I SA/Po 816/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JI o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi JI na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca JI pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Aktualnie jest osobą bezrobotną, z powodu braku dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej zamknęła sklep. Mąż pracuje zawodowo, lecz uzyskiwany przez niego dochód z ledwością wystarcza na utrzymanie domu i rodziny. Skarżąca ma na utrzymaniu [...] córki, które uczą się. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z córkami. Posiada dom jednorodzinny o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa domowego w wysokości [...], mąż skarżącej z tytułu umowy o pracę w wysokości [...], starsza córka studiuje, młodsza uczy się w liceum. Córki nie uzyskują dochodów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, z tytułu prowadzenia gospodarstwa domowego uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...]. Córki skarżącej uczą się i nie uzyskują żadnych dochodów. Uzyskiwany przez wnioskodawczynię i jej męża dochód z ledwością wystarcza na utrzymanie [...] rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.