I SA/Po 816/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-09

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej aresztowaniem, wypowiedzeniem umów kredytowych, zabezpieczeniem majątku przez organy skarbowe i celne oraz chorobą własną i żony, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy, sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący JL złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, spowodowaną aresztowaniem, zaprzestaniem działalności firmy, wypowiedzeniem umów kredytowych przez banki, zabezpieczeniem majątku przez organy skarbowe i celne, a także chorobą własną i żony. Mimo posiadania nieruchomości, są one obciążone hipotekami i zajęte na poczet zobowiązań podatkowych, co uniemożliwia ich sprzedaż. Dochody rodziny są niskie i pochodzą głównie ze świadczeń rentowych, rodzinnych i chorobowych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2009r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JL o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. /-/ V. Mielcarek Wpis sadowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego JL, reprezentowany przez L J-L złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od [...] był aresztowany w związku z prowadzonym dochodzeniem. Spowodowało to praktyczne zaprzestanie działalności jego firmy, działającej pod nazwą A jak i spółki jawnej B, którą prowadził razem z żoną L J-L. Podał, że już przed aresztowaniem praktycznie cały majątek należący do niego i jego żony oraz firm był przedmiotem zastawu wielu kredytów bankowych udzielonych przez banki na inwestycję. Po aresztowaniu i zaprzestaniu działalności banki wypowiedziały umowy kredytowe. W czasie gdy był aresztowany Urząd Kontroli Skarbowej prowadził kontrole w w.w firmach i w związku z tymi kontrolami, przed wydaniem decyzji, Urząd Skarbowy oraz Urząd Celny dokonały zabezpieczenia na całym majątku ruchomym i nieruchomym skarżącego, jego żony oraz firm. Zabezpieczono cały majątek wpisami na hipotekach na [...] sumy. Formalnie skarżący wraz z żoną są właścicielami kilku nieruchomości, lecz praktycznie nie mogą tym majątkiem dysponować, a w szczególności nie mogą go sprzedać. Skarżący od [...] znajduje się na zwolnieniu lekarskim ze względu na przebytą operację [...]. Także żona ze względu na [...] przebywała na zasiłku rehabilitacyjnym, obecnie jest na rencie. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką, posiada dom o pow. [...] m2 na działce gruntu o pow. [...] oraz nieruchomość rolną o pow. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Nieruchomości te zastawione są w banku oraz zajęte na poczet zobowiązań podatkowych. Na dzień [...] zaplanowane zostało oszacowanie jednej z nieruchomości. Dochód małżonki z tytułu świadczenia rentowego wynosi [...], z tytułu świadczenia rodzinnego [...], zaś skarżącego z tytułu zasiłku chorobowego [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JL w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że zarówno on jak i jego żona nie posiadają lokat bankowych oraz samochodów osobowych. Burmistrz Miasta i Gminy przyznał żonie zasiłek rodzinny na dziecko. Ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około [...], przy czym [...]. Do pisma załączył kopie zeznań podatkowych za [...], wyciągi z rachunków bankowych, kopie umów najmu nieruchomości zawartych przez niego i jego żonę z D L, przy czym wskazał, że wierzytelności z tych umów zajęte zostały przez Komornika, kopię decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego, kopię decyzji o przyznaniu renty L J-L, kopię świadectwa pracy oraz kopie wypłat zasiłku chorobowego, protokół ze sprawy o podwyższenie alimentów, zajęcie wynagrodzenia skarżącego z tytułu świadczeń alimentacyjnych, obwieszczenie o pierwszej licytacji, obwieszczenie o drugiej licytacji, obwieszczenie o oszacowaniu nieruchomości, zawiadomienia o wpisie hipotek przymusowych, protokoły zajęcia ruchomości, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy). W rozpatrywanej sprawie JL w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec tego wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło