestracja oraz bieżący dostęp do aktualnych ofert pracy z pewnością ułatwiłyby mu znalezienie stałego zatrudnienia i poprawę swojej sytuacji finansowej. Nie musiałby już opierać swojej egzystencji na niepewnych umowach o dzieło/zlecenie. Skarżący ponadto wskazał relatywnie wysokie koszty wyżywienia ([...] miesięcznie), które w sytuacji wspólnego zamieszkiwania z matką są niewiarygodne. Zawyżone są także wydatki na koszty dojazdu do pracy ([...]). Notoryjne wiadomo, iż cena biletu sieciowego komunikacji miejskiej wynosi ok. [...] miesięcznie. Z tego względu Sąd przyjął, że skarżący nie wykazał, by nie był w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi w kwocie [...] - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. oraz art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. /-/ W. Zygmont